Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/175 K.2025/1259

Yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ithalatçı firma adına 13.12.2024 tarihinde, ihracatçı firma ... Ltd'dan USD 445.000 tutarlı 522 sayılı broşür tahtında ithalat vesaik poliçe aval şartı ile müvekkili bankaya geldiğini, ... Ltd. tarafından müvekkili bankaya tahsile gönderilen poliçenin müvekkili banka müşterisi ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kabul edildiğini ve poliçeye müvekkili bankanın avalinin eklendiğini, dava konusu poliçenin ... kargo ile ... temsilciliğine gönderimi sırasında kaybolduğunu ileri sürerek poliçenin zayi/kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda: davaya konu poliçe incelendiğinde; keşidecisinin ve lehtarın ... International Ltd. olduğu, muhatabın ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. olduğu, muhatap adına aval verenin ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi olduğu, düzenleme tarihinin 12/12/2024, düzenleme yerinin İstanbul olduğu, 445.000,00 ABD Doları bedelli olduğu, ödeme tarihinin 18/05/2025 olduğu, TTK'da öngörülen şekli unsurları taşıdığının anlaşıldığı, dava dilekçesi ekinde sunulan 12/12/2024 tarihli ... Ltd. Şti. Kaşe ve imzalı yazıdan davaya konu poliçenin kabul ve aval şerhi eklendikten sonra Lehtar ... Ltd. Temsilcisi ... Yetkilisine teslim edilmesi talimatıyla ....

Temsilciğine gönderilmesinin talep edildiği, davacı banka tarafından 95731240007 referans numarası ile 13/12/2024 tarihinde aval şerhi verildikten sonra 17/12/2024 tarihli yazı ile ....'ye gönderildiği, bila tarihli Tutanaktır başlıklı ... imzalı belge ile (her ne kadar vade tarihi 20/05/2025 olduğu yazılı olsa da) referans numarası ve diğer bilgileri birbiri ile örtüşen davaya konu poliçenin ...

Kargo ile ....'ye gönderildiği esnada kargoda kaybolduğunun tespit edildiğinin anlaşıldığı, davaya konu poliçe de poliçenin davacıya tahsil cirosu ile teslim edildiğine yönelik bir ciro kaydı bulunmadığı gibi dava dilekçesinde böyle bir iddia da ileri sürülmediği,

bu durumda davaya konu ve taşıma sırasında kaybolduğu iddia edilen poliçede muhatap lehine aval veren davacı bankanın, TTK'nın 702. maddesine göre aval veren kim lehine aval vermiş ise onun gibi sorumlu olacağından, hamil olarak TTK nın 651. maddesi uyarınca kıymetli evrak iptali davası açma hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili bankanın senedi elinde hamil sıfatıyla bulundurduğunu, ... İnternational İstanbul temsilciliğine gönderim sırasında ... Kargo nezdinde kaybolduğunu, üçüncü kişilerin eline geçmesi durumunda müvekkilinin zarara uğrayacağını, mahkemece davanın reddine verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince dava konusu çekin zayiinden kaynaklanmakta olup, davacının zayi nedeniyle iptalini istediği çekte aval veren sıfatını taşıması sebebi ile dava açıp açamayacağı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK' nın 757/1 maddesi uyarınca zayi nedeniyle hasımsız olarak açılan poliçenin iptali ve ihtiyati tedbir yoluyla ödeme yasağı konulmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı tarafın istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

6102 sayılı TTK’nun 651 ve 818/s bendi yollaması ile aynı kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi, hamile aittir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz.

TTK'nın 702. maddesine göre aval veren kim lehine aval vermiş ise onun gibi sorumlu olacağından, kıymetli evrak iptali davası açma hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."