Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/289 K.2026/590

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacılar vekili Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben düzenlediği dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkillerinin murisi ... aleyhine senede dayalı icra takibi başlattığını, takibin kesinleştiğini, haciz işlemlerinin uygulandığını, murisin hayatını kaybetmesi üzerine takibin mirasçı olan müvekkillerine yöneltildiğini, senede daha sonradan senedi geçerli kılmak için daktilo ile idari birimin eklendiğini, bedel kısmında rakamla "2.000" yazmasına rağmen metin kısmına haksız kazanç sağlamak amacıyla daktilo ile "ikiyüzbin" yazıldığını belirterek senet bedeli 2.000,00 TL, 0,37 TL işlemiş faiz,

0,60 TL komisyon olmak üzere 2.000,97 TL dışında kalan 198.969,03 TL takip borcundan dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında sunulan ıslah dilekçesi ile senedin düzenlenme tarihinin 15/01/2018 olduğu,

murisin hükümlü olması nedeniyle 22/03/2016 tarihinden 24/07/2023 tahliye tarihine kadar kısıtlanmasına karar verilerek kendisine vasi atandığını öğrendiklerini, senedin keşide tarihi itibariyle murisin kısıtlı olması nedeniyle senedin geçerli olmadığını ileri sürerek müvekkillerinin takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Ankara 45.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21/10/2022 Tarih, 202/408 Esas, 2022/427 Karar sayılı kararı ile kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosyanın gönderildiği Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/06/2023 Tarih, 2022/807 Esas, 2023/408 Sayılı Kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 09/05/2024 Tarih, 2023/1375 Esas, 2024/578 Karar sayılı ilamı ile mirasçı olan davacılardan ... hakkında kısıtlılık kararı bulunduğu,

vasi tarafından davanın açıldığı, ancak mahkemeden alınan husumete izin kararı bulunmadığı gerekçesiyle eksikliğin tamamlanması için kararın kaldırıldığı, kaldırma kararı sonrasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ... hakkında ilgili mahkemece husumete izin kararının verildiği, dava ve takibe konu senedin düzenleme tarihinin 15/01/2018, ödeme tarihinin ise 10/04/2018 tarihi olduğu,

murisin Trabzon 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 22/03/2016 Tarih, 2015/1230 Esas, 2016/358 Karar sayılı dosyasında uzun süreli hükümlülük nedeniyle kısıtlanmasına karar verilerek kendisine vasi olarak ...'ün atandığı, murisin bihakkın tahliye tarihi 24/07/2023 olup 29/02/2020 tarihinde tahliye edilerek hapis halinin sona erdiği, murisin senet tanzim tarihi itibariyle kısıtlı olduğu ve vasi tarafından bonoya onay verildiğine dair delil ve savunma bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, şartları oluşmadığından davacıların kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacıların murisin imzasına itiraz etmediklerini, senette nakden ibaresinin bulunduğunu, senedin illiyetten mücerret olduğunu, davacıların iddialarının senedin geçerliliği ile ilgisinin bulunmadığını, dosyanın bilirkişiye gönderilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, murisinin keşideci olarak imzaladığı senetten dolayı mirasçı olan davacıların borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava ve takibe konu senedin 15/01/2018 keşide, 10/04/2018 vade tarihli olduğu, senette davacıların murisi ...'ın keşideci, davalının lehtar olarak yer aldığı, senedin bedel hanesinde "2000" TL, metin hanesinde daktilo ile "ikiyüzbin" yazılı olduğu, idari birimin daktilo ile "Keçiören-Ankara" olarak yazıldığı, senede dayalı olarak davalı alacaklı tarafından davacıların murisi aleyhine 18/04/2018 tarihinde 200.000,00 TL asıl alacak olmak üzere fer'ileri ile birlikte toplam 200.970,00 TL alacağın tahsil için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

Dosyanın yapılan incelemesine göre, davacıların murisi ... hakkında Trabzon 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22/03/2016 Tarih, 2015/1230 Esas, 2016/358 Karar sayılı kararı ile kesinleşen uzun süreli hapis kararı nedeniyle murisin tahliye tarihine kadar vesayet altına alınmasına karar verildiği, yargılama sırasında Trabzon 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 08/03/2023 tarihli cevabi müzekkerede her nekadar murisin 29/02/2020 tarihinde tahliye edildiği ve vesayet halinin sona erdiği yönünde bilgi verilmiş ise de dosyaya celp edilen ilamat bilgileri ayrıntılı incelendiğinde murisin 15/01/2018 tarihinde denetimli serbestliğe ayrıldığı,

tekrar 13/06/2018 tarihinde cezaevine alındığı, 29/02/2020 tarihinde tahliye edildiği görülmüş, ayrıca murisin vasisi aynı zamanda işbu davada davacı ...'ün müracaatı üzerine Trabzon C.Başsavcılığı tarafından düzenlenen 22/12/2022 tarihli yazıda da murisin 15/01/2018 tarihinde denetimli serbestliğe ayrılarak tahliye edildiği yönünde bilgi verildiği görülmüştür.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konu ile ilgili kavramların ve yasal düzenlemelerin açıklanmasında fayda bulunmaktadır.

Türk Medeni Kanununun 471. maddesinde "Özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkûmiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayet, hapis hâlinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkar." hükmü düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde de; özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûmiyet sebebine dayanan kısıtlılık halinin, kişinin hapis halinin sona ermesiyle yani cezasını çekmek veya şartlı salıverilme yoluyla cezaevinden çıkmasıyla birlikte kendiliğinden kalkacağı öngörülmüştür.

Bu düzenlemeye göre hükümlülükten dolayı vesayet altına alınan murisin 15/01/2018 tarihinde cezaevinden denetimli serbestlik ile tahliye edilmekle hapis halinin sona erdiği ve vesayetin kendiliğinden ortadan kalktığı anlaşılmakla bu durumda denetimli serbestlikle tahliye edilme tarihi ile senedin keşide tarihi (15/01/2018) aynı olmakla murisin keşide tarihinde vesayet halinin ortadan kalkması nedeniyle kısıtlı olduğundan bahisle senedin geçersiz olduğundan bahsedilemeyecektir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı tarafın istinaf itirazlarının kabulü ile yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından davanın reddi yönünden HMK 353/1-b-2 maddesine göre aşağıdaki şekilde hükmü kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."