Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/917 K.2025/1227

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekilince asıl ve birleşen davalarda. 31/07/2020 keşide tarihli, 38.000,00-TL bedelli, 31/09/2020 keşide tarihli 40.000 TL bedelli, 31/09/2020 keşide tarihli 16.000,00 TL bedelli çeklerin keşide edildiğini, söz konusu çekin daha sonrasında lehdarı ... tarafından faktoring işlemi için ...

A.ş firmasına temlik edildiğini, çek ile ilgili ödeme yasağı konulduğunu, ödemeden men kararının bankaya gönderilerek kayıtlara işlendiğini, müvekkilinin zayi olmuş çek bedellerini ödeme yasağı olması nedeniyle tevdi mahalline ödediğini, bu durumdan alacaklıyı 14.08.2020 tarihinde yapılan hacizle, 31.08.2020 ve 08.10.2020 tarihinde gönderilen ihtarname ile haberdar etmesine rağmen davalı tarafın kötü niyetli olarak ihtiyati haciz ve cebri icra baskısı ile müvekkilin tevdii mahalline ödediği çek bedellerini ikinci kez tahsil etmeye çalıştığını,

müvekkilinin icra takibi yapılmasında herhangi bir kusuru olmadığı gibi takibe konu çekleri ibraz tarihinde tevdi mahalline ödemiş olmakla söz konusu çekler nedeniyle herhangi bir sorumluluğu ve borcu kalmadığını, müvekkilinin icra takibine konu edilen çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli olarak icra takibi yapan ve haciz işlemi uygulayan davalı aleyhinde %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafça asıl ve birleşen davalarda ; haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, kötü niyetli davacının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; taraflar arasındaki ihtilafın: Asıl ve birleşen davalar yönünden ihtilafın; söz konusu davaların keşidecisinin davacı olduğu, çeklerin kargoda zayi olmaları nedeni ile ...

Aş. firması tarafından çek iptali davalarının açıldığı, mahkemece ödeme yasağı konulduğu davacı/keşideci/borçlu tarafından tevdii mahalli tayin ettirilerek çek bedellerinin belirlenen mahallere yatırıldığı, daha sonra çeki elinde bulunduran hamil davalı/alacaklı tarafından çekler dayanak gösterilerek yapılan icra takiplerinden kaynaklı davacının borçlu olup olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası olduğu,

dava ve icra takibine konu olan çekler Kambiyo senedi ve havale niteliğinde bir ödeme aracı olup çeki elinde bulunduran hamil bankaya ibraz etmek sureti ile alacağını tahsil etme hakkını kullanabileceği, çekin keşidecisi olan davacının imzayı inkar veya herhangi bir nedenle dava ve icra takiplerine konu çeklerden borçlu olmadığını iddia etmediği gibi borcunu kabul ettiği, çeklerin zayii olduğu dönemde tevdi mahalli tayin ettirmek sureti ile borçlu olmaktan kurtulmuş olmayacağı, bu durumun çeki elinde bulunduran hamil/alacaklı/davalı'nın icra takibi yapmasına engel olacak mahiyette bir hak doğurmayacağı,

gerekçesiyle asıl ve birleşen davalar yönünden davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; tevdi mahalline yapılan ödemenin borcu sona erdirdiğini, müvekkilinin borcu kalmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; keşidecinin çek bedelini tevdi mahalline ödemesi nedeniyle keşidecinin lehtar ve son hamile karşı borçlu olmadığının tespitini talep edip edemeyeceği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalarda; keşideci aleyhine icra takibine konu edilen çeklerin tevdi mahalline ödenmesi nedeniyle borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle Dairemizin 14/10/2024 tarihli ve 2022/1067 esas, 2024/1162 karar sayılı kaldırma kararı doğrultusunda; ispat yükü üzerinde bulunan davacının, davaya konu çeklerin bedelini ibraz anında alacaklıya ödemediği dolayısıyla alacaklının takip yapmakta haklı olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."