Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2026/72 K.2026/596

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili aleyhine 24/03/2020 keşide tarihli, 1.000,000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo takibi başlattığını, çekteki ciranta imzasının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, çekte müvekkilinden sonra ciranta olarak görünen dava dışı ... Yapı Mad. Muh. İth. İhr.San. Ve Tic.Ltd. Şti'ne müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını, takipte talep edilen çek tazminatından sadece keşidecinin sorumlu olduğunu, müvekkilinden çek tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek müvekkilinin çek ve takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili hamil sıfatıyla çekteki borçlular aleyhine takip başlattığını, davacı hakkındaki takibin kesinleştiğini, takip borçluları arasındaki ticari ilişki ile birlikte tarafların defterleri incelendiğinde çekin tedavül sürecinin ortaya çıkacağını, müvekkilinin sadece kendisinden önceki cirantanın imzasını kontrol edebilme imkanına sahip olduğunu, önceki imzaları ve önceki cirantalar arasındaki ticari ilişkiyi bilebilecek konumda olmadığını, bedelsizlik iddiasının müvekkil şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, imza itirazının ise ciranta şirketler arasındaki ticari ilişkinin detaylarının bilirkişi marifetiyle incelenmesi neticesinde ortaya çıkacağını savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece 21/03/2023 Tarih, 2022/316 Esas, 2023/141 Karar sayılı ilamı ile davacı ile davalı arasında başkaca cirantaların bulunduğu, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı, imzasına itiraz edilen ciro imzasının davacıya ait olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği,

her ne kadar davalı taraf kendisinden önceki cirantalar arasındaki temel ilişkinin incelenmesi talebinde bulunmuş ise de, davacı ile diğer cirantalar arasındaki temel ilişkinin inceleme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının çekten ve takipten dolayı borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı isteminin şartları oluşmadığından reddine karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 26/09/2025 Tarih, 2023/747 Esas, 2025/1036 Karar sayılı ilamı ile kısa karar gerekçeli karar çelişkisi nedeniyle esası incelenmeksizin kaldırıldığı,

kaldırma kararı üzerine mahkemece toplanan delilere ve tüm dosya kapsamına göre önceki kararda belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne, davacının çek ve takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının çekteki imzayı inkar ederek kendisinden sonraki cirantaya borcunun bulunmadığını ileri sürdüğünü, mahkemece sadece imza itirazının incelendiğini ve kararın gerekçesinde imzanın davacıya ait olmadığına dair bilirkişi raporuna atıfla yetinildiğini, bilirkişi raporuna atıf yapılmasının kararı gerekçeli hale getirmeyeceğini, davacının kendisinden sonraki ciranta şirkete borçlu olmadığını iddia etmesi nedeniyle ilgili şirkete borçlu olup olmadığının ancak ticari defterler incelendiğinde ortaya çıkacağını,

yetkili hamil olan müvekkilinin önceki cirantalar arasındaki ilişkiyi bilebilecek durumda olmadığını, imza incelemesine ilişkin alınan raporun Adli Tıp tarafından düzenlenmediği gibi tek bilirkişi tarafından düzenlenen Yargıtay'ın aradığı özelliklere haiz olmadığını, kabul halinde dahi müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, imzanın davacıya ait olup olmadığını müvekkilinin bilebilecek durumda olmadığını, çekte cirosu bulunan kişilere karşı takip başlatan müvekkilinin yasal hakkını kullanırken hata yada ihmalinin bulunmadığını,

takibe itiraz etmeyen davacının davanın açılmasına kendi sebebiyet verdiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının çekten ve takipten dolayı borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu çekin yapılan incelemesine göre, ... Bankası Kızılay Şubesine ait 24/03/2020 keşide tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çekte keşidecinin dava dışı ... Grup Paz. Nak. Mad. Yağ. İml. Top. ve Per. Sat. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti., lehtarın dava dışı ... Petrol Ürünleri Pazarlama İthalat İhracat Ticaret A.Ş,, lehtardan sonra sırasıyla davacı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş., daha sonra dava dışı ... Yapı Mad. Muh. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., isim yazılı olmayan ciro imzası, sonrasında davalı ... Paz. Dağ. Pet. Ürün. San ve Tic. Ltd. Şti.'nin cirosunun bulunduğu, süresinde ibrazında karşılıksız kaldığına dair banka kaşesinin bulunduğu görülmüştür.

Ankara 25. İcra Müdürlüğü'nün 2020/4419 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 22/06/2020 tarihinde davalı alacaklı tarafından borçlular davacı şirket ile dava dışı ... Grup Paz. Nak. Mad. Yağ. İml. Top. ve Per. Sat. İnş. Tur. Tic. Ltd.Şti., ... Petrol Ürünleri Pazarlama İthalat İhracat Ticaret A.Ş., ... Yapı Mad. Muh. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat Nakliyat Turiz Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine 1.000.00,00 TL asıl alacak olmak üzere işlemiş faiz, çek tazminatı ve komisyonu ile birlikte toplam 1.135.979,45 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Mahkemece belge uzmanı bilirkişiden alınan 28/01/2023 tarihli raporda; çekin keşide tarihinden öncesine ve sonrasına ait yeteri kadar mukayese belge asılları ile çek aslı üzerinde yapılan inceleme sonucunda, karşılaştırma imzaların resimleri de rapora eklenmek suretiyle, imzaların inşaları, imzaların başlama ve bitim noktalarında yapılan el hareketlerinin tersim tarzları, imzalar içerisindeki el hareketlerinin yapılışları, hatların birbirlerine olan pozisyon ve açıları, konuşlanış ve kompozisyon biçimleri, işleklikleri, sürat dereceleri ve tazyik vasıfları,

karakteristik ve kaligrafik özellikler ve itiyadi unsurları yönünden farklılıklar tespit edildiği, dava konusu çekin arka yüzünde bulunan davacı ... İnş. San ve Tic. A.Ş. içerikli kaşe izi üzerindeki ciranta imzasının adı geçen şirket yetkilisi ...'ün eli ürün olmadığı yönünde görüş belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davanın imza inkarı/bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup belge uzmanı bilirkişiden alınan ve ayrıntılı inceleme ve değerlendirme içeren rapor ile çekte imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının kesin olarak belirlenmesine, imza inkarının mutlak def'i olup herkese karşı ileri sürülebilecek olmasına, davacıya ait olmayan imzalı çek nedeniyle sorumluluğunun bulunmamasına,

davanın kabulü ile aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."