Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2026/95 K.2026/723

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin simsarlık işi ile uğraştığını, bu kapsamda davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait taşınmazın kiralanması ile ilgili faaliyetlerin gerçekleştirilmesi amacıyla ismi geçen davalı şirket ile yer gösterme ve aracılık sözleşmesi imzalandığını, diğer yandan davalı ... Cam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin taşınmazı kiralamak için davacıya başvuruda bulunduğunu, bunun üzerine davalı ...

Cam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile de yer gösterme sözleşmesi akdedildiğini, bu anlaşmalar doğrultusunda davalı şirketlerin ücret ödeme taahhüdü altına girdiklerini, müvekkilin edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, kiracı ile kiralayanı buluşturduğunu ve ücrete hak kazandığını, ancak davalı şirketlerin sözleşme ile kararlaştırılan alacakları ödemediklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.500.000,00 komisyon ücreti alacağının ve şimdilik 100,00 TL cezai şart bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 14/10/2025 tarihli dilekçesi ile ise, yapılan görüşmeler neticesinde anlaşmaya varıldığını beyanla, davanın, feragat nedeniyle reddine karar verilmesini ve taraflar aleyhe vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmemesini istemiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Cam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tacir sıfatına haiz olmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, ortada herhangi bir kira sözleşmesinin bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tacir sıfatına haiz bulunmadığını, dolayısıyla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı ile simsarlık sözleşmesi imzalanmadığını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 17/10/2025 tarihli karar ile, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, 6100 sayılı HMK'nın 307. vd. maddelerine değinildikten sonra, davacının feragat beyanının kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı ve davaya son vereceği, eldeki davanın, Kanunun 307. maddesinde zikredildiği haliyle tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir dava niteliğinde olduğu, bu haliyle davacı vekilinin feragat dilekçesinin dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Söz konusu karara karşı verilmeyen vekalet ücreti yönünden İstinaf başvurusunda bulunulmasından sonra, davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından süresi içerisinde, HMK'nın 305/A maddesi doğrultusunda hükmün tamamlanması talebinde bulunulduğu, bu kapsamda mahkemece, 26/11/2025 tarihli ek karar ile, istemin, mahiyeti itibariyle hükmün tamamlanması yönünde olduğu anlaşılmakla birlikte, talepte bulunan davalı şirket lehine maktu vekalet ücreti verilmesinin sehven unutulduğu gerekçesiyle, ismi geçen davalı şirket lehine maktu vekalet ücretine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili ilk karara karşı verdiği istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eldeki davanın 1.500.000,00 TL üzerinden harçlandırılmak suretiyle açıldığını ve davanın konusunun para alacağına ilişkin bulunduğunu, bu nedenle nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, mahkeme kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına ve davanın feragat nedeniyle reddi ile davalı şirket lehine nispi vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili ek karara karşı verdiği istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eldeki davanın 1.500.000,00 TL üzerinden harçlandırılmak suretiyle açıldığını ve davanın konusunun para alacağına ilişkin bulunduğunu, bu nedenle davadan feragat halinde nispi vekalet ücreti olan 222.000,00 TL'nin 1/2 'si oranında olan 111.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, mahkeme ek kararının maktu vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına ve davanın feragat nedeniyle reddi ile davalı şirket lehine nispi vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, davanın feragat nedeniyle reddi kararı kapsamında vekalet ücretine hak kazanıp kazanmadığı, buradan varılacak sonuca göre vekalet ücretinin maktu mu yoksa nispi mi olacağı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacak (komisyon ücreti ve cezai şart) talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından 17/10/2025 tarihli karar ile, feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, 26/11/2025 tarihli ek karar ile ise, davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi lehine HMK'nın 305/A maddesi doğrultusunda maktu vekalet ücretine hükmedilmiş, söz konusu ilk hükme karşı davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından verilmeyen vekalet ücreti yönünden, ek karara karşı da verilen maktu vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bilindiği üzere, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret" başlıklı 6. maddesinde; "Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." düzenlemesi ile,

Aynı Tarifenin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

(3) Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

(4) Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." düzenlemesi bulunmaktadır.

Eldeki dava niteliği itibari ile taraflar arasında imzalanan yer gösterme ve aracılık sözleşmesinden kaynaklanan komisyon ücretinin ve cezai şartın tahsili talebi ile açılmış, yargılamanın devamı sırasında davacı vekilince 14/10/2025 tarihli dilekçesi ile, davadan feragat edilmiş, bu hali ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Ancak, ön inceleme duruşmasından önce yargılamanın devamı sırasında anlaşma sağlandığı ve bu kapsamda davadan feragat edildiği görülmekle birlikte, mahkemece, konusu para olan ve 1.500.100,00 TL yönünden harç yatırılan alacak için, dava tarihindeki değer üzerinden davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi lehine ilk kararda vekalet ücretine hükmedilmediği, ek karar ile ise maktu vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, davacının, davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açtığı davada yargılama sırasında vekil vasıtası ile temsil edilen davalı taraf lehine ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce davadan feragat edildiği dikkate alınarak, karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 6/1 ve 13/1 maddelerine göre hesaplanacak nispi vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, ilk kararda vekalet ücretine hükmedilmemiş olması, ek kararda ise maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olması usule ve yasaya aykırılık teşkil etmektedir.

Bu durum karşısında, maktu vekalet ücretine hükmedilmesine dair verilen 26/11/2025 tarihli ek kararda isabet bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemenin ek kararının kaldırılmasına karar verilerek, Dairemizce, davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, vekalet ücreti verilmeyen 17/10/2025 tarihli ilk karara karşı ibraz ettiği 11/11/2025 tarihli istinaf dilekçesinde yer alan istinaf itirazlarının incelenmesine geçilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26/1. maddesinde, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü yer almaktadır.

HMK'nın 26. maddesi hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural, sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Eldeki davada, davalı ...

Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilince, 11/11/2025 tarihli istinaf dilekçesi ile 1.500.000,00 TL üzerinden (dava değeri 1.500.100,00 TL) vekalet ücretinin hesaplanması gerektiği yönünde talepte bulunulmuş olup (her ne kadar ek karara karşı yapılan istinaf başvuru dilekçesinde 222.000,00 TL'nin 1/2 'si oranında olan 111.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yönünde beyanda bulunulmuş ise de, ek kararın kaldırılması ile birlikte ilk karara karşı verilen istinaf dilekçesinin incelenmesi aşamasına geçildiği gözetildiğinde, ek karar kapsamında sunulan istinaf dilekçesinde yer alan tutar değerlendirmeye alınmamıştır.),

taleple bağlılık ilkesi (1.500.000,00 TL) gereğince ismi geçen davalı şirket lehine, 228.000,00 TL nispi vekalet ücretinin 1/2'si olan 114.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; açıklanan nedenlerle mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı ... Akü Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemenin 17/10/2025 tarihli kararının kaldırılmasına ve mahkeme kararının HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."