Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/1270 K.2022/288

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 26.02.2019

ESAS-KARAR NUMARASI : ...

Davacı vekili ve davalı ... ... SAN. TİC. LTD. ŞTİ. vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili. 7.12.2016 ... adresinde alevli yangın meydana gelmiş ve bu yangın neticesinde davacı ... ... ... Sigorta Şirketi'nin sigortalıları dava dışı ... ve ...'a ait gayrimenkullerin zarar gördüğünü, ...'e ait gayrimenkulün, davacı şirkete ... 5 nolu poliçe ile 19.9.2017 tarihine; ...'a ait gayrimenkul ise yine davacı şirkete ....

8 no’lu poliçe ile 25.9.2017 tarihine kadar sigortalı olduklarını, olaya ilişkin tanzim edilen 19.12.2016 tarih ve 50238 sayılı "Yangın Raporu" ekli olarak sunulduğunu, hasara ilişkin olarak dava dışı sigortalılarca önce alanında uzman yangın araştırmacısı Yrd. Doç.

Dr. ...'tan inceleme talep edildiğini, yapılan inceleme sonucunda hasarın forkliftin elektrik sisteminde oluşan elektriksel sorundan kaynaklandığı kanaatine varıldığını, dava dışı sigortalılarca Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi talep edildiğini, bu talep doğrultusunda bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 20.2.2017 tarihli raporda da olayın forklift’ten kaynaklı meydana geldiği sonucuna ulaşıldığını,

hasara ilişkin olarak konusunda uzman sigorta eksperi tarafından tanzim edilen 23.2.2017 tarih ve ... ile .... sayılı kesin ekspertiz raporlarında da evvelki raporlar da irdelenmek suretiyle detaylı bir çalışma yapıldığını, neticede mal sahiplerinin hisseleri ve sovtaj tutarları da gözetilerek,

... payına 60.000,00 TL ve ... payına da 84.000,00 TL hasar ödemesi yapılması konusunda görüş bildirildiğini, eksperin ayrıca, yangının bodrum katta faaliyet gösteren davalılara ait forkliftten çıkması sebebi ile de rücu muhatabı olarak davalı şirketleri işaret ettiği, hasar tutarlarının, firmalara ait poliçelerin sorumluluk limitlerinin üzerinde olması sebebiyle TTK'nın 1472 ve devamı maddeleri uyarınca huzurdaki davayı açma gereği doğduğunu belirterek, davanın kabulü ile 144.000,00 TL'nin ticarî faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına yangın nedeniyle yapılan ödemenin davalı taraftan rucuen tahsili istemlidir. Davacı vekili dava dilekçesinde ve diğer tüm beyanlarında özetle; 07/12/2016 tarihinde ..... adresinde, alevli yangın meydana geldiğini ve bu yangın neticesinde davacı şirketin sigortalıları dava dışı ... ve ...'a ait gayrimenkullerin zarar görmesi nedeniyle adı geçenlere sigorta poliçeleri kapsamında yapılan toplam 144.000,00 TL nin ticari faizi ile birlikte davalılardan rucuen tahsilini talep etmiştir. Davalı taraflar vekilleri, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, sigorta poliçeleri, ekspertiz raporu, yangın raporu, bilirkişi raporu ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, 07/12/2016 tarihinde ...,.... adresinde alevli yangın meydana geldiği, Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/261 D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ve yangın raporu da değerlendirilmek suretiyle, mahkememizce alınan 13/19/2018 tarihli bilirkişi raporu ile 15/01/2019 tarihli ek raporuna göre;

davaya konu yangın olayının davalı şirketlere ait bodrum kattaki iş yerinde bulunan forklift ile akü şarj cihazı enerji aktarım kablolarında oluşan şase nedeniyle kablo izolatörlerinin tutuşturulması neticesinde, yanan kablo izolotörlerinin de kablonun üzerinde ve bitişiğinde bulunan yanmaya ve tutuşmaya uygun ... ve ambalajları yakması nedeniyle yangının meydana geldiği ve yayıldığı, iş yerindeki forklift ile ilgili gerekli önlemleri almadıklarından yangının meydana gelmesinde davalıların %100 oranında kusurlu olduğu,

Diğer yandan, söz konusu yangın nedeniyle ... ve ...'a ait iş yerlerinin hasar gördüğü, ...'e ait gayrimenkulun ... 5 nolu poliçe ile 19/09/2017 tarihine kadar; ...'a ait gayrimenkulun ise ... nolu poliçe ile 25/09/2017 tarihine kadar davacı sigorta şirketine sigortalı olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından söz konusu yangın nedeniyle sigortalısı ...'e 60.000,00 TL ...'a ise 84.000,00 TL olmak üzere toplam 144.000,00 TL ödeme yaptığı,

Anlaşılmakla, davacının, oluşan yangın nedeniyle %100 oranında kusurlu bulunan davalılardan sigortalılarına yapmış olduğu ödemeyi rücuen isteme hakkının bulunduğu anlaşılmakla sübut bulan davanın kabulüne..." gerekçesi ile "Davanın kısmen KABULÜ ile; Toplam 105.873,09-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte rücuen müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE.." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: 13.09.2018 tarihli kök rapora yönelik itirazlarının 15.01.2019 tarihli ek raporda da karşılanmadığını, bilirkişi ve sigorta eksperi tarafından tespit edilen toplam hasar miktarının bire bir aynı olup farkın amortisman oranına yönelik olduğunu, bina değerine ilişkin amortismanın da %50, binadaki kıymetlerin sözkonusu olduğu somut olayda ise %20 amortisman uygulanması gerektiğini, kararın kısmi redde ilişkin aleyhe kısmının kaldırılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketince ödenen tazminatın TTK 1472 maddesi gereğince aynen ödenmesi gerektiğini, ticari faiz talep etmiş olmalarına rağmen yasal faize hükmedilmesinin de doğru olmadığını bildirerek, kararın aleyhe kısımlarının kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı ... ... ... vekili istinaf dilekçesinde özetle: yargılamanın başından beri davalı ... ... San. Tic. Ltd. Şti.'ne ilişkin itirazlarının hiçbirinin değerlendirilmediğini, davalı ... ... San. Tic. Ltd.

Şti.'nin adreste sadece idari tasarruf olarak kayden bulunduğunu, esas işletme olan fabrikanın Isparta ilinde bulunduğunu, bilirkişi raporlarında bu hususun tartışılmadığını, bilirkişi raporlarında Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/831 Esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporlarıyla, karar dosyada emsal olarak gösterilirken ... ... San. Tic. Ltd. Şti. için tesis edilen ret kararının dikkate alınmadığını, bahsedilen adreste ... ... San. Tic. Ltd.

Şti.'nin herhangi bir mal, ürünü bulunmadığını, kök dosyada davanın ... yönünden reddedilmesinin sebebinin yangının çıkış sebebi olarak gösterilen forkliftin ... ... San. Tic. Ltd. Şti. ile herhangi bir ilgisinin bulunmaması olduğunu, yangının çıkış sebebi olarak gösterilen forkliftin diğer davalı ... 'nın demirbaşına kayıtlı bir eşya olduğunu, aynı adreste kiracı olarak görünen müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun doğmayacağını, ... ... San. Tic.

LTtd Şti. yönünden davanın reddi gerektiğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, sigorta şirketi tarafından sigortalılarına yangın nedeniyle yapılan ödemenin rucuen tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından;

Davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... arasında 25.09.2016-25.09.2017 dönemini kapsayan yangın sigorta poliçesi ile yine davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... arasında 19.09.2016-19.09.2017 dönemi için yangın sigorta poliçesi düzenlenmiştir.

Dava dışı ... ile ...'ün bağımsız bölümlerin malikleri olduğu ve davalı ...'ın iş yerini davalılardan ... ... San. Tic. Ltd. Şti'ne kiraladığı, ancak davalı ... ... San. Tic. Ltd. Şti. ile maliklerden dava dışı sigortalı ... arasında bir kira sözleşmesi olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay İBK'nın 22.03.1944 tarih ve 37 E., 9 K. sayılı kararında, "...Sigortacının, sigortacılık mutlak bir ticari muameledir diye kanuni halefiyetine istinaden açacağı rücu davası için dava ikamesi icap eder, denecek olursa, menşei, mahiyeti ve illeti aynı olan ve haksız fiil faili için tecezzisi mümkün bulunmayan bir borç için, iki ayrı kaza merciinde birden dava açılmış olabileceği kabul edilmiş olur. Bu ise kanuna ve hukuka uygun düşmez.

Bu itibarla, sigortacının, sigorta poliçesinden münbais olmayıp, kanundan aldığı selahiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği davada hukuk mahkemesine başvurulması gerekir." denmiştir.

Buna göre, TTK'nın 1472. maddesine dayalı rücuen tazminat davaları, sigorta şirketince halefiyet hakkına dayalı olarak açılmış olup, sigorta poliçesinden doğmadığından, mutlak ticari dava olduğu söylenemez. Bu davalarda davacı sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre, görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29.11.2016 tarih ve 13158 E., 9204 K. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11.02.2016 tarih ve 1084 E., 1497 K., aynı dairenin 20.09.2016 tarih ve 6280 E., 7990 K., 20. Hukuk Dairesi'nin 10.02.2016 tarih ve 2015/15593 E., 2016/1517 K. sayılı ilamları da aynı yöndedir.

Somut olayda, davalı sigortalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı ... arasında kira sözleşmesi bulunduğu anlaşılmış olup, davacı tarafça, sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemiyle, sigortalının haklarına halef sıfatıyla iş bu dava açılmıştır.

Davalılardan ... ... San. Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı sigortalı ... arasında kira sözleşmesi bulunmadığı, İlk derece Mahkemesi kira ilişkisi olmayan davalı ... yönünden görevli ise de aralarında kira ilişkisi olan davalı ... şirketi yönünden HMK'nın 4/(1)-a. maddesi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Buna göre İlk derece mahkemesince, dava dışı sigortalı ...'a ödenen bedel için davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydı ile davanın usulden reddine karar verilmesi, dava dışı sigortalı ...'e ödenen bedel için ise uyuşmazlığın esası incelenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, HMK'nın 353/(1)-a.3. ve HMK 355. maddesi uyarınca, esasını incelemeden İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Kaldırma nedenine göre davacı vekilinin ve davalı ... ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 24/02/2022

...