Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/1363 K.2024/202

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin almış olduğu tarımsal ürünler nedeniyle üyesi olduğu davalı kooperatif yetkilisi ...'a 31.01.2000 tarihinde ödeme yaptığını, 31.10.2000 tarihine kadar olan borçlanmaları toplamı için 2.135.000,000 (Eski)TL tutarlı 1518032 nolu makbuz düzenlenerek kendisine verildiğini, ancak kooperatif yetkilisi ...'un kooperatif adına yaptığı tahsilatları emniyeti suistimal suçunu işleyerek kasaya koymadığını, müvekkilinin itirazı üzerine ... ...

Bölge Müdürlüğünce verilen makbuzun 1 ay öncesinde kullanımdan kaldırıldığı, kooperatifi taahhüt altına koyabilmek için yetkili iki imza gerektiği, emniyeti suistimal suçu işleyen ... ile ilgili ceza davasına şikayetçi olarak katılmadığı gerekçeleri ile yapmış olduğu ödemenin geçerli kabul edilmediğini, müvekkilinin okur yazar olmadığını, ödemeye ilişkin verilen makbuzun kullanımdan kaldırılmış olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, tahsil makbuzlarında iki imzanın gerekli olmadığını, müvekkilinin ceza dosyasına katılma gibi bir zorunluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin borcu bulunmadığından kooperatife bir ödeme yapmadığını,

hakkında yürütülen Eskişehir 2. İcra Müdürlüğünün 2008/4682 E. sayılı dosyasından haberdar olmadığını, bu dosyadan alınan aciz vesikasını dayanılarak Eskişehir 7. İcra Müdürlüğünün 2016/8286 E. sayılı dosyasından maliki bulunduğu taşınmazlar satılmak istediğinde bu dosyadan haberdar olduğunu, müvekkilinin 2009 yılında kooperatif üyeliğinden ayrıldığını ileri sürerek,

müvekkilinin Eskişehir 7. İcra Müdürlüğünün 2016/8286 E. sayılı dosyasına dayanak teşkil eden Eskişehir 2. İcra Müdürlüğünün 2008/4682 E. sayılı dosyasındaki senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili kooperatif kayıtlarında davacının kooperatife 31.01.2000 tarihinde 1518032 numaralı makbuz mukabilinde yapmış olduğu herhangi bir ödeme görünmediğini, davacının ödeme yaptığını iddia ettiği tarih itibarı ile ödeme belgesi olarak sunduğu makbuzun tedavülde bulunmadığını, ayrıca kooperatif kayıtlarında makbuzun koçanına da rastlanmadığını, kooperatifin iki kişi ile temsil edildiğini, davacının ödeme karşılığı kooperatiften aldığını iddia ettiği makbuz üzerinde yalnızca ... adına imza bulunduğunu, kaldı ki bu imzanın ... eli ürünü olup olmadığının da ihtilaflı olduğunu,

bahsi geçen makbuzun dört yıl sonra kooperatife ibraz edilmesinin de şaibeli olduğunu, davacının hakkında yapılan icra işlemlerine vakıf olmasına rağmen bu güne değin ne ödeme iddiasında bulunduğunu, ne de borca itiraz ettiğini, sahip olduğu malvarlığının tespit edilebildiği 2017 yılına kadar bekleyip (17 yıl), cebri satış tehdidi ile karşı karşıya kaldığında böylesi bir yola başvurduğunu, davacının ... hakkında suç duyurusunda bulunmadığını, açılmış bir dava var ise bu davaya katılması ve davayı takip etmesi gerekirken bu hususta da hiçbir işlem yapmayarak kusurlu davrandığını savunarak,davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; "Eskişehir 2. İcra Müdürlüğünün 2008/4682 esas sayılı dosyasının incelenmesinden; davalının davacı aleyhine 31/08/2008 tarihinde, 3991, 4006, 4012, 12-14-15 nolu senetlere dayalı olarak 7.400,00 TL asıl acağın tahsili için ilama dayalı takip yapıldığı, söz konusu takipte borçlunun malvarlığının bulunmaması nedeniyle, davalı kooperatifin takipten feragat ederek 28/05/2008 tarih ve 8.942,05 TL miktarlı aciz vesikası aldığı anlaşılmıştır.

Eskişehir 7. İcra Müdürlüğünün 2016/8286 esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davalı kooperatifin davacı aleyhine 16/05/2016 tarihinde, ...nin 08/06/2016 tarih ve 2016/1 Esas nolu ilamına dayanılarak 8.942,05 TL'lik asıl alacağın tahsili için takip yapıldığı anlaşılmıştır.

Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28/03/2006 tarih ve 2005/425 E 2006/146 K sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; davamıza konu alacağın ödenmesine ilişkin makbuzun da bulunduğu, olaylara ilişkin sanık ... hakkında zimmet suçundan yapılan yargılama sonucunda zimmet suçundan dolayı sonuç olarak 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın da Yargıtay 5. CD'nin 21/11/2011 tarih ve 2007/8696 E- 2011/23927 K sayılı ilamı ile düzeltilerek onanmasına hükmedildiği, bu dosya arasında davalı kooperatif müfettişlerinin soruşturma dosyasının aslının bulunduğu,

soruşturma raporunun 24/01/2001 tarih 1-19 sayı ve sayfalı olduğu, raporun 9. sayfasında davacı ile ilgili açıklamaların bulunduğu, yine müfettişçe alınan davacının 23/10/2000 tarihli ifadesinin bulunduğu ve ifade ekinde de davacının ödeme makbuzu ile diğer iki suret düzenlenen ödeme makbuzlarının da asıllarının bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı kooperatifin ticari defter ve belgeleri, takip ve dava dosyaları ile Eskişehir 1. A.C.M'nin dosyası üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi SMMM bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 05/03/2019 havale tarihli raporunda özetle;davalı kooperatifin defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının bulunduğu, davacının ceza dosyasındaki ödemesine ilişkin davalı kooperatif müfettişince davacı beyanlarında geçen tarih olan 31/01/2000 tarihi itibariyle davacının borcunun olduğu,

kayıtlara (ortak kredi kartı dökümü ve defterlere) göre bu borcunun ise 985,20 TL olduğu, davacının ödeme def'i olarak dayandığı makbuz ile yapılan ödeme miktarının ise 2.130,00 TL olduğu ve borcun tamamını karşılandığı, bu ödemeden sonra davacının davalıya borçlu kalmadığını bildirmiş, bu rapora davalı vekilince itiraz edilmişse de, rapor davalı kooperatif ticari defter ve kayıtları ile ağır ceza dosyasındaki tüm bilgi ve belgeler incelenerek yasal mevzuata uygun biçimde düzenlendiğinden davalı vekilinin rapora itirazlarına değer verilmemiştir.

Yukarıda belirtilen bilgi belgeler ve özellikle bilirkişi raporu gereğince, 31/01/2000 tarihi itibariyle davacının davalıya 985,20 TL(eski TL) borcunun bulunduğu, ancak davacının bu tarih itibariyle davalı kooperatif yetkilisi ...'a 2.135,00 TL lik ödemede bulunduğu, bu ödemeyle borcunun tamamını karşıladığı,

parayı tahsil eden kooperatif yetkilisi ...'un bu parayı kooperatif kayıtlarına yansıtmayıp zimmetine geçirmesinin davacıyı borçtan tekrar sorumlu kılmayacağı, davalının bu parayı tahsil eden yetkilisinden talep etmesi gerektiği...davalının kötü niyetli olarak takip yaptığı kanıtlanamadığı" gerekçesiyle, davanın kabulüne davacının Eskişehir 7. İcra Müdürlüğünün 2016/8286 E. sayılı dosyasındaki takipten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili kooperatif kayıtlarında davacının kooperatife 31.01.2000 tarihinde makbuz mukabilinde yapmış olduğu herhangi bir ödeme görünmediğini, Eskişehir 2. İcra Müdürlüğünün 2008/4682 E. sayılı dosyasında aciz vesikasına bağlanan alacağının tamamı faizi dahil olmak üzere...

A.Ş.'nin ve ... alacaklarının Hazine tarafından karşılanacağına dair 5661 sayılı yasanın 5. maddesi gereğince Hazine tarafından karşılandığını, aciz vesikasına bağlanarak Hazineden tahsil edilen alacaklar, 5661 sayılı yasanın 5. maddesi gereğince Hazine adına ... tarafından tahsil edilinceye kadar icra takip işlemlerinin yürütülmesi zorunlu olduğundan aciz vesikasına bağlanan alacağın Eskişehir 7. İcra Müdürlüğünün 2016/8286 E. sayılı dosyasında kendilerince Hazine adına takip edildiğini, davacının ödeme yaptığını iddia ettiği tarih itibarı ile ödeme belgesi olarak sunduğu makbuzun tedavülde bulunmadığını,

yapılan incelemede böyle bir makbuz koçanına da rastlanmadığını, imzası müvekkili kurum tarafından kabul edilmeyen, müvekkili kurum kayıtlarında yer almayan, nerdeyse 17 yıl sonra cebri satış tehdidi esnasında ortaya çıkan güvenilirliği tamamen kuşkulu bir belgeye dayanılarak davanın kabul edilmesinin yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, müvekkili kooperatif iki kişi temsil edilmekte olup, ödeme karşılığı alındığı iddia edilen makbuz üzerindeki tek imzanın kooperatifi ilzam etmesinin mümkün olmadığını, ödemenin 2000 yılında yapıldığı iddia edilmesine rağmen dört yıl sonra kooperatife ibraz edilmesinin de şaibeli olduğunu,

bu tarih itibarı ile davacı hakkında yapılan bir icra takibi bulunmadığından makbuzu ne amaçla ibraz ettiğini açıklamasının zorunlu olduğunu, davacının kooperatif eski çalışanı olan ve ödemeyi tahsil ettiğini iddia ettiği ... hakkında açılmış dava var ise bu davaya katılmadığını, bu kişi hakkında suç duyurusunda bulunmadığını, davacı hakkındaki takibin tarihi 2008 yılı olup, eldeki davanın 2017 yılında açıldığını, davanın zaman aşımına uğradığını belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, ödeme nedeniyle icra takibine konu kooperatif senetlerinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

14.02.2017 olan dava tarihinin, gerekçeli karar başlığında 14.09.2017 olarak yazılmış olması doğru değil ise de, HMK'nın 304. maddesi uyarınca Dairemizce bu yanlışlık düzeltilmiştir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 31/01/2024

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza