Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/1537 K.2023/321

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ... numaralı üyesiyken davalı kooperatif yönetim kurulunun 15.05.2018 tarih ve 3 numaralı kararı ile kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihraç kararını alan yönetim kurulu üyelerinin bu kararı almaya yetkili kişiler olmadıklarını, bu kişilerin 2010 yılı genel kurulu toplantısında yönetim kuruluna serçilmelerine dair 14 nolu karar alınırken karar nisabına uyulmadığı ve kararın mutlak butlanla batıl olduğu iddiası ile Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/308 esas sayılı davasının açıldığını, davanın derdest olduğunu,

davacıya gönderilen ihtarnamelerin usulüne uygun tebliğ edilmediğini, edilse bile içerik itibari ile ihtarnamelerin yasaya aykırı olduğunu belirterek müvekkili aleyhinde verilen ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı aleyhinde kooperatif ana sözleşmesinin 14. maddesine uygun 10 günlük ve 1 aylık ihtarnamelerin tebliğ edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine yönetim kurulu'nun ihraç kararını aldığını ve bu kararı da noterden tebliğ ettiğini, konut kesin maliyet bedelinin iptali için Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/84 esas, 2010/432 karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğini, genel kurulu kararının yokluğu ve iptal davasının Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/191 esas nolu dosyası ile devam ettiğini, alınan ihraç kararının usule, yasaya ve eşitlik ilkesine uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Davacı taraf dava dilekçesinde davalı kooperatifin kendisine gönderdiğini iddia ettiği ihtarnamelerin (İhraç kararı öncesindeki 1. ve 2. İhtarnameler) kendilerine yani davacıya usulüne uygun olarak yapılmadığını ve tebliğ edilmediğini de iddia etmiştir. Davanın niteliği gereği ihraç kararı öncesi gönderildiği iddia edilen 1. ve 2. ihtarnamelerin davacı üyesine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini ispat yükü davalı kooperatif üzerindedir.

Bu yönden davalı kooperatife yazılan müzekkereye verilen cevap ve ekindeki tüm tebligat belgeleri incelendiğinde davalı kooperatifçe 1. ve 2. İhtarnamelerin noter kanalıyla gönderildiği, ilk ihtarın Kayseri 1. Noterliği'nin 07 Mart 2018 tarih 4991 yevmiye nolu ihtarnamesinin 12.03.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, 2. ihtar olan Kayseri 1. Noterliği'nin 26 Mart 2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin 29.03.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle sonuç olarak davalı kooperatifçe davacı üyesine ihraç öncesi gönderildiği iddia edilen 1. ve 2. ihtarnamelerin davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ihtarnamelerde verilen sürelerin beklendikten sonra takip eden ihtarnamenin keşide edildiği görülmüştür.

Kooperatif ortağı hakkında ihraç kararı verilebilmesi için 1. ve 2. ihtarnamelerin usulüne uygun olarak düzenlenmiş olması gerekir. Yani davacı üyeden istenen borcun kaynağı, dönemleri, miktarı, ödenmediği taktirde yasal sonuçlarının ne olacağı, özellikle de ihraç kararı verileceğinin ihtarlarda açıkça ve hiçbir tereddüde yol açmayacak şekilde yazılı olması gerekir.

Bu yönden 1. ve 2. ihtarnameler incelendiğinde, ödenmesi istenen bedeller olarak 890,29-TL kesin maliyet şerefiye bedeli, 5.737,79-TL işlemiş faiz, 2.borç kaynağı olarak ise 437,37-TL emlak vergisi olmak üzere toplam 7.365,45-TL'lik borcunun bulunduğu ve ödenmesinin istendiği, davalı kooperatifin davacıya gönderdiğini iddia ettiği ve ihraç kararına dayanak gösterdiği söz konusu 1. ve 2. ihtarnamelerin içeriğinin kooperatifin ana sözleşme hükümlerine ve kooperatifler yasasına uygun olduğu, 15.05.2018 tarih 3 sayılı kooperatif ihraç kararının davacıya 24.05.2018 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Bu şekilde, şekli olarak ihtarnamelerde bir usulsüzlük olmadığı görülmektedir.

...

İhtarnamelere konu kesin konut maliyetine ilişkin işlemiş faiz oranı ile ilgili olarak 08.01.2017 tarihli genel kurul toplantısında aylık %1,5 olarak karar alınmış olup 08.01.2017 tarihli genel kurul kararının iptali için Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/191 esas sayılı dosyasında halen davanın derdest olduğu, anılan dosyada alınan bilirkişi raporunda genel kurul kararın iptalini gerektirecek bir usulsüzlük olmadığının belirtilmiş olduğu, genel kurul kararları iptal oluncaya kadar geçerli olduğundan anılan dosyanın sonucunun beklenmesine gerek görülmemiştir. Bu halde işlemiş faiz oranının Yargıtay kararlarına ve TBK'nın 120. maddesine uygun olduğu açıktır.

...

Davacıya gönderilen ihtarnamelerde emlak vergisi borcu da belirtilmiş ise de emlak vergisi alınmasına yönelik alınan genel kurul kararı olmadığı, emlak vergisinin kooperatif üyesi olmanın bir vecibesi olmadığı, emlak vergisi ödenmemesi nedeniyle üyenin ihraç edilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki davalı kooperatifin emlak vergisi ödediğine dair bir delil de sunmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, davacının kooperatif üyesi olduğu, ihtarname tarihi itibariyle 890,29-TL kesin maliyet şerefiye bedeli, 5.737,79-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.928,08-TL davalı kooperatife borcu olduğu, kooperatif tarafından düzenlenen ihtarnamelerde borç miktarı 7.365,45-TL olarak gösterilmiş ise de emsal nitelikteki Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2012/1339 esas, 2012/3549 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davacıya ödeme bakımından zorlayacak miktarda ve fahiş bir farklılık bulunmadığı (437,37-TL), buna göre, davacının kooperatif üyeliğinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden, Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve 16. maddeleri gereğince alınan ihraç kararının yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmış ve davanın reddine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

08.01.2017 tarihli genel kurul kararlarının yok hükmünde ve batıl olduğunu tespiti talebiyle açılan Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/191 E. sayılı dosyasının sonuçlanmadan ve deliller toplanmadan alınan bilirkişi raporuna göre hüküm verildiğini, ayrıca Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/308 E. sayılı kesinleşmemiş dosyasında 27.06.2010 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararlardan 9, 10, 12 ve 14 numaralı gündem maddelerinin mutlak butlan ile batıl olduğuna karar verildiğini, seçilmiş olan yönetim kurulu üyelerinin bu durumda yetkisiz hale geldiğini,

yetkisiz kişilerce verilmiş olan ihraç kararlarının da hukuken geçersiz olduğunu, ihraç işlemini yapan yönetimin yetkisinin hiç olmadığını ispat edecek bir dosyanın sonucunun beklenmemesinin hukuka aykırı olduğunu; yönetim kurulunun 15.05.2018 tarihli 3 sayılı kararı ile müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına bir ve daha fazla ay borcu olduğu ve borcunu ödemediği gerekçe göstererek karar verdiğini, müvekkilinin böyle bir borcu olmadığını,

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/308 E. sayılı dosyasının 20.01.2017 tarihli bilirkişi raporunda da görüleceği üzerine kooperatifin geçmişe etkili faiz kararı alıp uygulamasının mümkün olmayacağını, davalı kooperatifin 2010 yılı genel kurulunun 12. maddesinde alınan kararın içeriğine göre geçmişe yönelik olarak yani kıymet takdiri ve konut kesin maliyet bedeli borçlarını ödemeyenlere hesap kesim tarihi itibariyle aidatlara ödenen aylık gecikme faizinin aynen uygulanmasına ve bu faizin de aylık %10 oranında uygulanmasına dair karar verildiğini,

bu maddenin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/308 E. 2019/115 K. sayılı kararı ile iptal edildiğini, talep edilen gecikme farkının dayanaksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup bu tür davalarda mahkemece öncelikle, aidat borcunun davacıya ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödenmesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Dosyada mevcut kooperatif anasözleşmesinin 14. maddesinin parasal yükümlülükler ile ilgili ihraç prosedürüne ilişkin 2. fıkrasında ihraç kararı verilmeden önce parasal yükümlülüklerini 30 gün geciktiren ortaklara 10 günlük ödeme süresi içeren ilk ihtarnamenin gönderilmesi gerektiği öngörülmüştür.

Davalı kooperatif tarafından keşide edilen 07.03.2018 tarihli birinci ihtarnamede, 2018 yılı Şubat ayı dahil olmak üzere belirlenen borç miktarının ödenmesi istenilmiş olup, ödeme günü üzerinden 30 gün geciktirilmiş borcun istenmesi koşuluna uyulmamıştır.

Bu durumda mahkemece, ilk ihtarnamenin şekli bakımından incelenmesine başlanıp, ödemesi 30 gün geciktirilmemiş aidat borcunun yer aldığı bu ihtarnameye dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacının kooperatif üyeliğinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden ihraç kararının yerinde olduğu tespiti ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda, HMK m. 353/1,b,2 uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararı düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 23.02.2023

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır