Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/869 K.2023/1870

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi dava dışı ...'ün hissesini 18.01.2013 tarihli noter senedi ile devraldığını, durumun davalı kooperatife noter ihtarı ile bildirildiğini ancak davalının üyelik kaydını yapmaması üzerine müvekkilince, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde kooperatif ortaklığının tespiti ve tescili için kooperatif aleyhine, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde de ... aleyhine dava açıldığını, ayrıca müvekkilinin hissesini devraldığı ...'ün eşi ... tarafından da davalı kooperatif aleyhine Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açıldığını,

bu üç dosyanın birleştirilmesine karar verilerek yapılan yargılama sonucunda Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılan davanın reddine karar verildiğini, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılan davanın kabulü ile müvekkilinin davalı kooperatifin (26) numaralı üyeliğinin tespitinin mümkün olmadığı ancak ortaklık sıfatı dışındaki ortaklığın bahşettiği hakkın 1/2 oranında tespitine, ... tarafından açılan Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki davanın ise reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nce onanıp karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiğini,

müvekkilinin ortaklık sıfatı dışında kalan diğer haklardan 1/2 oranına sahip olması nedeniyle davalı kooperatife başvurduğu ancak davalının bu konuda hiçbir işlem yapmadığını, dava dışı ...'ün ortaklık hissesini elden çıkarabileceği ve müvekkilinin zarara uğrayacağını öne sürerek müvekkilinin davalı kooperatifin 26 nolu üyeliğinin 1/2 hissesi nedeniyle ortaklık sıfatı dışındaki ortaklığın bahşettiği hakları iktisap ettiğini ve 26 nolu ortaklık hissesinin ... ile birlikte 1/2 oranda hak sahibi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğunu, ayrıca bu konuda Ankara 7, 8 ve 1. Asliye Ticaret Mahkemelerinde aynı talepli olarak açılan davaların sonuçlandığını ve kararın kesinleştiğini, davanın kesin hüküm nedeniyle reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "Davalı yan öncelikle hesin hüküm itirazında bulunmuş ise de Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/113 E sayılı dosyasında davalı kooperatifin taraf olmaması nedeniyle bu itiraz yerinde görülmemiştir. Öte yandan davalı yan davacının kooperatif üyesi olmaması nedeniyle mahkememizin görevli olmadığı yönünde itirazda bulunmuş ise de 1163 sayılı yasanın 99. Maddesine göre mahkememizin görevli olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı ve dava dışı ... arasında davalı kooperatifin üyesi ...’ün hissesinin 1/2'sini 18.01.2013 tarihinde noterde devraldığı, devrin ihtarname ile davalıya bildirilmesine rağmen ortaklık kaydının davalı tarafça yapılmadığı yönünde taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.

Davacı yan , davalı kooperatifin 26 nolu ortaklık hissesinde 1/2 oranında hak sahibi olduğunun tespitini istemektedir.

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2013/67 E. sayılı dava ile birleşen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/113 E. sayılı dosyasında davacının dava dışı ...’e yönelik açtığı davada mahkemece davacı ...'in 26 nolu ortaklık hissesinde ... ile birlikte l/2'şer oranda hak sahibi olduğunun tespitine karar verilmiş, karar Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2014/9702 E. sayılı kararı ile onanmıştır.

Davacının tespitini istediği hususta daha evvel bir tespit kararı verilmiş olup davalı kooperatifin bu yönde işlem yapmamasının davacıya aynı taleple yeni bir dava açmak hususunda hukuki yarar bahşetmeyeceği, daha evvel aynı konuda kesinleşen tespit hükmü gereği davalı kooperatifin taraf olmasa da mahkeme hükmü ile bağlı olduğu, bu halde aynı hususta yeniden tespit kararı verilmesinde davacının hukuki yararı bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkilinin dava dışı ...'ün kooperatif hissesinin 1/2'sini noter senedi ile satın aldığını, asıl üyenin ... olduğunu, bu kişinin de hissesinin 1/2'sini eşi ...'e devrettiğini, taraflarınca Ankara 7 ve 8. Asliye Ticaret Mahkemelerince açılan davalarda mahkemenin müvekkilinin ortaklık sıfatı dışında kalan ortaklığın bahşettiği diğer hakları iktisap ettiğine karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini ancak davalının kooperatif üyeliğinin tespiti davasının reddedildiği gerekçesiyle diğer haklara ilişkin hiçbir işlem yapmadığını,

davalının bu şekilde uyuşmazlık yarattığını, bu nedenle dava açıldığını, Yargıtay'ın bazı kararlarında üyeliğin ve ortaklığın yarı payının ilgili kişiye ait olduğu şeklinde hüküm kurduğunu, davanın kabulü gerekirken reddinin doğru olmadığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK

Uyuşmazlık; davacı tarafından dava dışı ...'ün davalı kooperatife ait 26 nolu hissenin 1/2'sinin noter senediyle satın alınmasından dolayı davacı ve dava dışı ... tarafından Ankara 7,8 ve 1.Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılan davalar sonucu verilen kararlar nedeniyle davacının davalı kooperatifin 26 nolu üyeliğinin üyelik sıfatı dışında kalan diğer haklara 1/2 oranında sahip olup olmadığı ve davalı kooperatifin davacının bu talebi doğrultusunda bir uyuşmazlık çıkarıp çıkarmadığı hususlarında toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliği dışında kalan diğer haklara 1/2 oranında sahip olduğunun, 26 nolu ortaklık hissesinde ... ile birlikte 1/2'şer oranda hak sahibi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davacı tarafça davalı kooperatifin ortağı olan ...'ün hissesini devraldığı iddiasıyla davalı kooperatif aleyhine ortaklığın tespiti ve muarazanın giderilmesi talebiyle Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/67 E. sayılı dosyasında dava açıldığı,

yine davacı tarafından ... aleyhine aynı iddialarla açılan Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/113 E., ve ... tarafından davalılar ... ve ... aleyhine, ortaklık payının 1/2'sinin ...'e devrine ilişkin ortaklık senedinin iptali talebiyle açılan Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/70 E. sayılı dosyalarının Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesine açılan dava ile birleştirildiği, yapılan yargılama sonunda Kooperatifler Yasası'nın 19/1 ve ana sözleşmenin 8/1 maddesine göre her ortağın en az bir ortaklık payı olmasının gerekmesine ve bu ortaklık hakkının bölünememesine göre ...'in ortaklık sıfatının tespitinin mümkün olmadığı,

ancak ...'in noterden devraldığı ...'ün 1/2 hisse nedeniyle ortaklık sıfatı dışında ortaklığı bahşettiği hakkı iktisap ettiği, dolayısıyla 26 nolu ortaklık hissesinde ... ile birlikte 1/2 oranında hak sahibi oldukları gerekçesiyle, davacı tarafından davalı kooperatif aleyhine açılan davanın reddine, davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/113 E. sayılı davanın kabulü ile davacının davalı kooperatifin 26 nolu hissesinde ... ile birlikte 1/2 oranında hak sahibi olduğunun tespitine, ... tarafından açılan Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/70 E. sayılı davanın reddine karar verildiği,

kararın temyiz ve karar düzeltme kanun yollarından geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacının davalı kooperatif aleyhine açtığı davanın reddine dair karar kesinleştiğine göre kooperatifçe infaz edilecek bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle İlk derece Mahkemesinin, "daha evvel aynı konuda kesinleşen tespit hükmü gereği davalı kooperatifin taraf olmasa da mahkeme hükmü ile bağlı olduğu" yolundaki gerekçe hukuki değildir. Davacının kesinleşen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/113 E. sayılı davadaki kesin hüküm gereği, 1/2 ortaklık payının bahşettiği haklardan yararlanamaması halinde muhatabı kooperatif değil, payın 1/2 oranındaki diğer ortağıdır.

Buna göre İlk derece Mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken davacının hukuki yararının bulunmadığının kabulü doğru olmamış ise de, istinaf yoluna başvuranın sıfatı dikkate alınarak, kararın sonucu itibariyle doğru olması nedeniyle bu yanlışlığa işaret etmekle yetinilmiştir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 22/11/2023

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza