Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/2028 K.2025/1350

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Müvekkili şirketin rüzgar vasıtasıyla elektrik enerjisi ürettiğini, bu şirketin 11.11.2011 tarihinde ... RES Elektrik Üretim Lisansı alan ... Elektrik Üretim Ltd. Şirketi ile 22.11.2012 tarihinde ... Res Elektrik Üretim Lisansı alan ...

Elektrik Üretim A.Ş.'nin birleşmesi ile oluştuğunu, taraflar arasında Rüzgar Katkı Payı anlaşması imzalandığını, RES katkı payı anlaşması çerçevesinde davalının 01.02.2018 tarihli 22.526,08 TL bedelli faturanın müvekkili şirkete ödenmek üzere tebliğ edildiğini, faturaya ihtirazı kayıt koymak suretiyle ödendiğini, muarazanın ilk faturada ortaya çıktığını, her yıl gönderilecek faturalarda da aynı uyuşmazlığın gündeme geleceğini, müvekkili aleyhine düzenlenen fatura bedeli ve bu bedeli oluşturan hesap yöntemi açısından müvekkili firma ile davalı taraf arasında muarazanm men-i’nin gerektiğini,

elektrik piyasasında faaliyet gösteren müvekkili şirketin ürettiği elektriği her sene ortalama elektrik toptan satış fiyatına göre güncellediğini, masrafların bu güncelleme birimi üzerinde olması gerektiği hususunu hakim durumda olan ...’a sözleşme ve teklif safhalarında defalarca ifade ettiğini, fakat davalının önceden hazırlanan dürüstlük kuralına aykırı olan sözleşme hükümlerini müvekkili şirkete dayattığını, dolayısıyla müvekkili şirketin davaya konu sözleşmeyi imzalamak zorunda bırakıldığını, mücbir sebeplerin varlığının kabul edilmesinin gerektiğini,

davalı şirketin düzenlediği fatura bir an için doğru kabul edilse de 2011 yılı ile fatura yılı arasında mücbir sebeplerin meydana geldiğini, fatura bedelinin de mücbir sebepler dolayısıyla da hatalı olduğunu, 2011 yılından itibaren RES katkı payı anlaşmasının muaccel olacağı tarihe kadar RES katkı bedelinin güncelleştirilmesi gerektiğini, fakat geçen 6 senelik sürede müvekkili şirketin yatırımlarının hiç elinde olmayan sebeplerle aksadığını, müvekkili şirketin bu süreçte birçok bürokratik engel ile karşılaştığını,

müvekkili şirketin lisans sürecinde kendisinden kaynaklanmayan olağanüstü koşulların varlığının kabulü ile teklif bedelinin 6 yıl güncelleştirilmesine müdahalenin gerektiğini iddia ederek RES katkı payı anlaşmasının dürüstlük kuralına aykırı maddelerinin hükümsüzlüğüne, sözleşmenin ifasının imkansız olduğu gerekçesi ile sözleşmenin uyarlanmasına, taraflar arasındaki muarazanın menine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 22.526,08 TL belirlenebildiği anda tam bedelin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek avans faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili özetle: Dava konusu anlaşmanın yıllara yayılan bir anlaşma olduğunu, verilen teklif rakamının yıllar içinde yaşanan ekonomik değişimler doğrultusunda güncellenmesi gerektiğinin görülmüş olduğunu, bu nedenle de TÜFE’nin bir çarpan olarak teklif fiyatının yıllara göre güncellenmesi için göz önüne alındığını, RES katkı payı tespit edilirken uygulanan hesaplama yönteminin zamana yayılan bu tür borçlanmalarda herkes tarafından bilinen, uygulanan, teamüllere uygun bir uygulama olmanın yanı sıra akla ve mantığa da uyan bir hesaplama şekli olduğunu,

2014 yılı ve sonrası için RES katkı payı faturası hesaplanırken firmalar tarafından teklif mektubunda belirtilen teklif fiyatının, teklif yılından itibaren TÜFE ile kümülatif olarak güncellenerek hesaplandığını, söz konusu katkı payının yönetmelik gereği bu şekilde hesaplanmasının bir zaruret arz ettiğini savunarak öncelikle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince "...RES katkı payı anlaşmasının 1. ve 3. maddesinde davacının ödeyeceğini taahhüt ettiği katkı payı tutarına hangi tarihten itibaren enflasyon farkının(TÜFE) ilave edileceği hususunun belirlenmediği görülmektedir.

RES katkı payını düzenleyen yönetmeliğin 9. maddesinde ise yarışmaya katılacak şirketin hangi tarihten itibaren ve ne kadar süre ile RES katkı payı ödeyeceğini, aynı maddenin devamında RES katkı payı tutarının nasıl hesaplanacağının formüle edildiği, RES katkı payı tutarı=krş/kWhxExTÜFE şeklinde belirlendiği, davacı tarafından imzalanan teklif formunda 06/09/2011 tarihine göre ...

RES Projesi ise Kwh başına 0,06 kuruş teklifimiz ile ... tarafından yıllık net elektrik enerji üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam RES katkı payı tutarını teklif yılında ödemeye esas üretim yılına kadar TUİK’in Ocak ayında açıklanan yıllık TÜFE oranında güncelleştirilerek takip eden yılın Ocak ayına kadar tüm tesisin geçici kabulün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl boyunca ödemeyi taahhüt ve kabul ettiğine ilişkin beyanda bulunulduğu, güncellemeye ilişkin hükmün sadece teklif mektubu formunda gösterildiği,

teklif mektubu formunda açıkça verilen tekliflerin teklif yılından başlayarak ödemeye esas olan üretim yılına kadar TÜİK tarafından Ocak ayında yayınlanacak yıllık tüketici fiyatı endeksi oranında güncelleştirileceğinin lafzen ifade edildiği, TÜİK tarafından yayınlanan tüketici fiyat endeksi uygulamalarının, kümülatif artış şeklinde uygulandığı, yani her yıl enflasyon oranı bir önceki oluşan tutara uygulanarak ödenmesi gereken artışın tespit edildiği,

yarışma yönetmeliğinin ekinde ilan edilip ihaleye katılacaklar tarafından düzenlenip yetkili kişiler tarafından imzalandıktan sonra ihale makamına teslimi zorunlu olan formun katılımcı açısından bağlayıcı olduğu, mevzuat, anlaşma ve teklif formu hükümleri arasında bir çelişki olmadığı mahkemece kabul edilmiş bu kabul çerçevesinde davanın reddine..." karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Taraflar arasında imzalanan RES katkı payı anlaşması kapsamında düzenlenen faturada katkı payının hatalı hesaplandığı, teklif mektubu ve taahhütname hükümleri ile 15.02.2012 tarihli RES katkı payı anlaşması hükümlerinin birbiriyle çeliştiği, bağlayıcı olanın sözleşme hükümleri olduğu, dosyada alınan bilirkişi raporunda katkı payının yalnızca RES katkı payı anlaşması hükümleri esas alınarak hesaplanması gerektiğinin açıkça belirtildiği, ilk derece mahkemesi kararının yeterli ve denetime elverişli gerekçe içermediği, davalının enerji piyasasında hâkim durumda bulunduğu,

müvekkili şirkete müzakere imkânı tanınmaksızın dayatılan sözleşme hükümlerinin genel işlem koşulu niteliğinde olup dürüstlük kuralına aykırı olduğu, bu nedenle sözleşmeye hâkimin müdahalesinin zorunlu olduğu, mücbir sebep ve sözleşmenin uyarlanması taleplerinin mahkemece hiç değerlendirilmediği, bu yönüyle de kararın eksik incelemeye dayalı olduğu gerekçeleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, RES katkı payı anlaşmasından kaynaklanan istirdat taleplidir.

Taraflar arasında 03.01.2017 tarihli RES Katkı Payı Anlaşması'nın akdedildiği, davalı tarafça düzenlenen 01.02.2018 tarih ve 22.526 TL tutarlı faturanın davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödendiği çekişmesiz olup, davacı katkı payının sözleşme ve yönetmelik hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini, belirtilen fatura ile 11.912,81 TL fazla ödeme yapıldığını öne sürerek anlaşmanın dürüstlük kurallarına aykırı hükümlerinin iptaline ve ifası imkansız olan sözleşmenin uyarlanmasına, olmadığı takdirde muarazanın meni ile şimdilik 22.526, 08 TL'nin faiziyle tahsiline karar verilmesini dava etmiştir.

Somut olayda 03.01.2017 tarihli RES Katkı Payı Anlaşması'nın 3. maddesinde katkı payının ne surette hesaplanacağına dair formül belirlenmiştir. Sözleşmedeki hesap şekli ile ilgili formül, Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara ilişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesindeki formülle de aynıdır. Davalı tarafça RES katkı payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkün iken farklı bir hesap şeklini içeren sözleşme imzalanmıştır. Her ikisi de tacir olan tarafların, serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki sözleşme hükmü açık olup, herhangi bir şekilde yoruma ihtiyaç gerektirmemektedir.

Mahkemece, Yönetmelikteki formüle uygun olan sözleşmede yazılı formüle göre katkı payını13.579, 12 TL olarak hesaplayan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmak gerekirken, hatalı değerlendirmeyle ihale aşamasında sunulan teklif mektubunun bağlayıcı olduğu, artışın her yıl enflasyon oranı bir önceki oluşan tutara uygulanarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK 353/1-b.2. madde uyarınca, ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek davanın kısmen kabulüne dair yeniden hüküm tesisine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip