Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/973 K.2025/52

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler ile Bursa Doğalgaz Kombine Çevrim Santralindeki Santral Sahasının genel temizlik işinin davalılara verildiğini, dava dışı işçi ...'in iş akdinin feshi üzerine iş mahkemesinde açtığı davanın kabulüne karar verildiğini, kararın onanarak kesinleştiğini, müvekkili idare aleyhine yapılan icra takibinde müvekkilince 27.11.2014 tarihinde 26.918,48 TL.'nin icra dosyasına ödendiğini, davalılarla yapılan sözleşmelerde bütün işçilerin işçilik alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağına ilişkin hüküm bulunduğunu ileri sürerek, 26.918,48 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 22.04.2016 tarihli duruşmada, davalılar ... Turz. İnş. Taah. Ltd. Şti. ... Tem. Güv. Yem San. Tic. Ltd. Şti., ... hakkındaki davalardan feragat etmiştir.

Davalı Davalı ... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş. vekili; davacının istemlerinin zaman aşımına uğradığını, müvekkilince dava dışı işçiye çalıştığı dönemle ilgili olarak kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti ile ilgili ödeme yapıldığını, buna ilişkin belgeleri iş mahkemesi dosyasına sunduklarını, kabul anlamına gelmemek üzere ödeme tutarlarının düşülmesinin gerekli olduğunu, davalıların müştereken ve ve müteselsilen değil kendi dönemleri ile sorumlu olacaklarını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince. "Tüm dosya kapsamı ve deliller, kesinleşen Bursa 7. İş Mahkemesi'nin 2012/1334 E, 2014/291 K dosyası kapsamı ile Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/5862 takip sayılı dosyasına 27/11/2014 tarihinde 30.589,02-TL ödeme yapıldığı bu tutarın 3.670,54-TL'nin borçluya (davacıya) iade edilecek tutar olduğu, davacı ile davalılar ... ... Ltd. Şti, ... ...

Ltd Şti. arasında yapılan sözleşmelerde ve genel şartnamelerde işçi alacaklarından davalı yüklenicilerin bizzat sorumlu olacağına ilişkin düzenlemeler bulunmadığı, keza ... Temizlik ... Ltd. Şti. ile yapılan sözleşme ve genel şartnamelerde de işçi alacaklarından yüklenici ... Temizlik ... Ltd.

Şti.nin bizzat sorumlu olacağına ilişkin düzenleme bulunmadığı, bu şirketlerin sözleşmelerinde düzenlememe bulunmaması nedeniyle yapılan ödemelerden sorumluluklarının B.K.nun 167 (mülga BK nu 146) uyarınca davacı işveren şirketle birlikte yarı yarıya olması gerektiği, davacı ile diğer davalılar ...Tem... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. ,....

Ltd. arasında arasında düzenlenen sözleşme hükümleri uyarınca; davacının dava dışı işçiye, Bursa 7. İş Mahkemesi'nin 2012/1334 E, 2014/291 K dosyası kapsamında hüküm altına alınarak kesinleşen ilam uyarınca asıl işveren sıfatıyla yapmış olduğu ödemeleri işçinin bu şirketlerde çalıştığı süreler ve feshe bağlı olarak ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu gözetilerek rücu edebileceği,....bilirkişi raporu,taraflar arasında sözleşme, teknik şartnameler tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşmeden kaynaklanıp BK.nun 146 . maddesi gereği 10 yıllık zaman aşımına tabi olması,

zaman aşımının ödemeyle başlaması nedeniyle zaman aşımının gerçekleşmediği, davacı vekilinin davalılar ... Turizm. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., ... Tem. Güv. İnş. Teks. Gıda. Yem. San., ...hakkındaki davalarından feregati de dikkate alınarak"

Gerekçesiyle, davalılar ... Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., ... Tem. Güv. İnş. Teks. Gıda. Yem. San., ...hakkındaki davaların feragat nedeniyle reddine,

Diğer davalılara yönelik davanın kısmen kabulüne, 19.019,47 TL'nin 4.032,67 TL'sinin davalı ...'nden, 898,09 TL'sinin davalı ... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş.'den, 299,13 TL'sinin davalı ... End. Tem. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden, 3.593,66 TL'sinin davalı ... Tar. Tem. İnş. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.'nden, 1.476,31 TL'sinin davalı ... Tem. Bilgi İşlem Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nden, 8.619,90 TL'sinin davalı ... Tem. İnş. Gıda. Teks. Ak. Oto. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nden, 99,71 TL'sinin davalı ... Tem. Tur. Tic. Ltd. Şti'nden ödeme tarihi olan 27.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili ile hizmet alım alım ihalesini kazanan şirketler arasında sözleşme imzalandığını, firmaların çalıştırdığı işçilerin müvekkili Teşekkül arasında hiç bir hukuki bağlantıları olmadığını, bilirkişi raporunda bazı yüklenici firmalar için müvekkili kuruluşun işçilik alacaklarının %50'sinden sorumlu olduğu düşüncesiyle hesaplamalar yapıldığını, Yargıtay içtihatları ışığında tüm ödemelerden davalının sorumlu olduğunu, bu bağlamda ...

Şirketi ve ... şirketi ile yapılan ihale sözleşmeleri ve teknik şartnamelerinde işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunun yazılı olduğunu, dolayısıyla sözleşme ve eki şartnameler hükümlerine göre tüm işçilik haklarından iç ilişkide davalı şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

I-Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

II-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davalılar ... Tem. Turz. ve Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş.'ne ait ihale belgelerinde sorumluluklarına dair bir düzenleme bulunmadığından kıdem tazminatına ilişkin olarak yapılan ödemeden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden miktarın yarısı kadar sorumlulukları, son alt işveren ... Tem. İnş. Gıda Teks. Ak. Oto. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatına ilişkin yapılan ödemenin tamamından sorumluluğunun olduğu, diğer davalıların ise tüm ödemeden işçiyi çalıştırdıkları dönem kadar sorumlulukları bulunduğu tespit ve görüşü bildirilmiş, davalı ... İnş. Tem. Taah. Tic.

A.Ş.'nin sorumluluğu ile ilgili olarak sözleşmede yer alan hükmün anılan davalı Şirketin sorumluluğunun tam olmasını gerektirdiği kanaati veya tam olarak kabul edilemeyeceği kanaatine göre alternatifli hesaplamalar yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesince, davalı ... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu ile ilgili olarak sözleşmede yer alan hükmün anılan davalı Şirketin sorumluluğunun tam olarak kabul edilemeyeceği kanaatine göre yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulmuştur.

"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar...." (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K., Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları)

Somut olayda, Yargıtay 23. Hukuk ve 6. Hukuk Dairelerinin yukarıda belirtilen kararları doğrultusunda, dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı üst işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmelerde bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden, ödediği bedelin ve fer'ilerinin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden kısmını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu nedenlerle İlk derece Mahkemesince davalılar ... Tem. Turz. ve Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş.'nin dava dışı işçinin kendileri yanında çalıştığı dönem için belirlenen kıdem tazminatı tutarının yarısından sorumlu olduğunun kabulü doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek, 30.05.2017 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... İnş. Tem. Taah. Tic. A.Ş.'nin, (davalı ... Tem. Turz. ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki) diğer davalılar ile birlikte dava dışı işçinin kendilerinde çalıştığı dönemle sorumlu olarak ödenen kıdem tazminatı tutarının tamamından sorumlu olması ihtimaline göre belirlenen tutarlar üzerinden; davalı ... Tem. Turz. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun da tam olarak kabul edilmesi suretiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 22/01/2025

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza