Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/563 K.2026/290

Davalı ... Mühendislik Elektrik Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Davacıya ait hizmet binası ile işletmekte olduğu havalimanlarındaki destek hizmetlerinin ihale yolu ile piyasaya yaptırdığını, davalılar bünyesinde Bursa Yenişehir Havalimanında çalışmakta iken emeklilik nedeniyle ayrılan dava dışı ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan dava ve bu dava nedeniyle kararın kesinleşmesi neticesinde icra müdürlüğüne davacı tarafından ödeme yapıldığını, taraflar arasındaki muhtelif tarihli sözleşme ve eklerinde yer alan teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde sorumluluğun yüklenicilerde olduğunun düzenlendiğini beyanla; şimdilik 19.127,17 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Mühendislik Elektrik Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde belirlenen işçilik ücretlerinin işçi sayısına ve aylara bölündüğünde ihale bedelinin içinde sadece işçi ücretleri, SGK, yol-yemek bedelinin bulunduğu,

fazla mesai, UBGT çalışmaları için herhangi bir bedel öngörülmediğinin, ihbar ve kıdem tazminatı için herhangi bir bedel öngörülmediğinin, sadece sözleşmede belirlenen rakam üzerinden işçiye ödenecek ücret yol ve yemek bedeli ilave edilerek işçilik bedeli hesaplandığının tespit edileceğini, kamu kuruluşlarının taraf olduğu sözleşmelerde tarifi yapılan anlamda sözleşme serbestisi ilkesinin uygulanamayacağını, kamu ihale kanununda yaklaşık maliyet hesap tablosunda yer almayan kalemlerin ne sebeple olursa olsun sözleşmede yer verilemeyeceğinin açıkça düzenlendiğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...

Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret ve sanayi Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Zamanaşımı ve yetki itirazları bulunduğunu, davacının asıl işveren olarak işçilerin tüm alacağından tek başına sorumlu olduğunu, işyerinde tüm emir ve talimatların asıl işverenin yetkili amirleri tarafından verildiğini, şirketlerinin tasarruf hakkının bulunmadığını, burada gerçek anlamda bir alt işveren-asıl işveren ilişkisinden söz edilemeyeceğini, ortada muvazaalı bir durumun olduğunu,

dava dilekçesinde de görüleceği üzere firmaların değiştiğini ama işçilerin hep aynı kaldığını, sözleşmenin eki olan idari şartnamenin 25. Maddesinde giydirilmiş ücretlerde yıllık izin ücreti, kıdem, ihbar tazminatı ve diğer tazminat maddeleri ve kalemlerinin bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Teknik Hizmetler ve Tesis Yönetim Anonim Şirketi ( Eski unvan: ...

Servis Hizmetleri Limited Şirketi) vekili özetle: Zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, Bursa Yenişehir Havalimanı ile ilgili olarak Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/424 E. 2013/408 K. Sayılı ... tarafından ikame edilen davada müvekkilinin taraf olarak gösterildiğini, iş bu kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesi tarafından onandığını, söz konusu kararda müvekkili aleyhine hükmedilen 3.181, 00 TL’nin karşı tarafa yargılama giderleri ile birlikte 3.500,00 TL olarak ödendiğini ve söz konusu davacının vekilinden ibraname alındığını, son alt işverenin ihbar tazminatı ve yıllık izin alacağından tek başına sorumlu olduğunu,

önceki devreden işverenlerin sadece kıdem tazminatı yönünden sorumluluğunun olduğunu, müvekkilinin de bu sorumluluğu yerine getirdiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Proje Müşavirlik Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi vekili özetle: Görev ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, rücuya konu edilen ve dava dilekçesinde sadece kıdem tazminatı alacağı olarak açıklanan dava konusu alacak nedeniyle müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, yasa gereği son alt işveren ile yapılmış olan iş sözleşmesi 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesine göre sona eren işçilerin kıdem tazminatının ilgili kamu kuruluşu tarafından ödenmesinin gerektiğini, hizmet alım sözleşmesinde, sözleşmenin bedeli ve bedele dahil giderlerin ayrı ayrı sayıldığını, kıdem tazminatının hesap tablosunda gider olarak gösterilmediğini beyanla; davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; "...Taraflar arasında varlığı çekişmesiz olan hizmet alım sözleşmelerinin eki olan teknik şartnamelerin 5.10, 5.13, 5.14, 5.18 ve 6.6.maddelerinde işçilik alacaklarına ilişkin sorumlulukların tamamından yüklenicilerin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, anlaşılmaktadır.

02/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki mevcut sözleşmelerin geçerlilik tarihleri, dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı süreler, dava dışı işçi tarafından açılan ve Yenişehir Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2012/424 Esas sayılı dava dosyası içeriği, bu mahkemece verilen kararın icra takibine konu edildiği, Yenişehir İcra Müdürlüğünün 2017/5 Esas sayılı dosya içeriği, bütün olarak yine yasal mevzuat çerçevesinde değerlendirilmek ve yapılan ödemelerde mahsup edilmek sureti ile her bir davalı şirketin işçilik alacaklarından sorumlu oldukları tutar denetime elverişli şekilde hesaplanıp belirlenmek sureti ile, her bir davalı şirketin davacının ödemiş olduğu işçilik alacağından ötürü sorumlu oldukları tutar ayrı ayrı belirlenmiştir.

Davalı şirketlerden ... Proje ... A.Ş ile İtemsan Temizlik ... Ltd. Şti'nin yapmış olduğu ödemeler nedeni ile dava tarihi itibari ile dava konusu yapılan alacaktan sorumlu olmadıkları belirlenmiş, bu davalılar aleyhine açılan davanın, dava tarihi itibari ile sorumlu tutulacakları borç bulunmamakla reddi cihetine gidilmiş, diğer davalı şirketler yönünden yapılan değerlendirmede ise,

Bir kısım davalılar vekillerince rapora yönelik itiraz dilekçesi sunulmuş ise de, raporun içeriği dikkate alınarak itirazlar haklı görülmemiş, yine asliye hukuk (iş) mahkemesi ve icra dosyaları kapsamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde, dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştıkları dönemle sınırlı olmak kaydı ile bilirkişi raporunda belirlendiği şekilde, üst işveren davacı idarenin dava dışı üçüncü kişi işçiye, işçilik alacağına istinaden yaptığı ödemenin davalı şirketlerden talep edebileceği anlaşılmakla, bilirkişi raporundaki her bir davalı için ayrı ayrı yapılan hesaplama hükme esas alınmak sureti ile davanın kabulü..." yönünde karar verilmiştir.

Davalı ...

Mühendislik Elektrik Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle: İş Mahkemesince hüküm altına alınan ve davacı üst işveren tarafından işçiye ödenen işçilik alacaklarından üst işverenin tek başına sorumlu olduğunu, ihale bedelinin tespitinde esas alınmayan kalemlerden dolayı, üst işverenin işçiye ödediği işçilik alacaklarını alt işverenlerden talep edilemeyeceğini, fazla mesai yaptırmak suretiyle hizmetten fiilen yararlanan üst işverenin işçiye ödediği fazla mesai bedelini alt işverenden talep etmesinin hakkaniyete uygun olmadığını,

Dini ve Milli Bayramlarda işçiyi çalıştıran ve hizmetten fiilen faydalanmış bulunan üst işverenin işçiye ödediği bu parayı da alt işverenlerden talep etmesinin adil olmadığını, yıllık ücretli izin bedeli ve kıdem tazminatlarının da ihale bedelinin tespitinde maliyete dahil edilmediğinden dolayı üst işverenin bu kalemlere ilişkin ödediği miktarı da alt işverenlerden talep edemeyeceğini, çünkü, bu kalemlerin ihale bedelinin tespitinde dikkate alınmadığını ve alt işverenlere bu kalemlere ilişkin ödeme yapılmadığını, davacı tarafın taleplerine rağmen dava dosyasına yaklaşık maliyet hesap cetvelini ibraz etmediğini,

davayı kısmen de olsa kabul edildiği anlamında yorumlanmamak kaydıyla işçiye ödenen (yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer almayan tüm alacaklarda) yarı yarıya sorumlu olduklarının kabulünün hukuka ve hakkaniyete uygun düşeceğini bildirerek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmeleri uyarınca rücuen tazminat taleplidir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... Mühendislik Elektrik Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip