Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2022/1448 K.2026/1104

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Davalı şirketler bünyesinde çalışan işçilerden ..., ..., ...'ın işçilik alacaklarının tahsili amacıyla müvekkili aleyhine dava açtıklarını ve dava dışı işçilere toplam 174.051,43 TL ödeme yapıldığını, ihale evrakı ve sözleşmeler gereğince davalı şirketlerin çalıştırdıkları dönemlere ilişkin işçi alacaklarından sorumlu olduklarını ileri sürerek kurum alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ..., ... ve ... şirket vekili özetle: Davalılardan talep edilen miktarların açıkça belirlenmesi gerektiğini, sorumluluğun asıl işveren konumunda olan davacıda olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile kendilerinden talepte bulunulamayacağını, müvekkillerinin işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak kaydı ile yalnız kıdem tazminatından sorumlu olabileceklerini ileri sürerek açılan davanın reddini istemiştir.

Davalı ... şirket vekili özetle: Müvekkilinin alt işveren olup sorumluluğu sona erdiğinden husumet yöneltilemeyeceğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, yetkili mahkemede dava açılmadığını, sözleşmelerde müvekkiline sorumluluk yükleyen herhangi bir maddenin bulunmadığını ileri sürerek açılan davanın reddini istemiştir.

Davalı ... şirket vekili özetle: Alacağın zamanaşımına uğradığını, ihale bedeli içinde kıdem tazminatının yer almadığını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile kendilerinden talepte bulunulamayacağını, müvekkilinin davanın açılmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını ileri sürerek açılan davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince "...Her ne kadar davacı, yapılan ödemenin tamamının davalılardan tahsilini talep etmiş ise de, ödemeye konu işçilerden ..., ..., ...'ın davalılar dışındaki işverenler nezdinde de çalışmalarının bulunduğunu ve davalıların sorumluluklarının kıdem tazminatı yönünden ancak işçinin davalı bünyesinde çalıştığı dönemle sınırlı olduğu gözetildiğinde davacının iddiasının aksine hükme esas alınan bilirkişinin raporunda belirlendiği şekilde bu işçilerin dava dışı şirketler nezdindeki çalışmaları rücuen alacak miktarından düşülmüştür.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ...'ya yapılan ödeme 23.130,29 TL olarak hesaplanmış ise de, Menderes İcra Dairesi'nin 2012/332 esas sayılı dosyası kapsamında 22.631,57 TL ödenmiş olması nedeni ile sehven yapıldığı anlaşılan hesaplamaya itibar edilmemiş, bilirkişi ek raporunun ekindeki çizelge uyarınca bilirkişinin belirlediği oranlar üzerinden davalıların sorumlulukları gerçek ödeme miktarı gözetilerek resen hesaplanmıştır.

Yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ...'a yapılan 2. ödeme 4.808,61 TL olarak hesaplanmış ise de, İzmir 19. İcra Dairesi'nin 2013/8078 esas sayılı dosyası kapsamında 876,55 TL ödenmiş olması nedeni ile sehven yapıldığı anlaşılan hesaplamaya itibar edilmemiş, bilirkişi ek raporunun ekindeki çizelge uyarınca bilirkişinin belirlediği oranlar üzerinden davalıların sorumlulukları gerçek ödeme miktarı gözetilerek resen hesaplanmıştır. Bu kapsamda davacının rücuen talep edebileceği alacak miktarının 99.515,75 TL olabileceği belirlenmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve resen yapılan hesaplama uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameler uyarınca hesaplanan bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, iş mahkemesi dosyalarında haberdar olan davalılar yönünden ödeme tarihinden, daha önce haberdar olmamaları halinde dava tarihi itibari ile (Ankara BAM 4. HD 2019/132 esas 2021/334 karar sayılı ilamı) işleyecek avans faizi ile tahsiline..." karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Hizmet alım ihale sözleşmesi ve şartnameleri gereğince davalıların kendi işçilerinin tüm işçilik alacaklarından tek başına sorumlu olduğu, yargılama gideri ve vekalet ücreti hesabının yanlış olduğu nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi nedeniyle dava dışı işçilere ödenen tutarların rücuen tahsili taleplidir. HMK'nın 297/2.maddesi "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmünü haizdir.

Adil Yargılanma Hakkı Anayasamızın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasanın 141/3.maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.

HMK'nun 297. maddesine göre, kararda tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmelidir.

HGK'nun 24.02.2010 Tarihli 2010/1-86 Esas, ve 2010-108 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere.

"Yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur."

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ilk derece mahkemesince gerekçe kısmında " davacının rücuen talep edebileceği alacak tutarının 99.515,75 TL olabileceği" yönünde gerekçe oluşturulmasına rağmen hüküm fıkrasında hükmedilen toplam alacak tutarının 132.685,05 TL olarak gösterildiği , vekalet ücretine gerekçede belirtilen 99.515,75 TL üzerinden hükmedildiği anlaşılmış olup gerekçe ile hüküm fıkrasının çeliştiği anlaşılmakla karar yukarıda açıklanan ve Anayasa ile teminat altına alınan adil yargılanma hakkı prensibine dair Anayasa ve yasa hükümlerine açıkça aykırıdır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun, istinaf nedenleri incelenmeksizin kabulüne, HMK 353/1.a.4 madde uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip