Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2022/361 K.2026/1095

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352 madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...’ın işçilik alacakları için açtığı dava sonucunda icra dosyasına müvekkilince ödemeler yapıldığını, bu ödemelerden davalıların sorumlu olduğunu öne sürerek 30.669,14-TL’nin ödeme tarihi olan 06/07/2017 tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar ......Ltd.Şti., ......Ltd.Şti.vekili, ... Gıda...Ltd.Şti.vekili, Dermar ....A.Ş., ... İnşaat...Ltd.Şti. vekili özetle: Davanın reddini savunmuşlardır.

İlk derece mahkemesince "......davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu, 4857 sayılı Kanunun 2/6 maddesi gereğince işçi alacaklarından asıl işveren ve alt işverenler birlikte sorumlu olduğu, birlikte sorumluluktan tam teselsülün yani müştereken ve müteselsilen sorumluluğun alt işverenlerin çalıştırdıkları dönemi kapsayacak şekilde anlaşılması gerektiği, dava dışı işçi ...’ın iş akdinin sendikal faaliyetleri sebebi ile haksız olarak feshedildiğinden,

ihbar tazminatı, sendikal tazminat, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti, fazla çalışma UGBT alacağı hak ettiği, icra takibi sonucunda ödenen davaya konu işçi alacağı sebebiyle tarafların sorumlulukları tespiti varsa tarihli ve miktarlarının belirlenmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişiden ek rapor alındığı, 07/08/2020 tarihli ek raporda, ... Akaryakıt İnş…. Ltd.

Şti’nin 3.702,41-TL’den sorumlu olabileceği, ...-... Ltd. Şti iş ortaklığının 1.584,09-TL’den sorumlu olabileceği, ... Gıda Ltd. Şti-... Ltd. Şti iş ortaklığının 1.779,20-TL’den sorumlu olabileceği, ... Tem. Nak…. Ltd. Şti’nin 4.719,77-TL’den sorumlu olabileceği, ...’in 2.536,40-TL’den sorumlu olabileceği, ... İnş…. Ltd. Şti’nin 7.767,16-TL’den sorumlu olabileceği, davalılardan ... – ... Ltd. Şti İş ortaklığının 3.168,18-TL’den ; ... Gıda Ltd. Şti-... Ltd.

Şti iş ortaklığı’nın 3.558,40-TL’den müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduklarını, dava dışı işçi ...’ın 01/12/2010-30/03/2011 tarihleri arasında davacı ... Müdürlüğünde çalıştığı, dava dışı işçi ...’ın en son olarak ... Grup Yapı San. Ltd. Şti nezdinde çalıştığı, ancak ... Grup Yapı San. Ltd.

Şti’nin davada taraf olarak gösterilmediğinin rapor edildiği, yukarıda yer verilen sözleşme ve eki dökümanlarının irdelenmesi neticesinde işçilik tazminat ve alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağına bir düzenleme bulunmadığı, sözleşmede ve eki dökümanlarında ihale makamının olayda asıl işveren sıfatının devam ettiği, yüklenicinin ise, çalıştırdığı işçilerin fiili işçilik ödemeleri dışında tazminat ve alacaklarından sorumlu olacağı ilkelerince, yukarıda aktarılan 6098 sayılı Borçlar Kanununun 167.

Maddesi gereğince eşit paylarda yani tarafların yapılan ödemelerden yarı yarıya %50'ye %50 oranında birlikte sorumlu olduğu nazara alınmak suretiyle, davanın kısmen kabulü ile alacağa ödeme tarihinden itibaren talebe bağlı olarak yasal faiz işletilmesine....." karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Bilirkişi raporunda yarı yarıya sorumluluk yüklenmesinin hatalı olduğu, müteselsil sorumluluğun bulunduğu, doğru bir hesaplama yapılmadığı, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak taleplidir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

Somut olayda; düzenlenen sözleşmede açık hüküm bulunup yüklenici sorumlu olduğundan davacı hizmet alan ödediği bedelin tamamını rücu edebilir. Davacı tarafça talep edilen miktara göre hesaplama yapılmadığı gibi mahkemece hatalı değerlendirme ile % 50 oranında sorumluluk kabul edilip sonuca gidilmesi isabetli bulunmamıştır.

Hal böyle olunca; dosya kapsamındaki bilirkişiden tam sorumluluk esas alınarak hesaplama yapılması için tekrar rapor alınarak ıslah durumuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/(1).a.6 madde uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip