Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/2060 K.2024/558

Yukarıda belirtilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı; davalı kooperatiften ... Şubesinden 17/09/2012 tarihinde 15.000 TL işletme kredisi kullanırken ... Bankasının hesaplar arası transfer ücreti adı altında almış olduğu 26,88 TL ücretin iadesi, 36 ay vadeyle çekilen bu kredi için hayat sigortası yapıldığını ve poliçe bedeli olarak 125 TL ödediğini, ancak krediyi 3 ay sonra kapattığını, talep etmesine rağmen poliçenin kalan prim iadesinin yapılamadığını belirterek,

kalan poliçe prim bedelinin iadesi, davalı ile bankanın bu kredi için yasal kesintinin %3ünü iade etmesi gerekirken, kredi kapama esnasında 450 TL iade aldığını, ancak kendisinden toplamda 1300 TL kesinti yapıldığını, bilgisi dışında yapılan fazla kesintinin iadesi, 23/11/2012 tarihinde kullandığı 75.000 TL tutarlı dükkan ipotekli işletme kredisinin 10000 TL'sini %6 ile,

65.000 TL'sini 7,80 ile kullandığını, ancak 22/02/2012 tarihli 28212 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2012/2782 sayılı mevzuata göre bu kredinin 25.000 TL'ye kadar %6, 25.000 TL'yi geçen kısım için %7,80 oran ile kullandırılması gerektiğini, bu bağlamda 15.000 TL'ye fazla işletilen faizin iadesi, bu kredi için %7 yani 5250 TL masraf kesilmesi gerekirken kendisinden 6.225,00 TL kesildiğini, davalı ile bankanın bilgisi dışında dosya masrafı, banka komisyonu gibi adlar altında yaptığı fazla kesintilerin iadesi, bu kredi için ...

Bankasının kendisinden yaptığı 843,75 TL banka komisyonu adı altındaki ücretin iadesi gerektiğini belirterek, 75.000 TL 48 ay vadeyle altı ayda bir ödemeli olarak çektiği bu kredinin ilk iki taksidini ödedikten sonra 23/04/2014 vadeli üçüncü taksidini 22/08/2014 tarihinde gecikmeli olarak ödediğini ve geriye 5 taksidinin kaldığını, 23/11/2014 vadeli dördüncü taksidini geciktirince 01/04/2015 tarihinde Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/3152 sayılı icra dosyası ile hakkında icra takibi başlatıldığını, 2015 yılı sonlarında iş yerinin haciz yoluyla satıldığını, ödeme emrinde anapara borcunun olduğundan fazla gösterildiğini,

vekalet ücreti ve harç masraflarının fazla hesaplandığını, uzlaşmaya gitmediklerini, değeri 100000 TL olarak hesaplanan iş yerinin 68.000 TL'ye satıldığını, davalıya 64.000 TL ödendiğini, takip olmaysadı dükkanının satılmamış olacağını ve mayıs 2015'te 55.000 TL nakit parayla borcunu kapatmış olacağını, ancak şimdi 78.000 TL borç çıkarıldığından borcunu ödeyemediğini belirterek, haksız icra takibine, haksız işletilmiş faizlere, haksız alınan ücretlerin tespit edilerek zararlarının değişen oranlarda avans faizi ile iadesine, %40 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı 23.08.2016 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah etmiş olup Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/3152 , Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/8333, dosyaları ile başlatılan takiplerin iptalini, Antalya 1. İcra Müdürlüğünün 2015/220 esas sayılı dosyasında ise 32.962,91 TL yönünden takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; kullanılan kredilerin ...

Bankası'ndan çekildiğini, kredinin ödenmemesi halinde kooperatifin hesabından kredi miktarının çekildiğini, bu durumda müvekkilinin rücuan alacaklı olduğunu, davacının kredi kullanırken kendisinden yapılan kesintilerin de müvekkili ile hiçbir ilgisinin olmadığını, bu kesintilerin banka ile müşteri arasındaki ilişkiden kaynaklandığını, yapılan kesintilerin tamamının yasal olduğunu, davacının çektiği iki kredi nedeniyle yüksek oranlarda ve fazla faiz alındığı iddialarını kabul etmediklerini, davcının beyanının aksine 22/08/2014 vadeli taksit tarihinden sonra herhangi bir ödeme yapılmadığını,

takip öncesi işleyen temerrüt faizi ile birlikte takip çıkışının 60.000 TL olduğunu, icra dosyasının incelenmesinde, işleyen faizlerin vekalet ücreti, icra masraflarının da yasaya uygun olduğunu, takibe konu taşınmaz için kıymet takdiri ile belirlenen miktarın yasal olarak %50'sinden satışa çıkan taşınmazın satışa çıkarıldığı miktarın yaklaşık %35 fazlasına satıldığını, yapılan satış ve miktarında yasaya aykırılık olmadığı gibi taşınmazın değerinin belirlenmesi,

satışın yapılması ve ihalenin icra müdürlülüğünün sorumluluğunda olduğunu, satılan miktardan icra müdürlüğünce de satış masrafı, tahsil harcı, tellaliye, damga vergisi gibi kesintiler yapıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "Dava, davacının bankadan kullandığı krediye kefil olan davalı kooperatifin krediyi ödemesi üzerine ödediğini rücu istemiyle başlattığı takipler nedeniyle davacının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takipteki tahsilat ile artık borcunun kapanmış olduğu iddiasına dayalı olarak takiplerin iptali isteminden ibarettir.

Davacı 23.08.2016 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah etmiş olup takiplerin iptalini istemiş, davacıya talep sonucunu açıklaması için kesin süre verilmiş Antalya 1. İcra Müdürlüğünün 2015/220 Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/8333, dosyaları ile başlatılan takiplerin iptalini, Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/3152 esas sayılı dosyasında ise 32.962,91 TL yönünden takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği 19.03 2021 tarihli dilekçesinden anlaşılmıştır.

Mahkememizce deliller toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davacı hakkında başlatılan Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/8333 sayılı dosyası dayanak kredininin 5. taksitinin ödenmemesi nedeniyle davalı yanca ödenmesinin üzerine rücu istemiyle başlatılan takip, Antalya 1. İcra Müdürlüğünün 2015/220 sayılı dosyası ise dayanak kredininin 4. taksitinin ödenmemesi nedeniyle davalı yanca ödenmesinin üzerine rücu istemiyle başlatılan takip, Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/3152 sayılı takip ise diğer adı geçen dosyalara ödeme olmaması nedeniyle aynı krediden dolayı borcun ödenmesi nedeniyle alacağın rücu istemiyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takiptir.

Antalya 1. İcra Müdürlüğünün 2015/220 ve Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/8333 dosyalarında tahsilat olmamış, Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/3152 sayılı takip dosyasında ise ipotek paraya çevrilerek tahsilat yapılmıştır.

Bilirkişi incelemesinde ipotekli gayrımenkulün satılarak 25.12.2015 tarihinde 55.860,91 TL reddiyat makbuzu düzenlendiğinde öncelikle 2015/220 sayılı dosyasına konu 4. taksit borcunun düşüldüğü, akabinde kalan reddiyetta da 2015/8333 sayılı takibe konu 5. taksitin düşüldüğü tespit edilmiştir. Kalan taksitler yönünden ise bilirkişi raporunda hesaplamalar yapılmıştır.

Buna göre davanın kül halinde ıslahı tarihine göre Antalya 1. İcra Müdürlüğünün 2015/220, Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/8333 sayılı dosyalarına konu borçların tahsilatları Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/3152 sayılı dosyasındaki tahsilat ile ödendiğinin kabulü gerekmiştir.

Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2015/3152 sayılı dosyasında ise davacı 32.962,91 TL asıl alacak yönünden takibin iptalini talep ettiğinden bilirkişi raporundaki hesaplama dikkate alınarak kalan borcun 13.282 TL olduğu tespit edildiğinden yapılmış olan tahsilat dikkate alınarak ve taleple bağlı kalınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı kötüniyet tazminatı talep etmiş ise de davalının takip başlatmakta kötüniyetli olmadığı anlaşılmakla bu talebi reddedilmiştir. ..." gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesince yetki itirazlarının kabul edilmemesinin hatalı olduğunu, dava türünü değiştirecek şekilde yapılan ıslahın tam ıslah şeklinde yapılması gerektiğini, davacı tarafın ıslah işleminin tam ıslah şeklinde yapılmadığını, davacı tarafın talep ettiği transfer, sigorta primi ve faize yönelik taleplerinin muhatabının müvekkili olmadığını, bu taleplerin dava dışı ...

A.Ş'ye yöneltilmesi gerektiğini, talep sonucuna göre davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, Antalya 7. İcra Dairesinin 2015/3152 sayılı dosyasının 32.962,91 TL asıl alacak yönünden iptal edilmesinin hatalı olduğunu, açılan davada davacının hukuki yararının olmadığını, bilirkişi raporlarındaki hesaplamaların hatalı olduğunu, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, temerrüt faizine ilişkin hesaplamalarda müvekkili kooperatifin ihbar olunan ...'a ödeme yaptığı tarihin esas alınması gerektiğini, davacının reddedilen bir kısım taleplerine ilişkin müvekkili lehine yargılama gideri vekalet ücretine karar verilmediğini,

eksik ve hatalı bilirkişi raporu dikkate alınarak karar verildiğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

1-Dava, kooperatif üyesinin açtığı menfi tespit istemine ilişkindir.

HMK'nın 14. maddesinde, tüzel kişiler ile ortakları arasındaki davalarda tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemelerinin kesin yetkili olduğu belirtilmiştir. Buna göre kooperatifin ortaklarına ya da ortakların bu sıfatla diğer ortaklar veya kooperatife açacağı davalarda kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili olup, anılan yetki kuralı, kamu düzenine ilişkin ve kesin nitelikte olduğundan, davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi, mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. TMK'nın 51. maddesine göre de tüzel kişinin ikametgâhı anasözleşmede başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir.

Ticaret sicili kayıtlarından, davalı kooperatifin Ticaret Sicilinde kayıtlı merkezinin ... olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili de cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuştur.

Buna göre İlk derece Mahkemesince, dava tarihi itibariyle kooperatifin muamele merkezinin Ankara olduğu, bu nedenle Antalya Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin kesin yetkisine ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın HMK'nın 114/(1)-ç ve 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, HMK'nın 353/(1)-a.3. maddesi uyarınca, esası incelemeden İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Kararın kaldırılması nedenine göre davalı vekilinin istinaf itirazları incelenmemiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 03.04.2024

Başkan Üye Üye Katip