İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2112 K.2024/1223

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı firmaya ait aracın arızalanması sonucu 16.01.2019 Düzenleme tarihli 25.193,00 TL Bedelli, (araç tamiri, araç kapı kolları değişimi ve araç işçiliğine ilişkin) bir adet irsaliyeli fatura alacağına istinaden davalı ... San Tic. A.Ş ' ne karşı 12/11/2020 tarihinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ...

Esas Sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tebliğ aldığı ödeme emrine ve icra dairesinin yetkisine itirazında bulunması sonucu taraflarınca dosya yetkili yere gönderildiğini, akabinde İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden 10/06/2021 tarihinde davalıya yeniden ödeme emri gönderildiğini ve davalı tarafça 25.06.2021 tarihinde müvekkiline hiçbir borcu bulunmadığını iddia ederek alacağın tamamına kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin nihai olarak alacağın tahsili için dava yoluna müracaat etmeden önce 28/01/2022 tarihinde dava şartı olan zorunlu arabuluculuk yoluna başvurduğunu, ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, buna ilişkin son tutanakları e-imzalı halini dilekçe ekinde dosyaya sunulduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla,

haklı davalarının kabulü ile davalının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı icra dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli itirazının iptaline ve takip konusu toplam alacak miktarı üzerinden takibin devamına, icra takibine haksız itiraz edip müvekkilinin alacağına kavuşmasını sürüncemede bırakan borçlu aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf davaya cevap vermimiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda. Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ...sayılı takip dosyasına yapılan itirazın 25.193,00 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya dair istemin REDDİNE, 2-İtirazın iptaline karar verilen alacağın %20 ' si oranında hesaplanan 5.038,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir.Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; " Müvekkil, taşınma nedeniyle dava dilekçesinin kaybolması nedeniyle davaya karşı süresinde cevap verememiş ancak, tebliğ edilen bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunduğu, itirazlarda, Türk Ticaret Kanunu gereğince fatura, tek başına alacağı ispat eden bir delil olmadığı gibi, yapılan işin eksiksiz olarak yapılıp teslim edildiğinin, irsaliye ve sair belgelerle ispat edilmesi gerekmektedir.

Fatura konusu işin yapılıp yapılmadığı, ispat edilmediğinden, fatura değeri olarak borç doğduğu kabul edilemez. Davacı, iddia ettiği söz konusu işi yapmadığı gibi araç halen atıl ve çalışmaz vaziyette ... Mah. ... Cad. No:... KARTAL adresinde durmaktadır. Bu nedenle öncelikle fatura konusu işlerin yapıldığının ve aracın çalışır vaziyette eksiksiz ve her türlü kusurdan ari olarak teslim edildiğinin davacı tarafından ispatı gerekmektedir.

Fatura içerine bakıldığında araç, motor bakım işini içerdiği görülmektedir. İşin yapılıp aracın gereği gibi teslim edilip edilmediği yapılacak keşifte tespit edilecektir. Bu nedenle, bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir.Davacı tarafından faturada belirtilen işin yapılmadığı ve teslim edilmediği irsaliyelerin olmamasından anlaşılmaktadır.

Bu nedenle araç üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak yeniden rapor alınmasını talep edilmiştir.Söz konusu araç, müvekkil adına kayıtlı olmayıp, bir kiralama sözleşmesi de yoktur.

Bu nedenle araç tamiri ile ilgili olarak müvekkil şirkete fatura kesilmesi usul ve yasaya aykırı olup husumet yönünden de davanın reddini talep edilmiştir.Sunulan itirazlara rağmen mahkemenin araç üzerinde gerekli keşif ve incelemeyi yapmak suretiyle fatura konusu işin yapılıp yapılmadığının tespiti gerekirken söz konusu eksiklik giderilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, aynı zamanda müvekkilin savunma ve itiraz hakları da sınırlandığından, kararın kaldırılması gerekir.Nitekim, davaya cevap verilmemiş olması,

sunulan beyan ve yapılan incelemelere karşı müvekkilin itiraz ve karşı savunma hakkının değerlendirilmesine engel değildir. Mahkeme buna rağmen bilirkişi raporuna itirazımızı değerlendirmeksizin ve ek rapor alınmaksızın hüküm vermesi, maddi vakıanın ortaya çıkarılmasına engel olmuştur.

Ayırca, mahkeme davayı aydınlatma ödevi kapsamında davacının alacak iddia ettiği işin veya hizmetin verilip verilmediğini araştırması gerekirken talebimize rağmen herhangi bir değerlendirme yapmaması ve bu talebimizin neden değerlendirilmeksizin hüküm verildiğini, ezcümle neden davacının beyanlarının, müvekkilin rapora karşı sunduğu itiraz ve talebinden üstün tutulduğunu mahkeme kararında gerekçelendirmediğinden de kararın usul ve hukuka aykırı olduğu" şeklinde istinaf sebepleri ileri sürülerek, kararın kaldırılması istenmiştir.

HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , itirazın iptali talebine ilişkindir. Davanın dayanağı olan İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası ile davalı aleyhine "06/01/2019 düzenleme tarihli 25.193,00 TL bedelli bir adet fatura" açıklaması ile 25.193,00 TL asal alacak ve 6.292,21 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 31.485,21 TL alacak için ilamsız icra takibine başlatılmış olup, davalı-borçlunun itirazı üzerine ilamsız takip durmuştur.

TBK m. 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Eser sözleşmesi, “iş sahibi” ile “yüklenici” arasında yapılan bir anlaşma uyarınca ve önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında, iş sahibinin denetimi ve gözetimi olmaksızın “bağımsız” bir çalışmayla bir nesnenin “yapımı veya bakımı-onarımı ya da üstlenilen bir işin yerine getirilmesidir.

Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, işin yapılıp teslim edildiğini ve iş bedeline hak kazanıldığını kanıtlama yükü yükleniciye, iş bedelinin ödendiğini ispat külfeti ise iş sahibine düşer. Davacı tarafça davalıya ait aracın tamirinin yapıldığı ,fatura borcunun ödenmediği ,yapılan takipte borca itiraz edildiği iddiası ile dava açılmış,delil olarak ,fatura,tarafların ticari defterlerine dayanılmıştır.

Davalı taraf davaya süresinde cevap vermemiş olup,HMK uyarınca ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmaktadır.Mahkemece yargılamada alınan mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; davacı yanın düzenlediği 16.01.2019 tarihli ... numaralı 25.193,00 TL tutarlı faturayı 2019 yılına ait yevmiye defterinde 14 numaralı yeymiye maddesinde 2 numaralı sayfasında kayıt altına almış olduğu,ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu şeklinde görüş bildirmiştir.Takip konusu faturanın davalı taraf çalışanına tebliğ edildiği davacı tarafça dava dilekçesinde bildirilmiş olup,davalının bu yönde itirazı bulunmamaktadır.

HMK'nın 220. maddesine göre ispatla yükümlü olan taraf hem tarafların ticari defterlerine hem de diğer delillere dayanabilir. Kendi ticari defterleriyle birlikte karşı tarafın ticari defterine delil olarak dayanan taraf, karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, ticari defterler HMK'nın 199 ve 219/2. maddesi gereğince belge niteliğinde olduğundan mahkemeden HMK'nın 220. maddesi gereğince ticari defterlerin belge olarak ibrazını isteyebilir.

Ticari defterlerin ticari davalara delil olabilmesi için defter sahibinin defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yaptırmış olması ve defterleri usulüne uygun tutulmuş olması defter kayıtlarının birbirini doğrulaması, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutmuş bir başka deyişle usulüne uygun olarak tutulmuş defter kayıtlarına aykırı olmaması veya hiçbir kayıt içermemesi gerekir.

Karşı taraf defterlerini usulüne uygun tutmuş olmasına rağmen ve her iki tarafın ticari defterleri birbirine aykırı kayıtlar içerdiği taktirde ispatla yükümlü olan taraf iddiasını başka delillerle ispat etmek zorunda kalacaktır. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; her iki tarafta tacir olup, davada davacı tarafça her iki tarafın da ticari defterlerine delil olarak dayanılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/3 maddesi “İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.” hükmünü içermektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/425 K. 2021/440 sayılı kararında “Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır.” şeklinde belirtildiği üzere HMK 222’deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilmelidir.

Bu sebeple ticari defterlerini ibraz etmeyen tarafın, karşı tarafın defterlerinin aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlaması gerekmektedir. Her ne kadar dava konusu fatura davacının ticari defterlerinde kayıtlı ise de ,davalının ticari defterlerini ibraz etmemesinin sonucu ,fatura alacağının davalı tarafından ödenmediğini göstermektedir.

Taraflar arasında eser sözleşmesi mevcut olmakla,yukarıda da açıklandığı üzere eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, işin yapılıp teslim edildiğini ve iş bedeline hak kazanıldığını kanıtlama yükü yükleniciye, iş bedelinin ödendiğini ispat külfeti ise iş sahibine düşer.

Davalı tarafça yargılama sırasında ,bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ve dava konusu araçla ilgili olarak fatura konusu işlerin yapılmadığı,aracın halen atıl ve çalışamaz vaziyette olduğu beyan edilmiştir.Davalının davayı inkar ettiği de gözetildiğinde,işin yapıldığını ispat yükü davacı üzerindedir.Bu sebeple ,mahkemece servis kayıtları celp edilerek,

mümkün olduğu takdirde araç üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle , davalı aracında sözkonusu faturada yazılı işlerin yapılıp yapılmadığının ve bedellerin kadri marufunda olup olmadığı hususlarının makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmak suretiyle tesbit ettirilmesi gerekirken bu hususta herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Bu sebeplerle ,davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R