Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/2354 K.2024/263

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.09.2020 T., 2018/917 E., 2020/356 K. sayılı kararının davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine verilen Dairemizin 01.06.2022 T., 2020/1845 E., 2022/924 K. sayılı kararı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 26.10.2023 T., 2022/3666 E., 2023/3531 K. sayılı kararıyla bozulmuş olmakla HMK m. 373/3 uyarınca duruşma açılmasına karar verildi, dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında 03/04/2015 tarihinde personel temini hizmet alım sözleşmesi yapıldığını, bu kapsamda 06/05/2015-05/05/2018 tarihler arasında davalı şirkete koruma ve güvenlik hizmeti verildiğini, söz konusu sözleşme gereğince davacı şirketin edimini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ancak davacı tarafından her ay sonunda düzenlenen fatura bedellerinin ödemelerinin davalı tarafından hem geciktirildiğini, hem de tam olarak yapılmadığını, bu durumun davacının zarara uğramasına neden olduğunu,

06/02/2018 tarihli ihtarname ile ödeme yapılmasının ihtar edildiğini ancak borcun ödenmemesi nedeniyle 133.710,15 TL tutarındaki faiz alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın, başlatılan takibe haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan tramvaylar ve tramvay duraklarında bilet kontrolü yapmak üzere görevlendirilecek personelleri temin amaçlı hizmet sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmede faize ilişkin bir hükmün mevcut olmadığını, sözleşmeden kaynaklı bedellerin davacı tarafa ödendiğini, işletilmiş olan faizin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

DAVANIN SEYRİ VE SONUCU

İlk derece mahkemesince "...taraf beyanları ve alınan bilirkişi raporu ile taraflar arasında, sözleşme gereği davacının tedarik hizmetini vererek faturaları düzenlediği, fatura bedellerinin davalı tarafından geç ödendiği tartışmasız olup, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede açıkça bir ödeme tarihi belirlenmiş değildir. Ancak belirtildiği gibi davacı tarafça sözleşmeye uygun olarak her ay sonunda hak edişlere bağlı olarak faturalar düzenlenip, teslim edilmiştir.

TTK'nın 1530/4-a maddesi gereğince faturanın alınmasını takip eden 30 günlük sürenin sonunda borçlunun temerrüte düştüğü ve alacaklının faize hak kazanacağı anlaşılmakla, bu hükme uygun düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının gecikme faiz alacağının 143.509,77 TL olarak usule uygun olarak belirlendiği, davacı takipteki talebini ise 133.710,15 TL olduğu anlaşılmakla, davalının, itirazında haksız olduğu..." gerekçesiyle davanın kabulüne icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmiştir.

Hükme karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 01.06.2022 T., 2020/1845 E., 2022/924 K. sayılı kararıyla; "...1-HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına ve özellikle tacir olan taraflar arasındaki hizmet alın sözleşmesinin özel hukuk hükümleri kapsamında yapılmış bulunmasına göre; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

2- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 121/son maddesinde temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemeyeceği açıkça düzenlenmiş olup ilgili hüküm emredici niteliktedir.

Davacı tarafından davalı hakkında 2015 ila 2018 yılları arası için toplam 133.710,15 TL temerrüt faizi alacağının tahsiline yönelik olarak takip başlatılmış, toplam miktarın işleyecek faizi ile tahsili istenmiştir. Mahkemece hüküm tesis edilirken sadece itirazın iptali ile takibin devamına karar verildiğinden toplam faiz alacağına da faiz işletileceği sonucu tabiidir.Bu kapsamda, TBK'nın 121/son maddesi hükmüne aykırı olarak faize faiz işletilmesi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi..." yönünde hüküm tesis edilmiştir.

Dairemiz kararına karşı davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 26.10.2023 T., 2022/3666 E., 2023/3531 K. sayılı kararıyla; "...1.Taraflar arasındaki uyuşmazlık faiz alacağına ilişkin olup tarafların sıfatı ve aralarındaki ticari ilişkinin niteliği dikkate alındığında TTK’nın 1530. maddesi gereğince borçlunun temerrüde düştüğü ve buna bağlı olarak davacı alacaklının faiz talep edebileceği açıksa da TBK’nın 131/2 maddesi gereğince en geç asıl borcun ödendiği tarihte feri nitelikte bulunan faiz alacağı hakkının saklı tutulmuş olması gerekir.

2.Davacı tarafından faiz alacak talebini de içeren 06.02.2018 tarihli ve 01.08.2017 tarihli ihtarnameler gönderilmiş olup, bu tarihten öncesine ait faiz alacağı hakkının saklı tutulduğuna dair bir çekince kaydı bulunmamaktadır.

3.Bu hususlar dikkate alındığında mahkemece yapılacak iş; 01.08.2017 tarihinden öncesine ilişkin asıl borç tahsil edilene kadar faiz alacağı saklı tutulmadığından bu tarihten önceki ödemelere ilişkin faiz talebinin reddine, bu tarihten sonraki ödemelere ilişkin faiz talebinin ise, yukarıda belirtilen ihtarnamelerin, faiz alacağının saklı tutulması niteliğinde olup olmadığını tartışmak ve sonucuna göre karar vermekten ibaret olup, bu hususlar gözden kaçırılarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmamış..." denilerek dairemiz kararının davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

DİRENME GEREKÇELERİ

Dava, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan faiz alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bozma ilamına esas olan 01.08.2017 tarihli ihtarname ile 821.731,25 TL hizmet bedeli asıl alacağın avans faizi ile birlikte tahsili istenmiş, faiz isteme hakkı saklı tutulmuştur. 06.02.2018 tarihli ihtarname ile ise 176.137,44 TL hizmet bedeli asıl alacağının tahsili istenmiş olup,yine ihtar tarihine kadar olan ticari temerrüt faizinin saklı tutulduğu açıktır.

TBK m. 131 " Asıl borç ifa ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde, rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçlar da sona ermiş olur.

İşlemiş faizin ve ceza koşulunun ifasını isteme hakkı sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmuş ise ya da durum ve koşullardan saklı tutulduğu

anlaşılmaktaysa, bu faizler ve ceza koşulu istenebilir.

Taşınmaz rehnine, kıymetli evraka ve konkordatoya ilişkin özel hükümler saklıdır." hükmünü haizdir. Buna göre, davacının faiz isteyebilmesi için ifa anına kadar yaptığı bildirimde bu hakkını saklı tutması gerekir.

Somut olaydaki ihtarnamelerde de asıl alacakların ödenmesi istenmekle birlikte faiz alacağının saklı tutulduğu belirtildiğine göre, bozma ilamında belirtilen hususlara katılmak mümkün olmamış, eski kararda direnilmesi gerekmiştir.

DAİREMİZ KARARI

1-HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına ve özellikle tacir olan taraflar arasındaki hizmet alın sözleşmesinin özel hukuk hükümleri kapsamında yapılmış bulunmasına göre; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

2- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 121/son maddesinde temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemeyeceği açıkça düzenlenmiş olup ilgili hüküm emredici niteliktedir.

Davacı tarafından davalı hakkında 2015 ila 2018 yılları arası için toplam 133.710,15 TL temerrüt faizi alacağının tahsiline yönelik olarak takip başlatılmış, toplam miktarın işleyecek faizi ile tahsili istenmiştir. Mahkemece hüküm tesis edilirken sadece itirazın iptali ile takibin devamına karar verildiğinden toplam faiz alacağına da faiz işletileceği sonucu tabiidir.Bu kapsamda, TBK'nın 121/son maddesi hükmüne aykırı olarak faize faiz işletilmesi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 13/02/2024

Başkan Üye Üye Katip