Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/400 K.2024/1779

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalının ilk ödeme dışında uzun süre üyelerinden aidat almadığını ve inşaat faaliyetlerine de başlamadığını, davalının üyelerine ihtarnameler keşide ederek tüm aidatların defaten ödenmesini talep ettiğini, davalı tarafından müvekkiline usulüne uygun bildirim gönderilmediğini ve yine usulüne uygun tebligat yapılmadığını, daha sonra davalı kooperatif yönetim kurulunun müvekkilinin üyelikten ihracına karar verdiğini,

müvekkilinin bu karara itiraz etmek için genel kurul toplantısını beklediğini ancak 14.05.2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısına müvekkilinin davet edilmediğini, müvekkilinin ihracına ilişkin kararın hem kooperatif ana sözleşmesine, hem de 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na aykırı olduğunu, davalı kooperatifin üyeleri arasında eşitlik ilkesine aykırı davrandığını, müvekkili ile aynı durumda olan bazı üyeler hakkında işlem yapmadığını, davalı kooperatif yöneticilerinin hatalı işlemleri sonucu kooperatifi zarara uğrattığını ileri sürerek,

davalı kooperatif yönetim kurulunun müvekkili hakkında aldığı ihraç kararı ile 14.05.2022 tarihli genel kurulda alınan ihraç kararının onaylanmasına ilişkin kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin üyelerinden düşük miktarda aidat topladığını ancak ödenmeyen aidatların tahsili ile ödemeler dengesini sağlamak için üyelerine ihtarnameler keşide ettiğini, davacının toplam 70.000,00 TL ödeme yaptığını, ödenmeyen aidatlar için kendisine noter kanalıyla birinci ve ikinci ihtarnameler keşide edilerek tebliğ edildiğini ancak davacının ödeme yapmadığını, bunun üzerine yönetim kurulunun 02.08.2021 tarihli kararı ile üyelikten ihraç edilip bu durumun da yine noter kanalıyla ihtarname tebliğ edilerek bildirildiğini, yönetim kurulunun ilgili kararının 14.05.2022 tarihli genel kurulda görüşülüp kabul edildiğini,

müvekkili kooperatifin aldığı kararın hem ana sözleşmenin 14/2. maddesine, hem de 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "Dava, S.S. ... Kooperatifinin 14/05/2022 tarihinde yapmış olduğu yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.

Kooperatif ana sözleşmesinin 21. Maddesi gereği ortaklar, kooperatif amacının gerçekleşmesi için taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulda kararlaştırılacak miktardaki arsa, altyapı, inşaat ve gider taksitlerini ödemek zorundadırlar. K.K'.nun 42. Maddesine göre, ortakların aidat, ara ödeme ve ek ödeme gibi akçeli yükümlülüklerinin belirlenmesine ilişkin yetki, genel kurulun devredilemeyecek yetkilerinden olup, genel kurul bu konuda eşitlik ilkesine aykırı olmamak üzere kararlar alabilecektir.

Yapılan çıkarma işleminin yasa ve ana sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı aşağıda değerlendirilmiştir. Buna göre;

Etimesgut 2. Noterliği’nin 07.01.2021 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesinde 56.000-TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenmesi bildirilmiş, ihtarname 20.01.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. İkinci ihtarname Etimesgut ikinci 2. Noterliği'nin 18.02.2021 tarih ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile gönderilmiş, 56.000-TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde ödenmesi bildirilmiş, 22.02.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. Buna göre davacı üyeye Kooperatifler Kanunu ile Ana Sözleşme hükümlerine uygun olarak ilk ihtarnamede on gün, ikinci ihtarnamede ise otuz gün ödeme süresi verilerek, sürelerin sonunda ödeme yapılmaması durumunda kooperatif ortaklığından çıkarılacağı ihtaren bildirilmiştir.

Her iki ihtarnamede de davacıdan istenen tutar 56.000-TL olarak talep edilmiştir.

Kooperatifin çıkarma kararı 02.08.2021 tarihli yönetim kurulu toplantısında verilmiş, karar 24.05.2022 tarihli Genel Kurulda da onaylanmış olup, otuz günlük ödeme süresinin beklenmesinde sonra çıkarma kararı verildiği görülmüştür.

Kooperatif kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen denetime elverişli ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; davacı tarafından yapılan ödemenin, ihraç tarihi itibariyle faizli toplamı hesaplanarak toplam faiz borcundan mahsup edildiği, 5.000TL’nin ödeme tarihi olan 08.02.2021 ile 24.05.2022 tarihleri arasında işleyen faiz tutarı 1.500-TL olup, toplamı 6.500TL olduğu, buna göre bakiye faiz borcu: 58.050TL - 6.500TL = 51.550TL olduğu, davacıya ait ortak cari hesap ekstresine göre;

davacının ödenmeyen aidat bedeli toplamı 63.500TL, ödenmeyen gecikme cezası borcu ise 33.930,00TL olarak hesaplanmış, davacının 08.02.2021 tarihinde ödediği 5.000TL’nin faizden düşüldüğü, kooperatif cari hesap ekstrelerine göre ödenmesi gereken toplam borç 97.430,00TL olup davacıdan yalnızca anapara borcu talep edildiği, yapılan hesaplama sonucunda davacının ilk ihtarnamenin gönderildiği tarih itibariyle toplam ana para borcu toplam 63.000TL, faiz tutarı da 49.750TL olmak üzere toplam 112.750TL olarak hesaplandığı, aradaki farkın da 01.07.2017 ile 31.12.2017 tarihleri arasında aidat ödemesi tahakkuku bulunmamasından kaynaklandığı,

ihtarnamenin düzenlenmesinde kanun ve ana sözleşmede belirlenen prosedüre uyulduğu, 07.01.2021 tarihi itibariyle ana para borcu 63.000TL, faiz tutarı 49.750TL olmak üzere toplam 112.750-TL olarak hesaplandığı, aradaki farkın da 01.07.2017 ile 31.12.2017 tarihleri arasında aidat ödemesi tahakkuku bulunmamasından kaynaklandığı, bu şekilde yapılan hesaplama sonucunda davacı üyeden talep edilen ana para ödemesinin, hesaplanan tutardan daha az tutarda olduğu tespit edilmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişlidir. Raporda da belirtildiği gibi davalı kooperatifçe ihtarnamelerin usulüne uygun gönderildiği, davacının borcunun halen devam ettiği görülmüştür. Kaldı ki dava dilekçesinde davacı borcunun olduğunu tevil yoluyla kabul etmiş ve başkasında alınmayıp kendisinden aidat alınmasının hakkaniyete aykırı bulduğunu belirtmiştir. Açıklanan bu nedenlerle davacı tarafça açılan davanın reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkilinin son genel kurul toplantısına davet edilmediğini, bu nedenle hakkını savunamadığını, genel kurul toplantısında farklı karar çıkabileceğini, bilirkişi raporunun eksik olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, müvekkilinin tanıklarının dinlenmediğini, davalı kooperatifin inşaat faaliyetlerine başlamadığını, yine davalı kooperatifin üyeleri arasında eşitlik ilkesine aykırı davrandığını, bazı üyelere ayrıcalıklı davrandığını, genel kurulda alınan faiz oranının da hatalı olup Borçlar Kanunu'nun 120.maddesine aykırı olduğunu, davalı kooperatifin iyi niyet kurallarına aykırı davrandığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK

Uyuşmazlık; davalı kooperatif üyesi olan davacının ihracına ilişkin 02.09.2021 tarihli yönetim kurulu kararı ile bu kararın onaylandığı 14.05.2022 tarihli genel kurulun 6.maddesinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile ana sözleşmeye uygun olup olmadığı hususlarında toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kooperatif yönetim kurulu kararı ile genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

Davalı kooperatifçe davacıya gönderilen 07.01.2021 tarihli ihtarnamede; davacının aidat borcunun 31.12.2020 tarihi itibarıyle hesaplandığı belirtilmiş olup, bu ihtarname davacıya 20.01.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yine davalı kooperatifçe gönderilen 18.02.2021 tarihli ikinci ihtarnamede de yine 31.12.2020 tarihi itibarıyle hesaplandığı görülmüştür.

Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin "Ortaklıktan Çıkarılma" başlıklı 14.maddesinin 2.bendi;"Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.

.........

Parasal yükümlülüklerini 30 (Otuz) gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden 10 (On) gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden 1 (Bir) ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler" hükmünü haizdir.

Davalı kooperatifçe gönderilen birinci ve ikinci ödeme ihtarlarında hesaplamanın 31.12.2020 tarihi itibarıyle yapıldığı belirtilmiş olup madde metninde geçen 30 günlük gecikmenin henüz gerçekleşmediği görülmüştür.

Hal böyle olunca; mahkemece davalı kooperatifçe gönderilen ihtarnamelerin yasal mevzuata aykırı olduğu görülerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek davanın kabulüne ilişkin aşağıda gösterildiği şekilde yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 26/12/2024

. · e-imza · . · e-imza · . · e-imza · . · e-imza