Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/2017 K.2024/1787

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, dava dışı sigortalı iş yerinin bulunduğu bölgede meydana gelen yağış suları sonucunda şehir şebekesine ait kanalizasyon giderlerinin yetersiz kalması nedeniyle cadde kotu altındaki eğimli yoldan gelerek giriş kapısı altından sirayet eden sular ve bina giderlerinden geri tepen sular neticesinde sigortalı işyerinde maddi hasar meydana gelmesi nedeniyle "İşler Rayında Kobi Sigorta Poliçesi" kapsamında davacı tarafından dava dışı işyerine 21.09.2022 tarihinde yapılan 582.537.70 TL ödeme yapıldığını, davalının sorumlu olduğunu belirterek bu miktarın 21.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, ... ...

Müdürlüğü'nden dava dilekçesinde iddia edilen dava konusu olay tarihindeki hava durumunun, yağışın şiddetinin ve miktarının ve doğal afete neden olup olmadığının sorulması ve davanın reddi gerektiğini, idarelerinin ilgili birimi ile yapılan yazışma neticesinde, ... ... personelince yapılan incelemede ve arşiv kayıtlarında herhangi bir arıza bildirimi ve benzeri ihbarda bulunulmadığını, dava dilekçesinde belirtilen hasara ait kurumlarının herhangi bir ihmali ve kusuru bulunmadığını, ... ....

Yönetmeliğinin 10. Maddesinin (m) bendinde "Kanalizasyon şebekesine bağlı veya bağlanacak olan binaların bodrum katlarının atık sulan, cazibe ile akıtılabilse dahi mal sahibi, müteahhit, veya apartman yöneticiliği parsel çıkış bacasında atık suvun geri gelmesini önleyecek tedbirleri almak zorunda olduğunu, idarelerinin sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Kamu hizmeti yürüten idarenin bu hizmeti yürüttüğü sırada verdiği zararın tazmini nedeni ile açılan davada ,kamu hizmetinin yönetimine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin ,bu hizmetin yürütülmesinde hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının saptanması gerekmektedir.

Yargıtay HGK ..... k nolu kararında ... tarafından yapılan yol çalışmaları sırasında davacı özel tüzük kişilerine verdiği zarar nedeni ile başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu açılan itirazı iptali davasının 2004 sayılı Kanunun 42. Ve geçici 13.maddeleri uyarınca yargı yolunun caiz olmadığına hükmetmiştir.

Uyuşmazlık Mahkemesinin 05/02/2024 tarih ve 2023/545 E-2024/40 K sayılı ilamında da,.....hizmet kusurunun bulunup bulunmadığı, verdiği kamu hizmetinin yeterli olup olmadığının tartışılma yerinin idari yargıda çözümlenmesi gerektiğine işaret etmiş olup , somut olayda , olay günü yağan yağmur nedeni ile şebeke kanalizasyon giderlerinin yetersiz kalması iddiasıyla depoya su basmasında ...'nin sorumlu olup olmadığı, kamu hizmetinini gereği gibi yerine getirilip getirmediği hususuna ilişkin davanın çözüm yerinin idari yargıda olduğu kanaatiyle , yargı yolu bakımından mahkememizin görevsizliğine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlgili mevzuat uyarınca adli yargı mercilerinin görevli olduğunu, bu hususun ayrıca Yargıtayın yerleşik içtihatlarıyla da belirlendiğini, görevin halefiyet ilkesi kapsamında sigortalı ile üçüncü kişi arasındaki hukuki ilişkiye göre belirlendiğini ve ilişkinin haksız fiilden kaynaklandığı için görevli mahkemenin asliye mahkemesi olduğunu, hasarın meydana gelmesinde tek ve asli sorumlunun ... olduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, TTK m 1472 uyarınca, işyeri sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya yapılan ödemenin, olay nedeni ile sorumlu olduğu belirtilen davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Somut olaya uygulanacak hukuk kurallarının tespiti bakımından, davalı ... ... Müdürlüğünün hukuki statüsü irdelenmelidir. 2560 sayılı ..... Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun” un ek 5. maddesinde bu kanunun diğer .... Belediyelerinde de uygulanacağı açıklanmış olup böylece ... de 2560 sayılı Kanuna tabi bir kuruluş haline gelmiştir.

6102 sayılı TTK'nin 16. maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların dahi tacir sayılacakları belirtilmiştir. ..... ... Müdürlüğü'nün kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı Kanun'da bu kurumun ... kurul, yönetim kurulu ve ... müdürlük ile yönetileceği, denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, ... kurulun onayına sunulacağı ve bütçesinin kamu iktisadi teşebbüslerinde uygulanan bütçe formulüne göre düzenleneceği açıklandığına göre, bu kuruluşun özel hukuk hükümlerine göre idare edilen bir kamu kuruluşu olduğunun kabulü gerekir.

Her ne kadar 12.02.1959 gün .... Karar sayılı idari eylemlerle ilgili bir içtihadı birleştirme kararı varsa da 23.11.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2560 sayılı Yasa'nın hükümleri karşısında bu içtihadı birleştirme kararının ..., ..., ... gibi özel hukuk hükümlerine tabi kamu kuruluşları bakımından uygulama alanının kalmadığı sonucuna varılmalıdır. Nitekim bu kurallar YHGK'nun 29.11.1995 gün 1995/11-647, 1043 Karar sayılı içtihadında aynen benimsenmiştir.

Nitekim, yargısal uygulamada da bu kabul şekli yerleşmiş, davalı ... ...

Müdürlüğü ile ilgili olarak önüne gelen bir uyuşmazlık nedeniyle HGK, 21.9.1983 gün ve 1980/11-2721 E., 1983/823 K. sayılı ilamıyla; “... tarafından görülen hizmet bir kamu hizmeti ise de, faaliyetin özel hukuk kuralları altında yapıldığı kabul edilerek 6762 sayılı TTK'nin 18/1. maddesi anlamında tacir sayılacağına” karar vermiştir. ... yönünden aynı ilkeler, HGK’nun 29.11.1995 gün ve 1995/11-647 E., 1995/1043 K..

03.10.2007 gün ve 2007/4-597 E., 2007/694 K., 15.06.2012 gün ve 2012/4-168 E., 2012/397 K. sayılı ilamlarında da vurgulanmıştır. Ayrıca, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 11.02.1959 tarihli E:1958/17, K:1959/15 sayılı kararının, 2560 Sayılı Yasa'nın, bu karardan sonra 23.11.1981 tarihinde yürürlüğe girmiş olması nedeniyle, olaya uygulanma imkanı kalmadığı da gözetilmelidir. Bu durumda, tacir olan davalı ... ...

Müdürlüğü ile davacı sigorta şirketi arasındaki işbu davaya bakma görevinin adli yargıya ait olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

6100 sayılı HMK’nin “Duruşma yapılmadan verilecek kararlar” başlıklı 353. maddesi, “(1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;...a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:...4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması...” hükmünü içermektedir.

Bu durumda Dairemizce, HMK'nin 114/(1)-b maddesi hükmünce, yargı yolunun caiz olmasının dava şartı olduğu gözetilerek, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile aynı Kanunun 353/(1)-a.4. maddesi uyarınca, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 30.12.2024

e-imza e-imza e-imza e-imza