Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/954 K.2024/918

Taraf vekillerince tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352'nci maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Dava iş mahkemesince ilama bağlanmış işçi alacağının iflas masasına kaydı isteminin reddi üzerine açılan iflas sıra cetveline itiraz (uygulamadaki deyimiyle kayıt kabul) davasıdır.

İlk derece mahkemesince "...Davacı, davalı nezdinde işçi olarak çalıştığını ileri sürmüştür. Esasen, alacağı kesinleşen mahkeme kararı ile de sabittir. İşçilik haklarına ilişkin ilamın icraya konulması sonrasında davalı iflas etmiştir. İflasın açılmasıyla takip düşmüştür. Davacı taraf, alacağının masaya kaydı için davalı müflisin iflas masasına başvurmuş ve talebi kabul görmemiştir. Öncesinde kabulünde olduğu üzere alacağının 18.500,00 TL'lik kısmı tahsil etmiştir.

Davacının icra takibinin davalının iflas tarihi itibariyle kapak hesabı yaptırılmıştır. Verilen cevabi yazıya göre davacının haricen tahsil ettiği tutar ile tahsili gereken tahsil harcı dışlandığında davacının alacağının 30.050,86 TL tutarında olduğu sonucuna varılmıştır" şeklindeki gerekçe ile bu tutarın iflas sıra cetvelinin birinci sırasına kaydına karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri istinaf etmiştir.

HUKUKİ NEDEN VE GEREKÇE

I

İcra ve İflas Kanunu'nun 230'uncu maddesine göre iflas idaresi müflisten alacaklı olduğunu iddia edenlerin bu iddialarını, müflisin de beyanını almak suretiyle inceleyerek kabul veya reddedebilir. Bu bağlamda iflas idaresinin çok geniş bir tahkik ve tetkik yetkisinin bulunduğu kabul edilmektedir. Ne var ki, ilama bağlanmış bir alacağın keyfi bir tutumla reddedilmesi hukuken savunulamaz. Somut olayda iflas idaresi kararında red gerekçesi olarak "alacağın yargılamayı gerektirmesi"nden söz edilmiştir. Oysa alacak bir yargılama üzerine saptanmış ve tahsiline karar verilmiştir.

İlama bağlanmış alacağın iflas idaresince değerlendirilmesi ancak İcra ve İflas Kanunu'nun 33'üncü maddesi ile sınırlı olarak yapılabilir. Her ne kadar bu madde icra takipleri için öngörülmüş ise de ilamın gücü dikkate alındığında iflas tasfiyesinde de yol gösterici niteliktedir. Düzenlemeye göre ilama bağlı bir alacak ancak itfa (sona erme), imhal (süre verme) ve ilamın zamanaşımına uğramış olduğu gerekçeleri ile masaya yazılmayabilir.

Özellikle iflas halinde alacaklının borçluya (iflas idaresine) borcu ödemesi için bir süre verdiğinden (imhalden) söz edilemez. Bu durumda geriye sadece borcun sona ermesi ya da ilamın zamanaşımına uğraması halleri kalmaktadır. Daha açık ifade etmek gerekirse iflas idaresi ilama bağlı bir alacağı ancak borcun sona erdiği ya da ilamın zamanaşımına uğradığı gerekçeleri ile reddedebilir. Somut olayda böyle bir gerekçe ileri sürülmüş değildir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 33'üncü maddesindeki denetimi yapacak merci de icra mahkemesidir.

II

Öte yandan ilama bağlanmış bir alacağın tekrar ilama bağlanmasında hukuki yarar yoktur. Eldeki davada amacın bu olduğu sabittir ve davacıyı buna yönlendiren iflas idaresi tutumu hukuken korunamaz.

III

Gösterilen yasal düzenlemelere ve yapılan açıklamalara göre yapılması gereken şey şu olmalıdır:

Eldeki istemin ilama bağlı bir alacak için yeniden ilam elde etmek maksadını güden bir dava olmadığı, iflas idaresinin açıkça hukuka aykırı ve iş mahkemesi kararını yok sayan işleminin iptali suretiyle amaca ulaşılacağı kabul edilmeli ve bunun için işlem şikayet yolu ile icra mahkemesine sunulmalıdır.

İflas idaresinin itfa ve zamanaşımı savunması da yoktur. Bu halde icra mahkemesi iş mahkemesi ilamına uygun karar vermek durumundadır.

Bu durumda asliye ticaret mahkemesince görevsizlik kararı vermek gerekirken esasa girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmalı ve dosya mahkemesine gönderilmelidir (HMK m.353/1-a.3).

IV

Kaldırma nedenine göre taraf vekillerinin istinaf başvuru nedenlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığı anlaşılmıştır.

Başkan Üye Üye Katip 1