Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/282 K.2025/238

Konkordato yargılaması sırasında alacaklı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair karara itirazının reddi ile ilgili ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İSTEMİN ÖZETİ

Alacaklı .... vekili 13.12.2024 tarihli dilekçesinde; istemcilerden ... Tek. Müh. Mak. İml. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin müvekkili Bankadan kullandığı krediler nedeniyle 13.12.2024 tarihinden başlamak üzere farklı tarih ve bedellerde keşide edilmiş beş adet çekin tahsil edildiğinde kredi borçlarından mahsup edilmek üzere müvekkili bankaya ciro yoluyla devredildiğini, İlk derece Mahkemesince 29.11.2024 tarihli ara kararıyla, istemciler vekilinin talebinin kabulü ile aralarında müvekkili Bankanın da bulunduğu bankalara müzekkere yazılarak 08.11.2024 tarihinden sonra istemcilerin ana hesaplar ile yan hesaplarına gelmiş ve gelecek olan ödemelerinin konkordato hesaplarına aktarılmasının istenilmesine,

tahsil edilen çeklerin bedellerinin konkordato hesabına aktarılmasına, ödeme tarihi gelmemiş olan çeklerin ise aynı şekilde tahsil edilmesi durumunda bedellerinin konkordato hesabına aktarılmasına karar verildiğini, bu ara kararının Anayasa'nın 10. ve 35. maddeleri ile koruma altına alınan mülkiyet ve eşitlik hakkı ile 36. maddesi ile koruma altına alınan savunma hakkının ihlâli niteliğinde olduğunu, mal satımı nedeniyle keşidecileri tarafından istemci ... Tek. Müh. Mak. İml.

San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne teslim edilen ödeme çeklerinin sonradan adı geçen istemci tarafından müvekkili bankadan kullanılan kredinin geri ödenmesi amacıyla bankaya ifa uğruna ciro edilerek verildiğini, cironun temlik cirosu olduğunu, müvekkili bankanın çeklerin yetkili ve meşru hamili olduğunu, dolayısıyla bu çeklerle ilgili İİK'nın 294. maddesinin uygulanamayacağını, istemcinin kredinin geri ödemesinde kullanılmak üzere çekleri ciro ve teslim edip, krediyi kullandıktan sonra,

usul ve yasaya aykırı tedbir kararı ile çek bedellerini iade almaya ve bu sekilde borcun ödenmesini imkânsız kılmaya çalışmasının dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğunu, çekin bir ödeme aracı olduğu hususunun tedbir kararında atlandığını, maddi hukuka ilişkin üçüncü kişilerin haklarını ihlâl eder nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini,

müvekkili bankaya temlik cirosu ile ciro edilen çekin vadesinin konkordato mühleti içerisinde gelecek olması/çekin ileri tarihli olarak düzenlenmiş olması ve dolayısıyla ibrazının ancak konkordato mühleti içerisinde mümkün olmasının bu ciroyu geçersiz kılmayacağını, söz konusu tedbir kararı sebebiyle müvekkili bankanın hamili bulunduğu çekleri/çeklerden yapılacak tahsilat tutarlarını iade etmek durumunda kalması halinde, kredi alacağının tahsil edilmesinin neredeyse imkânsız hale geleceğini, mahkemece müvekkili bankanın uğrayabileceği zararlara karşılık hiç bir teminat istemeden itiraza konu tedbir kararının verildiğini belirterek,

29.11.2024 tarihli tedbir kararının kaldırılmasına, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde tedbir kararının, bankalara temlik cirosu ile ciro ve teslim edilen çekler yönünden kaldırılmasına ve davacılarca bankalara tahsil amacıyla verilen çeklerden 08.11.2024 tarihinden sonra yapılan /yapılacak tahsilatlar ile sınırlandırılmasına, HMK'nın 392. maddesi uyarınca istemcinin haksız çıktığı durumlarda müvekkilinin bu nedenle uğrayacağı zararlara karşılık olarak teminat alınmasına karar verilmesini istemiştir.

YARGILAMANIN SEYRİ VE SONUCU

İlk derece Mahkemesince 15.01.2025 tarihli ara kararıyla; "Talebe ilişkin olarak konkordato komiserler kurulunun sunmuş olduğu görüşte; ....'nin temlik cirosu ile kendilerine teslim edilen çeklere ilişkin tedbir kararının kaldırılması talebinin, tedbirin kaldırılması akabinde kredi borçlarından mahsup edilmesi neticesinde alacaklılar arasında eşitsizliğe neden olacağı, bu sebeple tedbir kararının devam etmesi ve tüm çeklerin iadesi / çekler ile tahsilat yapılmış ise yapılan tahsilatların konkordato hesabına gönderilmesi gerektiği yönünde kanaat belirtmişlerdir.

Bu doğrultuda, alacaklıların menfaati ve projenin başarıya ulaşması gözetilerek, geçici mühlet tarihinden önce temlik cirosu ile bankaya verilen ileri tarihli çeklere ilişkin devrin geçersiz olması" gerekçesiyle, alacaklı .... vekilinin talebinin reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı .... vekili istinaf dilekçesinde; itiraz dilekçesindeki açıklama ve iddialarını tekrar ederek, müvekkili bankanın verilen tedbir kararı ve bu karara karşı itirazlarının reddi kararı nedeniyle telafisi imkânsız zararlarla karşı karşıya olduğunu, konkordato isteminin reddine karar verilmesi/konkordatonun tasdikine rağmen istemcinin projeye uymayarak borcunu ödememesi durumunda müvekkili bankanın bu çekleri/bedellerini geri almasının neredeyse imkânsız hale geldiğini, nitekim mahkemece müvekkili bankanın uğrayabileceği bu zararlara karşılık hiç bir teminat istemeden ihtiyati tedbir kararı verildiğini belirterek,

İlk derece Mahkemesinin itirazlarının reddine dair 20.01.2025 tarihli ara kararının kaldırılmasına, aksi takdirde tedbir kararının bankalara temlik cirosu ile ciro ve teslim edilen çekler yönünden kaldırılmasına ve istemcilerce bankalara tahsil amacıyla verilen çeklerden 08.11.2024 tarihinden sonra yapılan /yapılacak tahsilatlar ile sınırlandırılmasına, ayrıca HMK'nın 392. maddesi gereğince, istemcinin haksız çıktığı durumlarda müvekkilinin bu nedenle uğrayacağı zararlara karşılık olarak teminat istenmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Alacaklı Banka nezdindeki istemci şirkete ait çeklerin tahsil bedellerinin konkordato hesabına yatırılmasına ve vadesi gelmemiş çeklerin istemci şirkete iadesine dair 29.11.2024 tarihli ara kararına itirazının reddine dair 15.01.2025 tarihli ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

HMK'nun, "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341/(1). maddesi, "İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmünü,

İİK'nun 7101 Sayılı Yasa ile değişik "Geçici mühlet" başlıklı 287. maddesinin birinci ve altıncı fıkraları, " Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

...Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." hükmünü içermektedir.

Pozitif hukukta aynı konuyu düzenleyen birden fazla yasal düzenlemenin bulunması durumunda, hangi düzenlemenin uygulanacağı konusunda özel yasa-genel yasa ölçütü esas alındığında özel yasa hükmünün; önceki yasa-sonraki yasa ölçütü bakımından değerlendirme yapıldığında ise sonraki yasa hükmünün uygulanması gerektiği genel hukuk ilkelerindendir.

Buna göre, 6100 sayılı HMK'nun 12.01.2011 tarihinde kabul edildiği ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği; 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin uygulanması gereken hükmünü değiştiren 7101 sayılı Yasanın ise 28.02.2018 tarihinde kabul edilerek 15.03.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, buna göre 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrasının sonraki bir düzenleme olduğu açıktır. Ayrıca 6100 sayılı HMK, hukuk davalarındaki yargılama usulünü düzenlemesi bakımından genel bir kanun iken, 7101 sayılı Yasa ile değişik 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrası usule ilişkin özel bir düzenlemedir.

Bu durumda, HMK'nin 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasının lafzı ile bağlı kalınıp buna göre yorum yapılarak, sonraki değişikliği yok saymak suretiyle adi konkordato talebi sırasında tedbire yönelik istemlerin reddine ilişkin kararlarda istinaf kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşmak hukuken mümkün değildir.

Gerek özel yasa-genel yasa ilişkisi, gerekse önceki yasa-sonraki yasa ilişkisi ve gerekse kanun koyucunun amacı birlikte değerlendirilerek, konkordato istemlerinin süratle sonuçlandırılması gereği nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesince verilen, konkordato istemi sırasındaki ihtiyati tedbirlere yönelik istemlerin reddine ilişkin kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması yasal olarak mümkün bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince de isabetli olarak kararın kesin olduğu belirtilmiş ancak HMK'nın 346/(1). maddesine uygun olarak istinaf dilekçesinin reddine karar verilmeksizin dosya Dairemize gönderilmiştir.

Buna göre Dairemizce, HMK'nın 346/(1) ve 352/(1)-b. maddeleri uyarınca, alacaklı .... vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 05/03/2025

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza