Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/396 K.2025/341

Bir kısım taraf vekillerince yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352'nci maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İstemciler vekili ülkenin ve dünyanın içinde bulunduğu ekonomik daralmadan kaynaklanan sıkıntılar nedeni ile müvekkillerinin de mali sorunlar yaşadığını,

Sunulan konkordato projesi kapsamında faaliyetlerini değişen şartlara göre uyarlayarak ticari hayatına daha sağlıklı bir şekilde devam etmek amacını taşıdığını, ödeme projesinin öngörülen şekilde uygulanması suretiyle şirket kaynaklarıyla borçlarının tamamını kolayca ödeyebileceğini ileri sürerek borçların tamamının, konkordato projesinin tasdikinden sonra 6 ay geri ödemesiz dönem olmak üzere 48 ay vadede eşit taksitler halinde ödenmesi yönünde konkordato teklif etmiştir.

İlk derece mahkemesince yasal koşulları sağlayamayan gerçek kişilerin konkordato istemlerinin reddine,

İstemci şirketin konkordato projesinin tasdiki ile "adi alacaklılar yönünden konkordatoya tabi borçlarından ödemesiz süre ve tenzilatsız borçların tamamının 10/01/2025 tarihinden başlamak üzere (ilk taksit ödemesi 10/04/2025) %26 faizi ile 3 ayda bir 16 taksit olmak üzere toplam 48 ayda eşit taksitlerle bu davacı tarafından alacaklılara ödenmesine,

Rehinli alacaklılar yönünden açılan konkordato tasdik talebinin anlaşma sağlanamadığından reddine..." karar verilmiştir.

Kararı istemci gerçek kişiler vekili ile alacaklılar ... Bankası AŞ, ... Bankası AŞ, ...., ... Bankası AŞ,... Elektrik ve İnşaat Sanayi Ticaret AŞ vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

HUKUKİ NEDEN VE GEREKÇE

İstem konkordatonun tasdikine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 285'inci maddesine göre mahkeme içi, iflas öncesi, adi konkordato borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için talep edebileceği hukuki bir yoldur.

Konkordatonun tasdikine ilişkin koşulları aynı Yasa'nın 305'inci maddesinde sayılmış, özellikle konkordatonun kötü niyetle sakatlanması hali bir fesih nedeni olarak gösterilmiştir. Bunlar dışında Yargıtay'ın da konkordatonun tasdikine ilişkin yerleşik içtihatları bulunmaktadır. Örneğin varlıkları borçlarını fazlasıyla karşılayan borçlunun özellikle uzun süreye yayılan konkordato başvurularının kabul edilemeyeceği Yargıtay'ın bu tavrını ortaya koymaktadır (bkz. Yargıtay 6. HD., 04.07.2024/1946-2482; 19.09.2024/2090-2825 ve 26.12.2024/2456-5227).

Yargıtay'ın önceki tutumu da bu şekildedir: Nitekim varlıkları borçlarının kat be kat üstünde olan borçlular için konkordatoya müracaat kabul edilemeyeceği yerleşik Yargıtay uygulaması halindedir (Yargıtay İİD. 01.10.1964 gün ve 1964/12958; bkz. Altay, S./Eskiocak, A.: Konkordato ve Yeniden Yapılandırma Hukuku, 5.b., İstanbul 2019, s.670).

Bu bilgiler altında somut olaya bakıldığında,

İstemci şirketin sonrasında iflas eden ... Elektrik ve İnşaat Sanayi Ticaret AŞ'den bölündüğü, bunun şaibeli olduğu hususunda ciddi itirazların bulunduğu öncelikle belirtilmelidir. Bununla oylamanın da manipüle edildiği iddiası bulunmakta olup bu husus ilk derece mahkemesince incelenmemiştir.

Öte yandan şirketin borca batıklığına ilişkin komiserler kurulu değerlendirmesi şu şekildedir:

"2.1.3.6. Borca Batıklık Analizi

Şirketin 30.11.2024 tarihli olarak sunulmuş olan aktiflerinin satış değeriyle ve alacaklarının gerçekleşebilme ihtimaline göre hazırlanan rayiç değer bilançosunda borçların toplam tutarı 57.390.958,47 TL” dir.

Düzenlenmiş Varlıklar toplamı olan 355.739.332,95 TL'den 57.390.958,47 TL tutarındaki alacaklılara ödenmesi gereken borçların tamamı düşüldüğünde net varlık 298.348.374,48 TL fazla vermekte ve pozitif değerde çıkmaktadır.

Şirketin aktiflerinin satış değeriyle ve alacaklarının gerçekleşebilme ihtimaline göre hazırlanan 30.11.2024 tarihli (rayiç değer) bilançosundan da anlaşılacağı üzere, Aktif-Pasif farkı pozitif olduğundan şirketin borca batık olmadığı gibi, ayrıca şirketin varlıkları şirketin borçlarının %100'ünü karşılayacak durumdadır. Ne var ki şirketin tüm mal varlığı gayrimenkullerden oluşmaktadır. Fon yaratma ihtimali düşük olup, şirketin borçlarını ödeyebilmesi için gayrimenkullerini satması ile mümkün olacağı düşünülmektedir."

Bu hesaplamaya göre şirketin kaldıraç (varlıkların borçları karşılama oranı) yaklaşık yüzde altı yüz yirmi (% 620) mertebesindedir. Yukarıda gösterilen Yargıtay kararlarına göre bu tutar özellikle uzun vade içeren bir konkordato teklifi için kabul edilemez görünmektedir.

Öte yandan şirketin tek varlığı taşınmazlar, kaynağı ise dolayısıyla taşınmazların satış bedelidir. Taşınmazların nasıl bir takvim içinde satılacağı, bunun neden kırk sekiz aya uzadığı da açıklanmamıştır.

7101 sayılı Yasa'nın İcra ve İflas Kanunu'nun 285'inci maddesini değiştiren hükmünün gerekçesinde varlıkları borçlarından fazla olan sermaye şirketlerinin tenzilat konkordatosu isteyemeyeceği hususuna işaret edilmiştir. Bu mutlak bir kural olmamakla birlikte somut olay bakımından denetlenmesi de gerekir.

Dairemizin ve Yargıtay'ın kararlarında belirtildiği gibi enflasyonist ortamda faiz önerilmemesi ya da cari oranın altında faiz önerilmesi örtülü tenzilat niteliğindedir. Güncel avans faiz oranının %36,75 olduğu gözetildiğinde borçları varlıklarından fazla olan istemcinin %26 oranında faiz önermesi de yukarıda gösterilen ilkeye aykırıdır.

Son olarak Yargıtay uygulamasında ödemelerin uzun vadeye yayılması da konkordatonun amacına uygun bulunmamaktadır. Tasdik edilen konkordato kırk sekiz aylık bir ödeme takvimine bağlanmış olup, bu durum yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırıdır.

Açıklanan durum karşısında ilk derece mahkemesinin kaldırılmasına ve istemci şirketin konkordato tasdik isteminin reddine karar vermek gerekmiştir (HMK m. 353/1-b.2).

Buna göre istemci gerçek kişiler ile alacaklıların diğer istinaf nedenlerinin incelenmesine gerek görülmemiştir.

Başkan Üye Üye Katip