Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2023/2185 K.2024/58

Mahkemece verilen karara karşı davacı ile davalılardan ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin yetkilisi ...’in ... nolu cep telefonunu 23.03.2021 günü saat 12.32 ‘de arayan ve kendisini... personeli olarak tanıtan bir şahsın, şirketin kurumsal başak kartının yenilenerek gönderilmesi için kendisine bir mesaj gönderildiğini ve şifreyi paylaşmasını istediğini, davacının telefonuna gelen şifreyi karşı tarafa bildirdiğini, banka hesap kayıtlarında yaptığı kontrolde kredi kartından para çekildiğini ve Bursa Gelir İdaresi Başkanlığı Çekirge Mal Müdürlüğü hesabına 23.03.2021 tarihinde 69.122,82 TL’nin taksitler halinde ödenmesi şeklinde elektronik işlem talimatı verildiğinin tespit edildiğini,

işlemin iptal edilmesini talep ettiğini ancak banka yetkilileri vergi ödemesi olduğu için bu paranın ödemesinin durdurulamayacağını belirttiklerini, Çekirge Vergi Dairesinin cevabi yazısında, vergi dairesi kayıtlarının incelendiği ve söz konusu kredi kartından 23.03.2021 tarihinde 69.122,82 TL vergi borcu tahsilatı yapıldığının tespit edildiğini, ilgili tutarın iadesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, paranın davacıya ödenmesi gerektiğini, bu paranın ödenmesiyle haksız menfaat sağlayan ve sebepsiz zenginleşmiş konumda olan davalı ... ve Tic.

Ltd. Şti. firmasının da davacının zararından sorumlu olduğunu, söz konusu paranın birinci taksitinin 31.05.2021 tarihinde, ikinci taksitinin 31.07.2021 tarihinde ödendiğini ve son taksitinin 30.09.2021 tarihinde 23.040,94 TL olarak ödeneceğini, bu nedenle en azından Eylül ayında davalı idarenin hesabına aktarılacak olan bu ödemelerin engellenmesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu belirterek,

davacı şirketin... nezdinde bulunan kurumsal başak kartı hesabından 23.03.2021 tarihinde taksitler halinde ödeme talimatı verilen 69.122,82 TL’nin henüz ödenmeyen 30.09.2021 vadeli 23.040,94 TL tutarındaki taksitinin ödenmesinin, ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesini, 69.122,82 TL paranın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından ileri sürülen şekilde söz konusu olayın bir dolandırıcılık faaliyeti olup olmadığının açıklık kazanmadığını, davacının kişisel bilgilerinin 3. kişiler tarafından çalınmasından dolayı davalı bankaya kusur atfetmenin kabul edilemez bir durum olacağını, banka ile davacı arasında imzalanan Kredi Kartı Sözleşmesine göre Üye/Ek Kart Hamili kartın ve kartın kullanılması için gerekli şifre bilgilerinin kaydedilmesinden, çalınmasından, herhangi bir şekilde zilyetliğinden çıkması ve üzerinde tahrifat yapılmasından dolayı müşterinin sorumlu olduğunun düzenlendiğini,

dolayısıyla da davacının hesabından gerçekleşen para çıkışının e-ticaret şifresi kullanılarak yapılması ve davacı tarafından imzalanan kredi kartı sözleşmesinde bu durumda sorumluluğun kendisinde olacağı düzenlenmiş olduğundan, davacının gerçekleşen para çıkışında müterafik kusurunun bulunduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.'ye usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır. Birleşen davada davalı Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; yetkili Mahkemenin Bursa Mahkemeleri olduğunu belirterek, davanın öncelikle usulden mahkeme aksi kanaatte ise esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 11/09/2023 tarih, 2021/698 E., 2023/553 K. sayılı kararı ile asıl davanın kabulüne, davalılar... A.Ş ve ... İnşaat Ltd.Şti. yönünden; 69.122,82 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (davalı ... Bankası A.Ş bakımından 48.385,96 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) hükmedilen tutara 23.03.2021 tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi işletilmesine, birleşen davada davalı Bursa Vergi Dairesi hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, bankaların şüpheli işlemler ile ilgili işlem durdurma ve doğrudan iletişime geçme zorunluluğu bulunduğunu, en önemlisi kendisine derhal ihbar edilmesine rağmen paraya bloke koymayan ve davalı vergi dairesine gönderen davalı T.C....

Bankasının bu paranın davacıya ödenmesinden müteselsilen sorumlu olduğunu, bankaların internet bankacılığı hizmeti vermeye başladıkları andan itibaren özen yükümlülüğünün daha da arttığının kabul edilmesi gerektiğini, davacıya yüklenecek bir kusur bulunmadığı sabit olduğundan kusur paylaşımı yapılmaksızın tüm zararın diğer davalılar ile müteselsilen davalı bankadan da tahsili gerektiğini, her ne kadar vergi dairesi yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de kararın bu yönü ile de hatalı olduğunu,

Vergi dairesinin ödeme yapılan firma ile ilgili olmayan bir işleme haksız onay verdiği gibi aynı gün yapılan başvuruya rağmen ödemeyi işleme koyduğunu ve davacının zararına sebebiyet verdiğini, Vergi Dairesinin borçlu ile alakası olmayan bir karttan yapılan bu işlemi tüm bilgilendirmelere rağmen kabul ettiğini ve iptal etmediğini, yasal bildirimlere rağmen gerekli özen yükümlülüğünü göstermeyip davacının zararına sebebiyet veren kurumun da kusurlu olduğunun kabulü gerektiğini ileri sürerek, kararın istinaf talepleri doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, davaya konu davacının işleminin kendisinin sorumluluğunda olduğunu, davacının hesabından gerçekleşen para çıkışının e-ticaret şifresi kullanılarak yapıldığını, ilgili mesajda açıkça ilgili "şifreyi kimseyle paylaşmayınız" şeklinde uyarıda bulunulduğu,

gerçekleşen para çıkışında mutlak kusurlu olduğu açık olduğundan, bu kusurlu hareketinden dolayı TTK m.18 uyarınca davalı bankanın sorumlu tutulmaması gerektiğini, davacının gerçekleşen para çıkışında müterafik kusurunun bulunduğunun anlaşıldığını, davacı şirket temsilcisinin bu olayda kusurunun bulunduğu ortada olduğundan, davacı şirketin söz konusu özensizliğinin sonucuna katlanması gerektiğini, davacı tarafın hesabından gerçekleşen işlemin "olağan dışı ve riskli işlem" olarak değerlendirilemeyeceğini, davacının aynı hesap üzerinden geçmişte de yüksek tutarlı ödemeler yaptığını,

14.06.2023 tarihli bilirkişi raporunda davalı banka ile davacı şirket arasında 27.05.2020 tarihinde akdedilen genel kredi sözleşmesinin somut olaya ilişkin maddelerinin incelendiğini, bu maddelerin genel işlem koşulu niteliğinde olduğunun belirtildiğini, banka ile yapılan sözleşmelerin çoğunlukla genel işlem koşulu niteliğinde olup işlem hızını arttırmakta ve birçok müşteriye hizmet veren bankaların daha verimli bir şekilde hizmet vermesini sağladığını, davalı şirket ile akdedilen sözleşme usule ve hukuka uygun bir şekilde yapılmış olup hükümsüz olması için hiçbir sebep bulunmadığını, bilirkişi raporunun,

genel geçer tespitlerle ve davacının beyanları üzerinden değerlendirmelerle düzenlendiğini, itirazların değerlendirilmediğini, işlemin dolandırıcılık işlemi olup olmadığı belirlenmeksizin karar verildiğini, soruşturmanın sonucunun beklenmesi ve soruşturma sonucunun nazara alınarak karar verilmesi ve dolandırıcılık fiiline ilişkin yapılan yargılamanın işbu dava için bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada, davacının kredi kartı hesabından, davalı Vergi Dairesine haksız şekilde yapıldığı ileri sürülen vergi ödemesinin iadesi talep edilmektedir.

Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 24/01/2023 tarih, 2022/689 E., 2023/45 K. sayılı kararı ile işbu dosyanın, HMK 166. maddesi gereğince hukuki irtibat bulunan Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/698 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve yargılamanın 2021/698 E. sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nun 11.04.2022 tarih ve 2022/154 sayılı kararı ile dava dosyasının istinaf incelemesinin 24. Hukuk Dairesince yapılmasına karar verilmiştir.

Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 29/11/2021 tarih, 2021/538 E., 2021/915 K. sayılı dosyasında “davalılar... A.Ş ile ... İnşaat....Ltd.

Şti hakkındaki davanın eldeki davadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydına” karar verilerek, davalı Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı yönünden “yargı yolu bakımından görev nedeniyle HMK 114/1-b, 115/2-b maddesi uyarınca davanın usulden reddine,” ilişkin kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, Dairemizin 22/09/2022 tarih, 2022/705 E., 2022/936 K. sayılı ilamı ile ".

Davada, davacıdan tahsil edilen bedellerin hukuka aykırı bulunduğu ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili talep edilmekte olup idari işlemin iptali talebinde bulunulmamaktadır.

Uyuşmazlığın, vergiyi doğuran olay, mükellefiyet, muafiyet, istisna gibi vergi hukukuna ilişkin konulara ilişkin olmayıp, davacının bilgi ve iradesi olmaksızın, kredi kartı hesabından, davalı Vergi Dairesine haksız şekilde yapıldığı ileri sürülen ödemenin, TBK'nın 77-82. maddeleri gereğince sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan tahsili niteliğinde olduğu, buna göre uyuşmazlığın, özel hukuku ilgilendirdiği ve çözüm yerinin adli yargı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının talebinin haksız ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi olduğuna göre, mahkemece; davada adli yargının görevli olması nedeniyle (diğer tefrik edilen dosyalarda dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ilişkin hüküm kurulması doğru görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.3. maddesi gereğince kaldırılmasına ” karar verilmiştir.

Somut olayda, davacının bilgi ve iradesi olmaksızın, kredi kartı hesabından, davalı Vergi Dairesine haksız şekilde yapıldığı ileri sürülen davalı ... İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin vergi ödemesinin iadesi talep edilmektedir.

Mahkemece, özen kurumu olan bankanın işlemlerin davacının bilgileri ele geçirilerek (zararlı yazılım veya başka bir şekilde) gerçekleştirilme ihtimalini göz ardı etmeden davacıyı arayarak, interaktif sesli mesaj veya başka bir şekilde davacının açık ve reddedilemez onayını alması gerektiği, bu açıdan güvenlik sürecinde zafiyet olduğu kanaatine varılmakla birlikte, davacının da banka kredi kartı şifresini ve bilgilerini 3.kişilerle paylaşmaması gerekirken paylaştığı, buna göre davacının %30 oranında müterafik kusuru bulunduğu, mahkemece olayların kabulüne göre davalı bankanın %70 oranında kusurlu bulunduğu kanaatine varıldığı,

davacı tarafça olaydan hemen sonra davalı bankaya müracaat edilmesine rağmen davalı bankanın gerekli önlemleri almaksızın işlemin iptal edilmesini sağlamadığı buna göre olay tarihi itibariyle (23.03.2021 ) temerrüde düştüğü anlaşılmakla, davalının kusuruna denk gelen 48.385,96 TL bakımından davalı... yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı vergi dairesinin havale/eft işleminin gerçeklemesinde herhangi bir katkısının/etkisinin ve sorumluluğunun bulunmadığı, davacı, davalı banka ve lehine işlem yapılan diğer davalı ...

İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi bakımından 3 kişi konumunda bulunduğu, sebepsiz zenginleşme talebinin 3. kişilere karşı ileri sürülebilmesinin olanaklı olmadığı anlaşılmakla, davalı Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece görüşüne başvurulan emekli Banka Müdürü, Nitelikli Hesap Uzmanı ve Bilgisayar Mühendisi bilirkişiler 07/10/2022 tarihli raporlarında; dava konusu işlem nedeniyle davacının kredi kartından yapılan vergi ödemesiyle 69.122,82-TL zararı oluştuğunu, işlemin davacının kredi kartı bilgileri kullanılarak 3D Secure ödeme sistemi ile gerçekleştirilmiş harcama olduğunu, bu çerçevede eğer dava konusu işlemler 3. kişilerce gerçekleştirilmişse;

davacının kart numarası, son kullanma tarihi, CCV güvenlik kodunun ve 3D secure harcama onay kodunun 3. Kişilerce ele geçirmiş olması gerektiğini, davacının gizli tutması gerektiği kart numarası, son kullanma tarihi, ve CCV güvenlik kodunun davacının söylemediği ya da farkında olmadığı bir şekilde 3. Kişilerce ele geçirildiğini, davacının yanıltılarak 3D secure harcama onay kodunu 3. Kişilerle paylaştığı noktasında kabulü olduğunu bu nedenlerle dava konusu somut olayda oluşan zararda davacının kusuru olduğu kabul edilmesi halinde kusur oranının takdirinin mahkemeye ait olduğunu,

davalı bankanın işlemi olağan dışı ve riskli olarak tespit edebileceğini, özen kurumu olan bankanın işlemlerin davacının bilgileri ele geçirilerek (zararlı yazılım veya başka bir şekilde) gerçekleştirilme ihtimalini göz ardı etmeden davacıyı arayarak, interaktif sesli mesaj veya başka bir şekilde davacının açık ve reddedilemez onayını alması gerektiğini, bu açıdan güvenlik sürecinde zafiyet olduğunu, davacı ve davalının müterafık kusuru olduğunun kabul edilmesi halinde asli kusurun davalı bankada olduğunu, bu sorumluluk oranının tespitinin mahkemeye ait olduğunu, diğer davalı ...

İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin vergi borcu davacının kredi kartından çekilen para ile ödendiğinden zararın tümünden sorumlu olduğunu, bu durumda davacının zararından davalı ... ve Tic Ltd Şti nin tümüyle ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile diğer davalı...’nın kusuru oranında sorumlu olduğunu belirtmişler, 14/06/2023 tarihli ek raporlarında kök rapordaki görüşlerinde değişiklik bulunmadığını ifade etmişlerdir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nun 355.md hükmüne göre istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle istinaf olunan ilk derece mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, yerinde bulunmayan bütün istinaf sebeplerinin reddi ile davacı ile davalı... A.Ş. vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE karar vermek gerekmiştir.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır İş Bu Karar İlamı E-İmza ile İmzalanmıştır.