İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/2194 K.2024/73

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Dava, kasko sigortasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, aracın rehinli olduğunu ve rehin hakkı saklı kalmak üzere muvafakat edildiğini bildiren rehin alacaklısı bankanın, davaya kayıtsız şartsız muvafakat vermediği gerekçesiyle, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından, davanın usulden reddine tahsiline karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından dava dışı bankaya yapılan ödemeler konusunda bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, bankanın muvafakatinin bulunduğunu, çoğu borcunu ödeyen ve tek taksidi kalan müvekkili davacının mağdur olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Davalı ... Sigorta AŞ ile davalı ... arasında düzenlenen 5/6/2020 başlangıç, 5/6/2021 bitiş tarihli genişletilmiş kasko sigorta poliçesinde ...

Bankası AŞ'nin daini mürtehin olduğu belirtilmiş; anılan bankanın Akyaka şubesi tarafından, banka nezdinde rehinli olan davacıya ait ... plakalı traktöre ilişkin davaya poliçedeki rehin hakkı saklı kalmak koşuluyla onay verdiklerini bildirmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1453'üncü maddesi uyarınca malı rehin alan kimse, o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı Kanunun 1406'ncı maddesi uyarınca bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi olanaklıdır.

Ayrıca 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 879'uncu maddesi ile TTK'nin 1456'ncı maddesinin 1'inci ve 2'nci fıkraları uyarınca da sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi ya da rehin hakkı sahibinin malın sahibine sigorta tazminatının ödenmesine kayıtsız şartsız, açık onayının alınması gereklidir. Böyle bir durumda sigortalı, rehin hakkı sahibi olduğundan, sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir.

Sigorta ettiren, ancak sigortalı malın rehin alacaklısı (daini mürtehin)olan ve lehine sigorta edilenin açık onayını almak suretiyle sigortadan, şayet kendi çıkarı da zedelenmişse, tazminat istemek hakkına sahip olur. Diğer bir anlatımla rehin konusu malın uğradığı zararın giderilmesini talep etme hakkı öncelikle rehin hakkı sahibine ait olup sigortalı malın sahibinin, sigorta tazminatına ilişkin istemleri rehin hakkı sahibinin kayıtsız şartsız onayı koşuluna bağlıdır.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; üzerinde rehin hakkı tesis edilen ... plakalı traktörün rehin alacaklısı ... Bankası AŞ'nin eldeki davaya şartlı onay verdiğinin anlaşılması karşısında, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

23/1/2024