Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2024/1371 K.2026/621

Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili; davacı şirketin Ankara'da otel işletmeciliği kapsamında davalıdan doğalgaz hizmeti aldığını, ancak hizmet devam ederken davalı tarafından kaçak kullanım, usulsüzlük ve sayaç değişim bedeli adı altında ihtilaflı tahakkuklar yapıldığını ve bu alacaklar için 2022/856-587 MTS dosyası üzerinden takip başlatıldığıno, söz konusu tahakkukların gerçeğe ve mevzuata aykırı olduğu, sayacın kartlı sistemle çalıştığı ve gaz alımının düzenli şekilde sürdürüldüğü, teknik incelemelerde de kaçak kullanımı doğrular nitelikte bir tespit bulunmadığı halde müvekkiline haksız bedeller yansıtıldığını ileri sürülerek kaçak kullanım ve sair bedellerden sorumlu olunmadığının tespiti ile haksız tahakkuklar nedeniyle tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı şirketin mühürlü sayaca müdahale ederek kaçak doğalgaz kullandığının Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından tespit edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı süresinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davacı şirket hakkında kaçak doğalgaz kullanımı ve buna bağlı ceza, usulsüzlük ve sayaç değişim bedellerine ilişkin tahakkukların hukuka aykırı olduğunu, sayacın arızalı olup "pulse" göndermediğinin davalı şirketin kendi düzenlediği işlem formları ile sabit bulunduğunu, bu nedenle kaçak kullanımın söz konusu olmadığını, mahkemece sayacın incelenmeksizin yalnızca tutanaklara dayanılarak hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporunun taraflı, yetersiz ve mevzuata aykırı değerlendirmeler içerdiğini, özellikle kaçak kullanım süresinin yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde 180 gün olarak kabul edildiğini,

oysa son işlem tarihi ile tespit tarihi arasındaki sürenin esas alınması gerektiğini, ayrıca sözleşmede öngörülmeyen yüksek oranlı cezaların uygulanmayacağını ve davalı tarafından gerekli teknik delillerin sunulmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kaçak doğalgaz tahakkukundan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 03/11/2002 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 52 inci maddesinde.

“Dağıtım sistemine veya sayaca ya da tesisata müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, tüketimin eksik veya hatalı ölçülerek ya da hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi,” kaçak doğal gaz kullanımı olarak tanımlanmış olup, 06/08/2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kaçak veya Usulsüz Doğalgaz Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usul ve Esasların” 3. maddesinde;

“ Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim miktarı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 nci maddesi (a) ve (b) bentleri hükümlerine göre hesaplanır.”, 4. maddesinde; “ Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim bedeli; kaçak doğal gaz kullanım miktarı ve faturalandırmanın yapıldığı tarihteki cari perakende satış fiyatı esas alınarak hesaplanır.

Dağıtım şirketi, müşterilerle yapacağı anlaşma ve sözleşmelerde kaçak doğal gaz kullanım miktarının % 200’üne kadar, tekerrürü halinde ise % 300’üne kadar "kaçak doğal gaz kullanım bedeli" uygulanabileceğine ilişkin hükümlere yer verebilir.”,

Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42 nci maddesinin ilgili (b) bendinde ise; “...son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır.

Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir.

Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır. (c) bendinde ise "..

Sayacın ölçüm yapamadığı veya yanlış ölçüm yaptığı süre; iç tesisatın işletmeye alınması, iç tesisatın kontrol edilmesi, sayaç muayenesi, sayaç açma-kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma ve abonelik sözleşmesi imzalanması işlemlerinden en son yapılan işlem tarihi ile sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığının tespit edildiği tarih arasındaki süre veya bu süreler bir yıldan uzun ise son bir yıllık süredir.

Faturaya itiraz durumunda, tüketicinin itiraza konu dönemdeki elektrik ve su faturaları dikkate alınarak düzeltme yapılabilir.”şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının sayacıyla ilgili 03.03.2022 tarihli cihaz işleme formunda;" "gelinen adreste mekanik sayaç pulse arızalı, sayaç değişim için ilgili ekibe yönlendirildi" şeklinde, 07.06.2022 tarihli cihaz işleme formunda; "mekanik sayaç hatalı pulse gönderiyor, incelenmek üzere değişim için ilgili ekibe bildirilecek" şeklinde, 20.06.2022 tarihli cihaz işleme formunda; "sayaç pulse göndermiyor, değişimi yapıldı, endeks ve gaz kaçak kontrolü yapıldı kaçak yok." şeklinde yazıldığı,

değişimi yapılan sayaçla ilgili 030160 nolu kayıt formunda, "mekanik sayaçla elektronik kit arasında pulse farkı tespit edildi. oluşan pulse farkı aboneye faturalandırılacak" şeklinde belirtildiği, daha sonra davacıya ait sayacın inceleme ve muayenesi neticesinde davacıya 21.07.2022 tarihli fatura ile 127,44 TL usulsuzluk bedeli ve 21.07.2022 tarihli fatura ile de kaçak kullanım ve kaçak kullanım ceza bedeli olarak 180 gün ve % 200 ceza katsayısı üzerinden 397.459,87 TL'lik fatura tahakkuk ettirildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da kaçak kullanım bedelinin doğru olduğunun ifade edildiği görülmektedir.

Davacının sayaç muayene raporu doğrultusunda kaçak doğalgaz kullandığının anlaşılması karşısında kaçak tahakkuku yapılmasına isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak; yukarıda açıklanan Kaçak veya Usulsüz Doğalgaz Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usul ve Esasların 4. maddesinde; % 200 oranında kaçak doğalgaz kullanım bedeli uygulanabilmesi için taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesinde açıkça yer verilmesi gerektiği, ayrıca, Yönetmeliğe göre kaçak tahakkuk süresinin belirlenmesinde, en son yapılan işlem tarihi ile sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığının tespit edildiği tarih arasındaki sürenin dikkate alınması gerektiği belirlenmektedir.

Bu itibarla, mahkemece; kaçak doğalgaz tahakkukuna ilişkin % 200 oranında cezanın sözleşmede yer alması halinde uygulanabileceği dikkate alınarak, kaçak tahakkuk süresinin hesaplanmasında da sayaca ilişkin düzenlenen formların en son işlem tarihi olarak kabul edilip edilmeyeceğine yönelik bilirkişiden rapor alınmasının ardından hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Belirtilen nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nın 353/1-a,6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nın 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır