Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2024/2306 K.2025/85

Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı tarafından kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 2022/7135 E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, icra takibinde borçlu olarak gösterilen "..." ticari işletmesi ile ilgilerinin olmadığını, takip talebinde vergi numarasının belirtilmediğini, belirtilen adreste işletmelerinin olmadığını, anılan adreste 29/08/2014-18/12/2021 tarihleri arasında, davacı şirketten bağımsız 0610406591 vergi numaralı ...

Eğitim Gıda İnşaat Temizlik Turizm ve Ticaret Ltd.Şti. ... şubesinin bulunduğunu, davalı tarafından isim benzerliği nedeniyle davacı şirketin adresine ödeme emri tebliğ edildiğini, davalı şirketin taşınır mallarının haczedilmesinin talep edildiğini belirterek, başlatılan icra takibi nedeniyle davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı defi ve hukuki yarar itirazında bulunmuş, esas yönünden ise, takip borçlusunun 0610406591 vergi numaralı ... Eğitim Gıda İnşaat Temizlik Turizm ve Ticaret Ltd.

Şti. olduğunu, davacı aleyhine icra takibinde bulunulmadığını, davacının gönderilen tebligatı aldığını ve iade etmediğini, dosya borçlusunun web sitesinden temin edilen adrese tebligat çıkarıldığını, dosya ve tutanak borçlusu şirket ile davacı şirketin ticaret sicil gazetesinde yayımlanan ilanları incelendiğinde, dosya borçlusu ...

Eğitim Gıda İnşaat Temizlik Turizm ve Ticaret Ltd.Şti.'nin ve ilgili tesisatta faaliyet yürüten şubenin müdürünün ... olduğunu, aynı şahsın davacı şirketin de ortağı ve ortaklar kurulu divan heyeti başkanı olduğunu, davanın kötüniyetle açıldığını belirterek, davanın usulden ve esastan reddi ile %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın HMK'nın 114/1-d, 115/1-2 maddeleri uyarınca taraf ehliyeti (aktif husumet) dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı süresinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, Ankara 30. İcra Dairesinin2022/7135 E. sayılı icra takip dosyasına konu 005001500355 numaralı abonelik sözleşmesinin davacı şirketle herhangi bir ilişiğinin bulunmadığını, mahkemece her ne kadar tebligatın davacı şirket ile alakasının bulunmadığına değinilse de tespitin hatalı olduğunu, Ümit Mahallesi 2539 Sok. No:3 adresine fiili haciz talebinde bulunulduğunu, davacının davaya konu abonelik sözleşmesinin ve icra dosyasının tarafı olmadığını, ancak icra dosyası üzerinden oluşturulan ödeme emrinin davacı şirkete tebliğ edildiğinden ve fiili haciz tehdidi altında olduğundan davayı açmakta hukuki yarar ve taraf ehliyeti bulunduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; kaçak elektrik bedelinin tahsili için başlatılan icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı şirketin 21/01/2022 tarihli Kaçak Elektrik Tutanağından sorumlu olup olmadığı, diğer bir diğer ifade ile kaçak elektrik bedelinden sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve eldeki davayı açmada aktif husumet ehliyetinin olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşullardır.

Diğer bir anlatımla; dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “kamu düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir.

Mahkemenin, taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyeti ile davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada o uyuşmazlık yönünden gerçekten davacı ve davalı olabilme durumu (sıfatı) yoksa davanın esası hakkında bir karar verilmeyip, davanın aktif veya pasif sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Görüldüğü üzere, taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu bir def'i niteliğinde değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve Mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli bir hukuki durumdur.

Bu açıklamaların ışığı altında somut olaya dönecek olursak;

Takip dayanağı 21/01/2022 tarihli kaçak kullanım tutanağının dava dışı ... Eğitim Gıda İnşaat Temizlik Turizm ve Ticaret Ltd. Şti hakkında tanzim edildiği ve takip borçlusunun da adı geçen şirkete izafeten "..." olduğu dosya kapsamı ile sabittir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinde icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasının taraflarının, sadece takip alacaklısı ile takip borçlusu olabileceği düzenlenmiştir.

Buna göre davacı şirketin dava konusu icra takibinin borçlusu olmadığının tarafların kabulünde olduğu, davalı tarafından dava dışı ... aleyhine kaçak elektrik bedelinin tahsili için icra takibi başlatıldığı, sonuç olarak; davacının, borçlu olmadığına ilişkin bu davayı açma konusunda aktif husumet ehliyetinin ve dava takip yetkisinin de bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine ilişkin olarak kurulan hükümde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Benzer uyuşmazlıkta verilen Yargıtay 11. HD. 04/12/2024 tarih ve E: 2023/5305, K:2024/8645 sayılı kararı da emsal niteliktedir.

Belirtilen nedenlerle, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemece; kurulan hükümde isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf talebinin HMK.'nun 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE karar vermek gerekmiştir. İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nun 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır