Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2020/1554 K.2023/426

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda, davanın kısmen kabulüne dair hükme karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunu işlettiğini, davalıya ait ... plakalı araçların değişik tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhinde Ankara 1 İcra Müdürlüğünün 2018/4573 esas sayılı dosyası ile irca takibi başlatıldığını, haksız itiraz üzerine takibin durduğunu, asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezalarının 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Gene Müdürlüğü Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5 fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle,

icra takibindeki ceza miktarının 10 katında 4 katına indirilerek davanın açıldığını belirterek haksız takibe itirazın iptaline, takibin 6.898,56 TL üzerinde devamına ve davalı aleyhinde takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; ihlalli geçişe ilişkin resimler, provizyon sorgulamalarına ilişkin bilgi ve belgeler, trafik kayıtları ve bilirkişi raporu hep birlikte nazara alındığında davalıya ait araçların davacının işlettiği köprü ve otoyolda değişik tarihlerde geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptıkları, bu ihlalli geçişleri nedeniyle ilgili yasadaki değişiklik de nazara alınarak geçiş ücreti ve dört katı para cezasının ödemesi gerektiği ancak ödemediğinin anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalının Ankara 1 İcra Müdürlüğünün 2018/4573 esas sayılı dosyasında, asıl alacağın 6.832,75 TL'sine,

işlemiş faizin 17,13 TL'sine olmak üzere toplam 6.849,88 TL'ye yaptığı itirazın iptaline, asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi uygulanarak tahsiline, fazla istemin reddine, kabul edilen miktarın % 20'si oranında hesap edilen 1.366,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sadece geçiş ücretine yönünden faiz hesabı yapıldığını, oysa ceza tutarı yönünden de işlemiş faizin hesaplanması gerektiğini, KDV taleplerinin haklı olduğunu ancak mahkemece bu talepleri yönünden bir karar verilmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait araçların HGS etiketlerinde yeterli bakiye bulunmasına rağmen ihlalli geçiş yapıldığı tespiti yapılmasını kabul etmediklerini, davacı şirketin sisteminden kaynaklanan bir hata olabileceğini, ihlalli geçiş tespitine ilişkin müvekkili şirkete bir bildirim yapılmadan ceza uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davalıya ait araçların ihlalli geçiş yapıp yapmadıkları, ceza uygulamasının yerinde olup olmadığı, ceza tutarları yönünden işlemiş faiz talebinin yerinde olup olmadığı, KDV talebinin yasal dayanağının bulunup bulunmadığı, icra inkar tazminatı talebinin kabul edilmesinin isabetli olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol ve köprülerden geçiş ücretini ödemeden geçiş sebebiyle, geçiş ücreti ile birlikte ceza tutarı ve ferilerinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava konusu olaya ilişkin Ankara 1. İcra Dairesi'nin 2018/4573 Esas sayılı takip dosyasında, 15.032,05 TL asıl alacak (geçiş ücreti-para cezası), 227,66 TL işlemiş faiz, 40,98 TL KDV olmak üzere toplam 15.300,69 TL alacağın tahsili için davacı şirket tarafından davalı şirkete karşı ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emri tebliğ edilen borçlunun borca itirazı üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinin 5.fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)”

Aynı maddenin 7.fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” şeklindedir.

Dosya kapsamından, davalı şirkete ait aracın çeşitli tarihlerde çok sayıda ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşılmış olup yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrüde düştüğü, bu nedenle davacı vekilinin geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmış, ne var ki ilk derece mahkemesince bu hususta bir inceleme yapılmadığı, işlemiş faiz hesabının yapılmadığı, davacının işlemiş faiz alacağı yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmadığı anlaşılmış, davacı vekilinin bu hususa yönelik istinaf itirazı yerinde görülmüştür.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. Maddesinin (c) bendinde “ Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler” matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan davacı vekilinin işlemiş faiz için KDV isteminin yerinde olduğu, geçiş ücretleri için uygulanan KDV oranının %8 olduğu dikkate alındığında geçiş ücretine uygulanan işlemiş faiz için de aynı oranda KDV hesaplanması gerektiği, hal böyleyken ilk derece mahkemesince takip konusu KDV alacağı hususunda olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması da usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Dairemizce, davacı vekilinin haklı itirazları yönünden bilirkişiden ek rapor alınmış; bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 11/01/2023 tarihli ek raporda; geçiş ücreti alacağının 1.366,55 TL, ceza tutarının 5.466,20 TL, geçiş ücreti işlemiş faizinin 21,32 TL, geçiş ücretini faizinin KDV’sinin 3,83 TL, ceza tutarının işlemiş faizinin 85,04 TL, ceza tutarının faizinin KDV’sinin 15,30 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi ek raporunun dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu görülmekle hükme esas alınmıştır.

Davalı taraf her ne kadar müvekkili şirkete ait araçların HGS etiketlerinde yeterli bakiye bulunmasına rağmen ihlalli geçiş yapıldığı tespiti yapıldığını, davacı şirketin sisteminden kaynaklanan bir hata olabileceğini ileri sürmüşse de, davalının iddiasını dosya kapsamında ispat edemediği anlaşılmıştır.

Dava konusu alacak likit olduğundan ihlalli geçiş ücreti ve dört katı tutarındaki ceza toplamı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Dava dilekçesinde, icra takibine konu geçiş ücreti alacağının 1.361,35 TL, ihlalli geçişten kaynaklı para cezası alacağının 5.299,80 TL olduğu, buna göre asıl alacağın 6.661,15 TL olduğu belirtilerek bu asıl alacak üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesinin talep edildiği ilk derece mahkemesince gözden kaçırılarak talebi aşacak şekilde 6.832,75 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı görülmüş, davalı vekilinin istinaf itirazı bu yönden kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yerine yeniden hüküm tesisine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/02/2023

Başkan Üye Üye Katip