Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2022/1119 K.2023/1999

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, yerel mahkeme kararının haksız ve dayanaksız olduğunu, kurum ve bakanlık müfettişleri tarafından hazırlanan raporlarda davalıların pahalı tercih ve yanlış alım ile kurum zararına neden olduklarının tespit edildiğini, davalıların kurum zararına sebebiyet verdikleri hususu açıkken davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, davalıların ceza mahkemesinde delil yetersizliğinden beraat ettiklerini, bu kararın hukuk hâkimini bağlamadığını ve hükme esas alınamayacağını ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dosya kapsamından, olay tarihinde davalıların davacı kurumun yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile satın alma komisyonu başkan ve üyeleri oldukları, davacı kurum tarafından 240000 ton/yıl kapasiteli ... yeni sülfirik asit tesisinin yapımı için yatırım programı kapsamında 1998 yılında uluslararası ihale düzenlendiği, yapılan ihaleye davet edilen firmalardan en düşük teklifi sunan firmaya işin ihale edilmesine ilişkin ihale komisyonu kararının onay mercii olan davacı kurum yönetim kurulunda görüşüldüğü, ancak karar yeter sayısı yönetim kurulunda oluşmadığı için ihale kararının onaylanamadığı ve ihalenin sonuçsuz kaldığı,

ihale konusu tesis yönünden davacı kurum yönetim kurulunun 07/09/2000 tarih ve 102/18 nolu kararı ile oluşturulan teknik heyet tarafından hazırlanan teknik şartname ve diğer ihale dokümanları çerçevesinde yeniden ihaleye çıkılması sonucunda teknik değerlendirme raporu ile uygun teklif olduğu konusunda görüş bildirilen ... ve ... firmalarının tekliflerinin ekonomik değerlendirmeye alındığı, akabinde satın alma ve ihale komisyonu tarafından verilen 01/02/2001 tarihli karar ile ... yeni sülfirik asit tesisi yapım işinin 65.200.000-USD bedelle en düşük teklif fiyatını sunan .../... firmasına karşı şartlarını kaldırması koşulu ile ihale edildiği,

yönetim kurulunun 01/03/2001 tarih ve 127/2 sayılı kararı ile .../.../... ortaklığı ile yapılan müzakereler sonucu ortaya çıkan protokolün sözleşmenin eki olarak kabulü ve genel müdürlük tarafından imzalanması ile ihalenin ana tesis için 65.200.000-USD ve seçilen opsiyonlar için 10.700.000-USD olmak üzere toplam 75.900.000-USD bedelle ...-.../... ortaklığına ihale edildiği,

iki ihale arasındaki fiyat farkı nedeniyle yapılan teftiş neticesinde kamu görevlisi olan davalılar hakkında görevi kötüye kullanma ve ihaleye fesat karıştırmak suçlarından Ankara 9. Asliye Ceza Mahkemesini 2003/1008 esasına kayden açılan kamu davasının yapılan yargılaması neticesinde sanıkların beraatine dair verilen kararın Yargıtay 5. Ceza Dairesince sanıkların üzerine atılı suçun devlet ihalelerine fesat karıştırma suçunu oluşturabileceği belirtilerek davaya bakmaya üst dereceli ağır ceza mahkemesinin görevli olduğundan bahisle bozulduğu,

bozmaya uyularak verilen görevsizlik kararı üzerine dosyanın Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/378 Esasına kaydı yapılarak devam edilen yargılama neticesinde sanıkların devlet ihalelerine fesat karıştırma suçundan beraatlerine karar verildiği, kararın Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 20/10/2020 tarih, 2020/2409 Esas, 2020/12858 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, yine bir kısım davalılar hakkında görevi kötüye kullanma suçundan Ankara 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/1235 Esasına kayden açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonunda da sanıkların beraatine karar verildiği,

hükmün temyizi üzerine Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2009/10440 Esas, 2009/9965 Karar sayılı ilamıyla davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine hükmedildiği, eldeki davanın; ... yeni sülfirik asit tesisinin ihale sürecinde yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile ihale ve satın alma komisyonu üyeleri olan davalılar aleyhine, birinci ve ikinci ihale arasındaki teklif fiyatları yönünden oluşan fark nedeniyle kurum zararına sebebiyet verildiği iddiasına dayalı olarak açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri gözetildiğinde; ilk ihalede görev alan kişilerin teknik şartnamedeki yetersizlikleri dikkate alarak tereddüte düşmeleri nedeniyle oy çokluğuyla karar alamadıklarından ihalenin sonuçlanamadığı,

ihale edilen sülfirik asit tesisinin imalat, devreye alma ve garanti kapsamı gibi aşamalarını kapsamış olsa bile genel anlamında birbirinden farklı şartların, kriterlerin, teknolojilerin ve ekipmanların bulunduğu göz önüne alındığında iki ihalenin birbiri ile kıyaslanamayacağı, yapılan tesisin teknik özelliklerinin, ekipman ve parçaların maliyetinin önemli farklar yaratabileceği,

değerlendirme ve satın alma komisyonunda bulunan kişilerin sülfirik asit tesisi yönünden yüklenici şirketlerin referansını ve başarı ile uygulanan teknolojilerini dikkate alarak ve bu konudaki belirsizlikleri bertaraf ederek mevzuat ve ihale dokümanlarına uygun olarak ihaleyi sonuçlandırdıkları, eş söyleyişle ihale konusu sülfirik asit tesisi yönünden yapılan her iki ihaleye ait teknik şartnameler birbirinden farklı opsiyonları içeren yapım işi niteliğinde olduğundan birinci ihalede oluşan teklif fiyatının ikinci ihale yönünden baz fiyat olarak kabul edilemeyeceği,

ihalelerin farklılıkları gözetildiğinde aralarında mutlak bir fiyat farkının oluşmasının kaçınılmaz olduğu, mahkemece alınan bilirkişi heyet raporu ile davacı itirazlarını karşılayan ek raporda; belirtilen yönlere değinilerek davalıların davaya konu edilen zarardan sorumluluklarına gidilemeyeceğinin mütalaa edildiği, raporların dosya kapsamına ve oluşa uygun, gerekçeli, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, hükme esas alınmaya yeter nitelikte ve ceza yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporuyla uyumlu olduğu anlaşılmakla alınan raporlar doğrultusunda davanın ispatlanamadığından reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/09/2023

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza