Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2025/1872 K.2025/2277

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sırasında talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararına karşı, davacılar vekili tarafından eski hâle getirme talepli istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü: Talep, ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının makineyi satışına kiralanmasına ilişkin Proforma fatura örneği 2018 yılına ait piyasa bedelinin dava tarihine ekskale edilerek hesaplanması ve maddi zararının tespiti bakımından delil niteliğinde sunulduğunu, müvekkilinin ürettiği cihazı depoladıktan sonra hastalandığını, yanında çalıştırdığı eleman nasılsa yaşlı bu hastalıktan kurtulamaz diye ... ile anlaşarak çok cüzi miktar paraya makinayı çalarak sattığını, ceza davasının halen devam ettiğini, mahkeme tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının reddi kararının,

her şeyin bu kadar açık ve kesin iken hala karşı tarafın çalınan minareye kılıf bulmak istemesi çabasından başka hiç bir anlam ifade etmeyen beyanları göz ardı edilerek haklı tarafın kaybolan menfaatleri korunmalı ve bu bakımdan istinaf incelemesi ile 4 yıldır yaptıkları haklı hukuk ve adalet arayışlarının son bulması gerektiğini belirterek, mazeretleri ve ekte sunduğu belgeler nedeniyle “Eski hale getirme” taleplerinin kabulünü ve bu kabule bağlı olarak istinaf başvuru başlangıç süresinin 15 Ekim 2025 olarak kabul edilmesini talep etmiştir.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacılar vekili tarafından sunulan eski hale getirme talepli istinaf dilekçesi eklerindeki belgelerden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 95 ve devamı maddelerindeki eski hale getirme şartlarının oluştuğu kanaati ile; davacılar vekilinin istinaf yoluna süresinde başvurduğu kabul edilerek işin esasının incelenmesine karar verilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesinde “(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İhtiyati tedbir öğretide "...kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca, davacı veya davalının (dava konusu ile ilgili olarak) hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte, geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır." şeklinde tarif edilmiştir (Medeni Usul Hukuku 12.Baskı Sh.714-Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez, Prof. Dr. Oğuz Atalay, Prof. Dr. Muhammet Özekes). Anılan tariften de anlaşılacağı üzere, ihtiyati tedbirin diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu şey üzerinde yeni bir takım ihtilafların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.

Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun onuncu kısmının birinci bölümünde düzenlenen ihtiyati tedbir müessesesi 389. madde başlığında “geçici hukuki korumalar” olarak vasıflandırılmış ve aynı maddenin birinci fıkrasında; “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir” şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep, verilecek karar ve içereceği hususlar, teminat, kararın uygulanması gibi sair hususlarda yapılması gerekli usul ve prosedür açıklanmıştır.

Geçici hukuki korumalardan olan ihtiyati tedbire karar verilebilmesi için ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve ihtiyati tedbirin bir sebebinin mevcut olması gerekir.

Yargılama sırasında mevcut durumun değişmesi halinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması, hakkın elde edilmesinin tamamen imkânsız hale gelmesi, gecikme sebebinin bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması tehlikesi söz konusu olan hallerde ihtiyati tedbir sebebi var kabul edilmelidir. Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hâkime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır.

Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir. Tedbir kararı verilebilmesi için, istekte haklı olma ihtimalinin mevcut olması yeterlidir.

Hemen belirtmek gerekir ki; ihtiyati tedbir talebini inceleyen hâkimin davanın esası hakkındaki hükmünü peşinen ihdas ettiğinden söz edilemez. İhtiyati tedbire veya ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verirken hâkim dava hakkındaki kanaatini yalnız ihtiyati tedbir talebi ile sınırlı olarak -kanunen gerektiği için- açıklamak durumundadır. Öte yandan ihtiyati tedbir kararı geçici nitelikte olup, durum ve şartların değişmesi ile her zaman değiştirilebilir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; istinaf konusu talebin incelenmesinde yargılama sırasında mevcut durumun değişmesi halinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması, hakkın elde edilmesinin tamamen imkânsız hale gelmesi, gecikme sebebinin bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması tehlikesi söz konusu olan hallerde ihtiyati tedbir sebebi var kabul edilmesi gerekirken, talep edenin iddiasının ancak yargılama sonunda varılacak sonuca göre değerlendirilebileceği, talebin yargılamayı gerektirdiği ve koşulların oluşmadığı anlaşılmakla mahkemece talebin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/12/2025

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza