Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2020/332 K.2022/1625

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/10/2019

NUMARASI ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ : 16/06/2022

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 06/07/2022

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili ve katılma yolu ile davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

29/11/2014 tarihinde 208 promil alkollü olan davalı ...’in sevk ve idaresindeki, diğer davalıların ZMMS ... şirketi ve işleteni olduğu araç ile kavşak noktasında kendi yönüne kırmızı fasılalı ışıkta seyrederek, kendi yönüne fasılalı sarı ışık yanan ...’in sevk ve idaresindeki araca çarpması neticesinde, müvekkili ...’nin oğlu diğer müvekkillerinin ise kardeşi olan ...’in vefat ettiğini, müvekkillerinin ölenin desteğinden kaldığı gibi manevi olarak da acı çektiklerini, zararlarından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak müvekkili ... için 1.000,00-TL,

müvekkili ... için 500-TL olmak üzere 1500-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca müvekkili ... için 45.000,00-TL, ... için 20.000,00-TL, ... için 20.000,00-TL olmak üzere 85.000,00-TL manevi tazminatın ... haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacılar vekili 05/11/2017 tarihli dilekçesi ile sulh protokolü gereğince ... hakkındaki davalarından feragat ettiklerini, diğer davalılar hakkındaki davalarının ve taleplerinin devam ettiğini belirtmİştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; sorumluluklarının ... limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, davacıların kusuru zarar kanıtlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiş, beyan dilekçesi ile tarafların sulh olması nedeniyle davacının maddi tazminattan feragati nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; vefat edenin alkollü olarak ve saate 120 km hızla müvekkilinin kullandığı araca çarptığını, kazanın vefat edenin aşırı hızlı olmasından kaynaklandığını, ayrıca ehliyeti de bulunmadığını, sağ eli alçılı şekilde araç kullandığını, ölenin ağır kusurunun, müvekkilinin kaza ile illiyetini kestiğini, manevi tazminat açısından koşulların oluşmadığını, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istediği gibi feragatin müvekkiline de sirayet edeceğinden müvekkili hakkındaki davanın da feragat nedeniyle reddini istemiştir.

Davalı ..., dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın davalıların sürücüsü, işleteni ve sigortacısı olduğu aracın, davacıların desteğinin sevk ve idaresindeki araca çarpması nedeniyle davacılardan ... ve ... için destekten yoksun kalma tazminatı, tüm davacılar için manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, alınan kusur raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %75 oranında, davacıların desteğinin ise %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, aktüer bilirkişi tarafından davacı ...’nin destek zararının 73.617,24-TL, davacı ...’nın destek zararının 9.709,75-TL olarak hesaplandığı, davacının destek zararlarının ... şirketi tarafından karşılandığı,

davacılar vekilinin 05/11/2018 tarihli dilekçesi ile ... şirketi hakkındaki destek tazminatından feragat ettiği, feragatin TBK’nın 168/2 maddesi gereğince diğer davalılar ... ve ...’e de sirayet edeceği, bu nedenle sulh anlaşması, feragat dilekçesi ve bilirkişi raporuna ve tüm dosya içeriğine göre maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat yönünden ise davacıların bir miktar manevi tazminat talep etmekte haklı oldukları gerekçesi ile;

maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminata ilişkin talebin kısmen kabulü ile davacı ... için 33.750,00-TL, ... ... için 15.000,00-TL, ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın 29/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile davalılar ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ... ve katılma yolu ile davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde kusur oranını kabul etmediklerini, davacıların desteğinin gece geç saatlere kadar alkol alarak, müvekkilinin aracına hızla çarptığını, akabinde duvara çarparak durabildiğini, kazanın meydana gelmesinde davacıların desteğinin kusurlu olduğunu, ağır kusuruna rağmen hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacıların talebinin kısmen kabul edildiğini, davanın kısmen kabulü halinde reddedilen miktar üzerinden, feragat halinde ise feragat edilen tutar üzerinden vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, kararın bu yönü ile de haksız olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davacılar vekili katılma yolu ile İstinaf Başvuru dilekçesinde; müvekkilinin sulh protokolü ile davadan ... ...

A.Ş. bakımdan davadan feragat ettiğini, ibranamede sürücü ve araç malikinin ibra edilmediğini, müvekkilinin bu nedenle fazlaya ilişkin zararını sürücü ve işletenden talep edebileceğini, mahkemenin diğer davalılar hakkında feragat nedeniyle davanın reddine karar vermesinin haksız olduğunu, dava dilekçelerinde, anne ve kardeş için destek tazminatı talep etmelerine rağmen ... şirketi tarafından yapılan ödemenin sadece anne için yapıldığını, kardeşler için ödeme yapılmadığını ödeme yapılmayacağının belirtildiğini, hal böyle olunca abisinin desteğinden mahrum kalan küçük kardeş için tazminat ödenmemesinin hak kaybına yol açacağını,

bu nedenle anne ve küçük kardeş için bakiye tazminat miktarının diğer davalılar yönünden devam etmesi gerektiğini, belirterek kararı katılma yolu istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemidir.

Davacılar vekili, 29/11/2014 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle müvekkillerinin desteğinin vefat etmesi nedeniyle, sürücü, işleten ve ZMMS sigortası kapsamında ... şirketinden destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat; sürücü ve işletenden manevi tazminat talep etmiş, mahkemece; davacının ... şirketinden maddi tazminata ilişkin talebinden feragat ettiği, feragatin sürücü ve işleten olan davalılara da sirayet edeceğinden, maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat taleplerinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı vekili katılma yolu ile verdiği istinaf dilekçesi ile sürücü ve işleten hakkındaki maddi tazminata ilişkin taleplerinden feragat etmediğinden bahisle kararı istinaf etmiştir.

1-Trafik kazası neticesinde meydana gelen zararlardan; zarara sebebiyet veren sürücüler, işleten ve işletenin sorumluluğunu ZMMS ile üstlenen ... şirketi KTK'nın 85, 91 ve 88. maddeleri gereğince müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri TBK'nın 162/2 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur.

Müteselsil borçlularda borcun sona ermesini düzenleyen TBK'nın 166. maddesinde "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler.

(3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiş, bu doğrultuda müteselsil borç nedeniyle alacaklıya halef olmayı düzenleyen TBK'nın 168/2 maddesinde de "Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." denilerek, bir borçlu lehine yapılacak olan iyileştirmenin, diğer borçluların aleyhine olması halinde, iyileştirmenin aleyhine olduğu, diğer borçluların da bundan istifade edeceği kabul edilmiştir.

Davadan feragat borcu sona erdiren bir irade beyanı olup, kural olarak feragat edilen borçlu yönünden hüküm ifade etmekle birlikte, borçluların müteselsil sorumluluğunun bulunduğu hallerde, müteselsil borçlular ancak durumun ve borcun niteliği elverdiği ölçüde veya feragat ile borçlulardan birinin durumunu diğerlerinin zararına iyileştirmiş ise feragatten istifade edelebilirler. Aksi takdirde, feragat ancak yapılan kişi lehine sonuç doğurur.

Somut olayda; davacı, müşterek müteselsil borçlulardan, ... şirketi hakkındaki destek tazminatına ilişkin taleplerinden feragat etmiş olup, 2918 Sayılı Yasanın 91. maddesi gereğince ... şirketi, işletenin sorumluluğunu üstlendiğinden, ... şirketi ifâda bulunsun ya da bulunmasın yapılan feragat işletenin zararına olduğundan işletene de sirayet edeceğinden işleten de ... teminat limiti ile sınırlı olarak (... limitini aşan zarar varsa bu kısım hariç) borcundan kurulacaktır.

Sürücü açısında ise, ... şirketi sürücünün sorumluluğunu üstlenmediğinden, ... şirketi hakkında davadan feragat edilmesi halinde, sürücü kusurundan kaynaklanan zararlarında, sürücünün zararına ... şirketinin durumunun iyileştirilmesi mahiyetinde olmadığından, ... şirketi hakkındaki davadan feragat edilmiş olması durumunda, sürücü yapılan ödeme var ise ancak ödeme yapılan miktar ile sınırlı olarak borcundan kurtulur.

Davacı (zarar gören), ... şirketi tarafından yapılan ödemeyi aşan miktarda zararlarını, ... şirketi hakkındaki davasından feragat etse dahi, kusuru ile zarardan sorumlu olan sürücüden talep edebileceğinden, ... şirketi tarafından yapılan ödemeye ilişkin belgeler getirtilerek, ayrıca yapılan ödemenin davacılardan anne ve kardeş için mi, yahut sadece anne için mi yapıldığı hususu sorularak, ödemelerin davacılardan kimin zararları için yapıldığı tespit edildikten sonra, davacının annesi yanında kardeşine de destek olup olmayacağı da değerlendirilerek,

yapılan ödeme miktarınca davadaki talepler çerçevesinde, davalı ...'nın da sorumluluğunun sona erip ermediği değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlarda deliller toplanılmaksızın ve değerlendirilmeksizin, ... şirketi hakkındaki feragatin, sürücüye de sirayet edeceğinin kabul edilerek maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin kabulü ile, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, ... şirketi tarafından davacıya yapılan ödemeye ilişkin belgeler dosyaya kazandırılarak, yapılan ödemenin kimin için yapıldığı açıklatılarak, anne ve kardeşin destek zararları için yapılmış ise ne kadarının anne için, ne kadarının kardeş için yapıldığı hususu ... şirketinden sorularak,

sonrasında davacının anne yanında, davacı kardeşin de destek zararına uğrayıp uğramadığı değerlendirilerek, buna göre yapılan ödeme ile davacıların sürücüden talep edebileceği destek zararı olup olmadığı üzerinde durularak sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacılar vekilinin sair istinaf taleplerinin, davalı ... vekilinin tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.