Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1224 K.2023/852

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 29.09.2019 tarihinde, davacıların çocuğu olan ...’in, davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı traktörden düşerek vefat ettiğini, çocuklarının ölümü ile davacıların desteklerini kaybettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzeri her bir davacı için 50,00'şer TL olmak üzere toplam 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile destekten yoksun kalma tazminatı talebini davacı ... yönünden 156.018,96 TL’ye, davacı ... yönünden 113.630,46 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya ilişkin tutanak ve diğer soruşturma evrakları kapsamından kazanın karayolunda değil tohum ekme sırasında tarlada yaşandığı ve bu nedenle meydana gelen ölümün bir trafik kazası olarak yorumlanamayacağı ve bu nedenle davalı şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınmasını, avans faizi talebinin yersiz olduğunu, teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı sorumluluğun dikkate alınarak tam kusurun vefat edende bulunması nedeniyle davanın tümden reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere göre, traktörde emniyetsiz şekilde yolculuk eden mütevefaanın %30 oranında müterafik kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davacıların destekten yoksun kalma zararlarının hesaplanması için aktüerya raporu alındığı, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, davacı ... için 79.541,32 TL, davacı ... için 109.213,27 TL destekten yoksun kalma tazminatının 23.12.2019 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazla istemin reddine, karar verilmiş; karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müteveffanın yolcu taşınmaya müsait olmayan bir tarım aracına bindiği, mibzer üzerinde seyrettiğini, ağır kusurlu olduğunu, Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınması gerektiğini, kazanın meydana geldiği yerin karayolu veya karayolu sayılan yerlerden olmadığını, kazanın tarlada meydana geldiğini, bu nedenle zararın poliçe teminatı dışında olduğunu, aktüerya raporunda PMF yaşam tablosu yerine TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınmasının hatalı olduğunu, hükmedilen tazminata yasal faiz yerine avans faiz uygulanmasına karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacıların çocuğu olan ...’in, davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı traktörden düşerek vefat ettiğini, çocuklarının ölümü ile davacıların desteklerini kaybettiklerini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmeyip karayolu ile bağlantısı olan, bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edilmektedir. Davaya konu trafik kazasının meydana geldiği yerin (tarlanın) karayolu ile bağlantısı bulunmakta olup anılan kanunun 2. maddesi gereğince karayolu bağlantısı olduğundan meydana gelen zarar teminat kapsamında olup davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.

Somut olayda, kazada hayatını kaybeden ...’in, hareket halindeki traktöre bağlı tohum ekmekte kullanılan mibzer makinesinin üzerinde ayakta bulunduğu sırada buradan düşerek vefat ettiği, traktörün devrildiği veya herhangi bir şeye çarptığı da belirtilmediğine göre öncelikle kazanın oluşunda sigortalı araç sürücüsü ile müteveffanın olaya ilişkin kusurunun bulunup bulunmadığının ve kusur oranlarının belirlenmesi, daha sonra yukarıda açıklanan kapsamda müteveffanın müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece, kazaya ilişkin hazırlık soruşturma dosyası ve ceza mahkemesi dosyası getirilip kazanın hareket halindeki traktörden düşme sonucu gerçekleştiği de gözetilerek gerektiğinde kazanın meydana geldiği yerde ve desteğin üzerinde bulunduğu mibzer üzerinde keşif yapılarak kazanın oluşumunda traktör sürücüsü ve desteğin kusuru bulunup bulunmadığının ve kusur oranlarının belirlenmesi için konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

Kabule göre de, kazaya karışan sigortalı aracın traktör olduğu, gerçek kişi adına kayıtlı bulunduğu, aracın ticari bir niteliğinin bulunmadığı anlaşıldığından hükmedilen tazminata yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken ticari avans faize hükmedilmesi doğru değildir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.