Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1482 K.2021/2156

26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No.... T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/02/2021

NUMARASI .....

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)

KARAR TARİHİ : 19/11/2021

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 13/12/2021

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 07.07.2011 tarihinde, davalıya zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı, davacının eşi ...'ın sevk ve idaresindeki aracın dava dışı ...’in sevk ve idaresindeki ,,,,, plakalı çekici ve bağlı ,,,,, plakalı römorka çarpması sonucu oluşan trafik kazasında davacının eşi ...’ın vefat ettiğini, davalı şirkete 21.09.2017 tarihinde başvurduklarını olumlu cevap alamadıklarını, davacının eşinin gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunu belirterek HMK’nun 107. maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı eş için şimdilik 4.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş; 03.10.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 123.542,57 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili, dava dilekçesinde bahsi geçen davacının eşinin sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, sigortalının kusuru ve poliçe limitiyle sorumlu olduklarını, dosyada öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiğini, davacının destekten yoksun kalıp kalmadığının belirlenmesi gerektiğini, maddi tazminat hesabında asgari ücretin esas alınmasını, ... şirketine başvuru yapılmadığından faizin dava tarihinden istenebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu, davacı desteği ...'ın 07/07/2011 tarihinde trafik kazasında hayatını kaybettiği bu nedenle uğradığı zararın tazminini ZMMS kapsamında davalıdan talep ettiği, davalının aşamalarda vermiş olduğu beyan dilekçesi ile Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin,,,,,Esas sayılı dosyasında davacı tarafından aynı kaza nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği bu nedenle eldeki davanın reddini talep ettiği, Akhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 06/04/2017 tarih.....sayılı dosya suretinin dosyaya kazandırılıp incelendiği,

davalı sigortanın sigortalısı ... ... Ltd.

Şti.’nin bu davada davalı olup dava konusu da 07/07/2011 tarihli kazada davacı desteği ...'ın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu, mahkemece talep hakkında karar verildiği ve 24/08/2018 tarihinde dosyanın BAM incelemesinden geçerek kesinleştiği, 6100 sayılı HMK' nın 114/1-ı maddesinde "Aynı davanın daha önceden açılmış ve görülmekte olmasının" dava şartı olarak belirtildiğini, 115. maddesinde ise "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflarda dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse, davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesine yer verildiği gerekçesiyle davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden davanın reddine karar verilmiş; hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eldeki dava, davacı ... ...'ın desteği ...'ın, 07.07.2011 tarihinde sevk ve idaresindeki... plaka sayılı kamyon ve buna bağlı römork ile seyir halinde iken dava dışı sürücü sevk ve idaresindeki çekici ile çarpışmaları suretiyle meydana gelen trafik-iş kazası neticesinde hayatını kaybetmesi sebebiyle, davacı ... ...'ın uğramış olduğu maddi zararların giderilmesi amacıyla ikame edildiğini, mahkemece 24.02.2021 tarih ve 2021/183 Karar sayılı gerekçeli karar ile Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin.....

Esas sayılı dosyasında davacı tarafından aynı kaza nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği ve söz konusu dava dosyasının kesinleştiğinden bahisle kesin hüküm nedeniyle “davanın reddine” karar verilmiş olduğunu, kararın dosya kapsamına, usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, yerel mahkemece eldeki davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmesine gerekçe kılınan, aleyhe hususları kabul etmedikleri Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin.... sayılı dosyası incelendiğinde; davacılarının ... ..., ... ... ve ... ... olduğu, davalıların ise;

kazaya karışan ... plaka sayılı kamyonun kaza esnasındaki işleteni ve aynı zamanda müteveffa ...'ın işvereni olan ... ....,,,,,. olduğunun görüldüğünü, söz konusu dosya kapsamında dava konusu talebin ise müteveffa ...'ın davalı işverenler tarafından gün içerisinde çok uzun saatler olmak üzere dinlendirilmeksizin uzun günler aralıksız çalıştırılmış olması sebebiyle söz konusu 07.07.2011 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde davalı işverenlerin İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca kusurunun bulunması sebebiyle davacıların uğramış olduğu maddi ve manevi tazminat olduğunu,

anılan dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporları ile dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı işverenlerin İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemesi sebebiyle %25 oranında kusurlu bulunduğunun tespit edildiğini, bu kusur tespiti doğrultusunda mahkemece yaptırılan aktüer incelemesi ile, .... davacılara bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri tazminattan tenzil edilmek suretiyle davacı ... ...'ın 64.742,41-TL destekten yoksun kalma zararı bulunduğunun tespit edildiğini, yerel mahkemenin 06.04.2017 tarihli Gerekçeli Kararı ile;

davanın kabulüne karar verildiğini, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin.....

Karar ve 22.03.2018 tarihli İstinaf İlamı ile söz konusu yerel mahkeme ilamı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulduğunu, davacı ... ... için 64.742,41-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı işverenlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, istinaf dilekçesine konu dava dosyasındaki talebin ise;

davacı ... ...'ın desteği ...'ın, 07.07.2011 tarihinde sevk ve idaresindeki... plaka sayılı kamyon ve buna bağlı römork ile seyir halinde iken dava dışı sürücü sevk ve idaresindeki çekici ile çarpışmaları suretiyle meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybetmesi sebebiyle, davacı ... ...'ın uğramış olduğu maddi zararların giderilmesi olmakla, bu amaçla eldeki davanın ... plaka sayılı kamyonun kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi uyarınca davalı ... ....... karşı ikame edildiğini, eldeki dava dosyası kapsamında tanzim edilen 21.09.2018 tarihli ,,,,,,

içeriğinde davalı ... şirketince sigortalı ... plaka sayılı kamyon sürücüsü müteveffa ...'ın %100 kusurlu olduğu tespitini takiben destek ...'ın vefatı sebebiyle, SGK'ca davacıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tamamı hesaplanan toplam tazminattan tenzil edilerek davacı eş ... ...'ın 123.542,57-TL destekten yoksun kalma zararı bulunduğu yönünde görüş bildirildiğini, dava konusu maddi tazminat talebinin işbu .... içeriğinde belirlenen tazminat tutarları doğrultusunda 123.542,57–TL olmak üzere arttırıldığını, açıkça görüleceği üzere her iki dava dosyası arasında, aynı trafik kazasına ilişkin olması ve işverenlerden ... ....

Şti'nin aynı zamanda davalı ... ..,,,, sigortalısı olmalı dışında bir ortak yön bulunmamakta olup, ne dava konusu talebin, ne dava konusu hukuki sebeplerin, ne de dava konusu talebin dayanağının ortak olmadığını, kaldı ki bir davanın kesin hüküm nedeniyle reddiyle karar verilebilmesi için bir dava karara bağlanıp verilen hüküm kesinleştikten sonra aynı taraflar arasında, aynı konuda aynı hukuki sebebe dayanılarak yeni bir dava açılmış olması gerektiğini, ancak istinaf dilekçesine konu dava dosyası ile Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....

Karar sayılı dava dosyasının ne tarafları ne de dayanılan hukuki sebebi aynı olmadığı halde yerel mahkemece kesin hüküm bulunması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin tamamen hatalı olduğunu, yerel mahkeme dosyasına, işbu Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....

Karar sayılı dosyası, anılan yerel mahkeme kararının icrasına ilişkin İzmir 14. İcra Müdürlüğü'nün .....Esas sayılı takip dosyası kazandırılmış olmakla, müzekkere cevapları içeriği incelenerek ve İstinaf Kararı doğrultusunda icra dosyası üzerinden davacıya yapılan ödeme de dikkate alınarak davacı ... ...'ın karşılanmamış gerçek zararının tespit edilmesi amacıyla dosyanın ek rapor düzenlemek üzere Aktüer Bilirkişiye tevdiine karar verilmiş olup işbu ara kararı takiben 09.09.2019 tarihli Ek Bilirkişi Raporu ve 09.06.2020 tarihli Bilirkişi Ek Raporunun tanzim edildiğini, nitekim Bilirkişi Ek Raporları içeriğinde de açıkça izah edildiği üzere,

istinaf dilekçesine konu dava dosyası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na tabi iken, Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası 6331 sayılı ... Kanunu'na tabi olduğunu, bu meyanda, sayın bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarında da, Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin.....

Esas sayılı kararı uyarınca İzmir 14. İcra Müdürlüğü'nün....Esas sayılı takip dosyası üzerinden davacıya ödenene tazminat ödemesi, yerel mahkeme dosyası kapsamında hesaplanan tazminat alacağından mahsup edilmediğini, kaldı ki, kabul anlamına gelmemekle birlikte, her ne kadar yerel mahkemece bu hususta kesin hüküm bulunduğu gerekçesi ile hatalı olarak işbu davanın reddine karar verilmişse de; dava dışı ... .... Şti. tarafından İzmir 14. İcra Müdürlüğü'nün.....

Esas sayılı takip dosyası üzerinden davacı ... ... için ödenen tazminat ödemesi, davacı lehine hesaplanan tazminattan ancak ve ancak mahsup edilecek, mahsup ise ancak ve ancak davacı lehine hesaplanan gerçek zarar tutarı üzerinden yapılabileceğini, davada mahkeme dosyası kapsamında alınan 09.06.2020 tarihli ,,,,, Ek Raporu içeriğinde davacı ... ...'ın, destek ...'ın vefatı sebebiyle, yeniden evlenme indirimi uygulandıktan sonra, 553.283,71-TL maddi zararının bulunduğunun tespit edildiğini eldeki dava dosyası kapsamında davalı ... ...

A.Ş.'nin sorumluluğu kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı olduğundan, diğer hak sahipleri ile davacının talep edebileceği maddi tazminat tutarlarının toplam poliçe limiti olan 200.000-TL dahilinde garameten paylaştırılması sonucunda davacı ... ...'ın davalı ... ...

A.Ş.'den talep edebileceği maddi tazminat tutarının 127.420,80-TL olduğunun tespit edildiğini ,... şirketi dışındaki kişi veya kişilerin sorumlu oldukları tutarların belirlenmesinde limit söz konusu olmayıp dava dışı kişilerin davacının toplam maddi zararı içerisinde yapmış oldukları tazminat ödemeleri, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tazminat tutarını etkilemeyeceğini, bu noktada, ödemeyi yapan dava dışı işveren şirketin aynı zamanda davalı ... şirketinin sigortalısı olması yalnızca bir tesadüf olup, dava dışı işveren ... ....

Şti. davalı ... şirketi ile müteselsilen sorumlu olduğu %75 kusura tekabül eden tazminat sorumluluğuna karşılık değil, tek başına işveren sıfatıyla sorumlu olduğu %25 kusura tekabül eden tazminat tutarları için ödeme yapmış bulunduğunu, dava dışı ... .... Şti.'nin, davacının yerel mahkeme dosyasına konu maddi tazminat taleplerine karşılık olma iradesi taşımayan tazminat ödemesi nedeniyle, işbu yerel mahkeme dosyasında davalı ... ...

A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesinin açıkça hakkaniyete, usule ve yasaya aykırı olduğunu, bu mahalde, davalı ... ...

A.Ş.'nin, davacının uğramış olduğu maddi zararlardan sorumluluğu, poliçe limiti dahilinde 127.420,80-TL olmakla, davacının hesaplanan gerçek zararı olan 553.283,71-TL'nin, ... şirketinin sorumluluğunu aşan kısmı için davacının başkaca sorumlulara karşı talepte bulunulabilmesinin hukukun bir gereği olduğunu, bir an için, yerel mahkeme dosyası kapsamında, yargılama konusu trafik/iş kazasının meydana gelmesinde kusur oranlarının bölündüğü ve işveren ... ....

Şti'nin %25, müteveffa sürücü ...'ın ise %75 oranında kusurlu olduğu kabul edilecek ise dahi, davacı ... ...'ın hesaplanan toplam zarar tutarı olan 553.283,71-TL'nin %25'inden dava dışı işverenin, %75'inden ise davalı ... ... A.Ş.'nin sorumlu olmasının söz konusu olacağını, bu durumda 553.283,71-TL'nin %75'i olan 414.962,78-TL'den davalı ... ... A.Ş.'nin sorumluluğunun yine kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı olmakla;

Toplam Kusur oranına Poliçe Limitine Göre Kişi Tazminat Tutarı göre %75'i Garameten Tazminat Tutarı

... ... 63.788,72 47.841,54 14.690,49-TL

... ... 115.612,16 86.709,12 26.625,39-TL

... ... 135.750,84 101.813,13 31.263,31-TL

... ... 553.283,71 414.962,78 127.420,80-TL

Toplam : 200.000,00-TL

şeklinde yapılan hesaplamada, %75 kusur tenzili halinde de davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tazminat tutarlarının değişmediğini, davacının uğramış olduğu maddi zararların her halükarda teminat limitini aşmakta olduğunun görüldüğünü, ayrıntılı olarak izah edilen nedenlerle, davalı ... ...

A.Ş., kaza tarihi itibariyle geçerli teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, davacının dava konusu trafik kazası neticesinde destek ...'ın vefatı sebebiyle uğramış olduğu maddi zararları tazmin ile yükümlü olduğu halde; yerel mahkemece Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ......

Esas sayılı dosyasında davacı tarafından aynı kaza nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği ve söz konusu dava dosyasının kesinleştiğinden bahisle kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olmakla, hakkaniyete de aykırılık teşkil ettiğini ,sonuç olarak, istinaf dilekçesine konu dava dosyasının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na tabi iken, Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin,,,,, Esas sayılı dosyasının 6331 sayılı ...

Kanunu'na tabi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yerel mahkemece davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu; davalı ... şirketinin davacının uğramış olduğu zararların tazmininden sorumlu olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazası neticesinde, ZMSS ile sigortalı araç sürücüsünün vefatı nedeniyle, desteğinden mahrum kalan davacı mirasçı tarafından, vefat edenin sürücüsü olduğu araç sigortacısından destekten yoksun kalma nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davacı tarafından daha önce işverene karşı açılmış davanın eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davalı taraf, kaza yapan aracı ZMSS ile sigortalayan şirket olup, sorumluluğu 2918 Sayılı KTK'nun 85, 91 ve devamı maddeleri gereğince, araç işleteni tarafından yaptırılması zorunlu olan ve 92. madde kapsamında belirtilen haller dışındaki işletenin sorumluluğunu üstlenen mali sorumluluk poliçesinden kaynaklanan zararlarla sınırlı olduğundan davalı ancak ... teminatı kapsamındaki zararlardan sorumludur.

Somut olayda Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....Karar sayılı dosyasında davacıların ... ..., ... ... ve ... ... olduğu, davalıların ise; kazaya karışan ... plaka .sayılı kamyonun kaza esnasındaki işleteni ve aynı zamanda müteveffa ...'ın işvereni olan ... ....

Şti ile üst işveren ... ..... olduğu, söz konusu dosya kapsamında dava konusu talebin ise müteveffa ...'ın davalı işverenler tarafından gün içerisinde çok uzun saatler olmak üzere dinlendirilmeksizin uzun günler aralıksız çalıştırılmış olması sebebiyle 07.07.2011 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde davalı işverenlerin İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca kusurunun bulunması sebebiyle davacıların uğramış olduğu maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu,

anılan dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporları ile dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı işverenlerin İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemesi sebebiyle %25 oranında kusurlu bulunduğu, bu kusur tespiti doğrultusunda aktüer incelemesi ile SGK'ca davacılara bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri tazminattan tenzil edilmek suretiyle davacı ... ...'ın 64.742,41-TL destekten yoksun kalma zararı bulunduğunun tespit edildiği ve miktarın davalı işverenlerden tahsiline karar verildiği, kararın kesinleştiği ;

eldeki davanın ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85, 91 ve 92. maddeleri gereğince ... şirketine karşı açıldığı, kesin hüküm oluşturduğu kabul edilen davanın tarafları ve dayandığı hukuki sebep ile eldeki davanın taraflarının ve dayanılan hukuki sebebin farklı olduğu, dolasıyla Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....Karar sayılı dosyasının eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturmayacağı;

eldeki dava yönünden toplanan delillere göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddi isabetli görülmediğinden davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın belirtilen gerekçeyle yerel mahkemesine gönderilmesine, kaldırma ve gönderme sebebine göre davacı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yerolmadığına karar vermek gerekmiştir.