Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1621 K.2021/1719

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/12/2018

NUMARASI ....

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 07/10/2021

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 26/10/2021

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 12.03.2013 tarihinde, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karşıdan karşıya geçmeye çalışan yaya ...'a çarptığını, meydana gelen kaza sonucu destek ...’ın vefat ettiğini, müteveffanın davacı ...'nün eşi, diğer davacıların ise babası olduğunu belirterek, belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada davacı eş için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan, davacı eş ... için 25.000,00 TL, müteveffanın çocukları olan davacılar...... için ayrı ayrı 15.000,00 TL TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; kazanın meydana gelmesinde kusurun müteveffa ...'da olduğunu, ceza mahkemesinde alınan raporda da müteveffanın asli kusurlu, davalının ise alt düzeyde tali kusurlu olduğunu belirlendiğini, talep edilen manevi tazminatın da fahiş olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... AŞ. vekili, davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı; duruşmalara katılmamış, savunma yapmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre;..... alınan raporda, trafik kazasının oluşumunda davalı sürücü ...'nun % 20 oranında, müteveffa ...'ın % 80 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, yargılama sırasında davalı ...Ş.'nin davacı ... için 15.344,00 TL tazminat ve 1.841,28 TL dava vekalet ücreti olmak üzere toplam 17.185,28 TL. ödendiği, davacılar vekilinin 14.12.2016 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini bildirildiği, olayın meydana geliş şekli, kazada zararın ağırlığı, davacıların murisi ...' ın kaza sonrası ölmüş olması,

kazaya karışan araç sürücüsü davalı ...'nun kazanın meydana gelmesindeki % 20 oranında kusurlu oluşu, murisin ölümü üzerine davacıların duydukları elem ve üzüntü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri değerlendirilerek manevi tazminatın belirlendiği gerekçesi ile;

davacı ...'ın maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacıların manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 20.000,00-TL, davacı ... için 10.000,00-TL, davacı ... ... için 10.000,00-TL ve davacı ... için 10.000,00-TL manevi tazminatın 12.03.2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı ... ... ve ...'e vekaleten istinaf kanun yoluna başvuru yapılmış,

davalı ... tarafından verilmiş vekaletname dosyada bulunmadığından vekile vekaletnameyi dosyaya sunması için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiş, geri çevirme kararı üzerine vekil tarafından ... tarafından verilen vekaletname dosyaya sunulmamış, mahkemece ek karar ile davalı ... adına yapılan istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalılar aleyhine toplamda 50.000,00 TL tutarında manevi tazminata hükmolunduğunu, ..., 12.03.2013 tarihinde yaya geçidi, ışık gibi yaya geçiş üstünlüğü bulunmayan bir konumda yolu kontrol etmeksizin karşıdan karşıya geçmeye çalışan ...’a çarptığını, bütün dikkat ve özen yükümlülüklerine uygun davranmış olmasına rağmen olayın meydana gelmesini önleyemediğini, davacıların toplamda 70.000,00 TL manevi tazminat talep ettiklerini, Hâkimin, manevi tazminatı takdir ederken;

tarafların, ekonomik ve sosyal durumunu ve kusuru bulunup bulunmadığını, varsa kusur derecelerini, tarafların sıfatını, ülkenin ekonomik koşullarını, olayın ağırlığını, tarihini, paranın satın alma gücünü göz önünde bulundurması gerektiğini, manevi tazminatın adalete uygun olması, ölçülülük ilkesi kapsamında bir tarafın zenginleşmesine diğer tarafın fakirleşmesine sebep olmaması gerektiğini,.... düzenlenen raporda ...’nun %20 oranında tali kusurlu olduğu,

dava dışı müteveffa ...'ın ise %80 oranla asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, mahkemece verilen kararda kusur oranı dikkate alınmaksızın hükmolunan manevi tazminatın fazla olduğunu, davalının öğrenci olduğunu, kazancı ve malvarlığı da bulunmadığını, ailesi ile birlikte kiracı oldukları evde yaşadığını, müteveffa ... kazadan dolayı hayatını kaybettiğinde yaşı 62, davalı eşin yaşı 60, diğer davalı çocukların yaşları 30, 36, 37 olduğunu, çocukların kendi hayatlarını kurdukları, birbirlerine muhtaç olmadıkları, davalı annenin eşinden bağlanan maaşı ile sıkıntısız bir şekilde hayatını devam ettirdiğinin göz ardı edildiğini,

15.344,00 TL maddi tazminata karşılık 50.000,00 TL. manevi tazminata hükmedilmesinin çok büyük bir orantısızlık olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Davalı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karşıdan karşıya geçmeye çalışan yaya ...'a çarptığını, meydana gelen kaza sonucu destek ...’ın vefat ettiğini, belirterek davacı eş .... için 25.000,00 TL müteveffanın çocukları olan davacılar...... için ayrı ayrı 15.000,00 TL TL manevi tazminat talep etmiş, mahkemece maddi tazminatın feragat nedeniyle reddine, davacı ... için 20.000,00-TL, davacı ... için 10.000,00-TL,

davacı .......için 10.000,00-TL ve davacı ... için 10.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan 12.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, davalı ... vekili tarafından manevi tazminat miktarının fahiş olduğu iddiası ile istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

6098 TBK'nun 56/2. maddesi hükmüne göre, “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” aynı Yasanın 51. maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlemesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370) Zira MK'nın 4. maddesindeki hak ve nesafet kuralları, kanunun hakime takdir hakkı verdiği hallerde hakimin, hak ve nesafete göre tazminata hükmetmesi gerektiğini öngörmektedir.

Dava konusu olaydan sonra düzenlenen kaza tutanağında davalı ... idaresinde bulunan araç ile yaya ...’a çarpması sonucu meydana gelen olayda yayanın tam kusurlu olduğu belirtilmiş, Kayseri 5. Asliye Ceza Mahkemesinin... sayılı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu raporunda yayanın asli kusurlu, sanık sürücü ...’nun ise alt düzeyde tali kusurlu olduğu belirtilmiş, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece olayın görgü tanıkları dinlenerek kusur oranlarının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda davalı sürücü ...'nun idaresindeki otomobil ile meskun mahaldeki caddede seyir halindeyken otobüs duraklarının ve ilerisinde kavşak mahallinin bulunduğu olay yerine yaklaştığında, mevcut mahal şartlarını dikkate alarak hızını uygun seviyeye düşürmek suretiyle seyrine daha kontrollü devam etmesi gerektiği hususlarına riayet etmediği,

sağ tarafından yola giren yayaya karşı ikaz ve fren tedbirinde bulunmasına rağmen de yayaya çarptığı olayda %20 oranında, müteveffa ...’ın olay mahallinde yaya olarak karşıdan karşıya geçişi öncesi ve geçişi sırasında kendi can güvenliği açısından taşıt yolu üzerinde mevcut taşıt trafiğine dair gerekli kontrolleri yapması ve yaklaşan araçların hızlarını-mesafelerini değerlendirerek geçişini gerçekleştirmesi gerektiği hususlarına riayet etmediği, kontrolsüz biçimde yola girdiği ve davalı sürücünün ikazına rağmen geçişine devam ettiğinde de otomobilin çarpmasına maruz kaldığı olayda %80 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Davacıların murisi ...’ın vefatı nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla.

12.03.2013 tarihinde meydana gelen olayda, olay tarihi, davalı sürücünün kusur oranı, tanık beyanları, olayın meydana geliş şeklinin davacılar üzerindeki etkisi, zararın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihi ve kaza tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurulduğunda davacılar için hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fazla olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davalı vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf isteminin kabulü ile ... için 10.000,00-TL, davacı ... için 5.000,00-TL,

davacı ... .... için 5.000,00-TL ve davacı ... için 5.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...’dan tahsiline karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, istinafa başvuranın sıfatına göre ve kesinleşen yönler korunarak HMK.nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

II-İSTİNAF BAŞVURUSU NEDENİYLE YAPILAN HARÇ VE MASRAFLAR YÖNÜNDEN

1-Davalı ...’danın vekili tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine, 2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 80,50 TL. yargılama giderlerinin davacılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK.nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK.nın 362/1.a maddesi gereğince miktar itibariyle KESİN olmak üzere 07.10.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ....

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.