Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/2675 K.2024/54

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 21/12/2011 tarihinde, davacı ...’ün yolcu olarak bulunduğu ... plakalı yolcu otobüsüne, davalı ... Sigorta AŞ'ye zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın çarpması sonucu davacının ağır şekilde yaralandığını, uzun süre tedavi gördüğünü, kalıcı olarak işgücü kaybına uğradığını, uzman çavuş olarak görev yaptığı Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışamayacak duruma geldiğini,

19/06/2010 tarih ve 6000 sayılı yasa uyarınca 45 yaşından sonraki aktif döneminde de TSK'da sivil memur olarak çalışma imkanının ortadan kalktığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davacı için sürekli işgücü kaybı ve ekonomik geleceğinin sarsılması sonucu uğradığı zararlar nedeniyle 6100 sayılı yasanın 107.maddesi uyarınca 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacı ..., 23/01/2018 tarihinde vefat etmiş, mirasçıları olan davacılar davayı takip etmişlerdir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazasında çok sayıda ölüm ve yaralanma gerçekleştiğini, bu kaza sebebiyle çok sayıda hasar dosyası açıldığını ve ödemeler yapıldığını, 2011 yılı itibarıyla kaza başına teminat limitlerinin 2.000.000,00 TL olduğunu, sorumluluklarının teminat limiti ile sınırlı bulunduğunu, gerek hasar dosyalarından gerekse davalı şirket aleyhine açılan tazminat davalarından 2.000.000,00 TL ölüm ve sakatlanma teminatı ödendiğini, kalan teminat limitlerinin ve sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 21/12/2011 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS Poliçesi ile sigortalı bulunan ve ... adına kayıtlı ... çekici-... römork plakalı ve ... yönetimindeki tırın Batman Diyarbakır istikametine giderken Salat köprüsüne 120 m mesafesinde sol şeride geçerek, bu şeritte karşı yönde gelmekte olan ... plakalı ve ... yönetimindeki otobüse çarpması sonucu bu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, kazada her iki araç sürücüsü de dahil olmak üzere 24 kişinin öldüğü, 12 kişinin de çeşitli şekilde yaralandığı, kaza mahallinde yol çalışması sebebiyle 50 km/sa hız sınırının bulunduğu,

tır sürücüsünün 80 km hız ile seyrederek karşı şeride geçtiği ve 24,20 m'lik lastik izi bırakıp şerit tecavüzü sonucu meydana gelen kaza da asli ve tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı, eldeki davanın 25/07/2013 tarihinde açıldığı, davalı tarafın dosyaya sunmuş olduğu ödeme belgelerinden de anlaşıldığı üzere dava açılmadan önce çok sayıda kişiye kaza nedeniyle ödeme yapıldığı ve sigorta limitinin tüketildiği, iş bu davanın kazadan yaklaşık 19 ay sonra açıldığı, davalı aleyhine bu tarihe kadar çok sayıda dava açıldığı ve tazminat talebinde bulunulduğu davalının ödemelerinin iyi niyetli olduğunun anlaşıldığı,

bu nedenle davanın reddi gerektiği, davacı, davanın açılmasına kusuruyla sebebiyet vermemiş olduğundan davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği gerekçesi ile davanın reddine, karar verilmiş; karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin, dava konusu kazada çok sayıda ölen ve yaralanan olduğunu bildiği halde poliçe limitini dikkate alarak garameye uygun ödeme yapmadığını, limiti tükettiğini, ödemelerin iyiniyetli olmadığını, yapılan ödemelerin bir kısmının hasar dosyaları üzerinden olduğunu, derdest davaların dikkate alınmadığını, davalı sigorta şirketinin ödemelerde kusurlu olduğunu, davacı yönünden sorumluluktan kurtulamayacağını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın reddi nedeniyle davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacılar vekili, davacı ...’ün yolcu olarak bulunduğu otobüse, davalı ... Sigorta AŞ'ye zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı aracın çarpması sonucu davacının ağır şekilde yaralandığını belirterek davalıdan sürekli işgücü kaybı ve ekonomik geleceğinin sarsılması sonucu uğradığı zararların tazminini talep etmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/1. maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine; aynı maddenin 2. fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

KTK'nın 96. maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Garameten ödeme ilkesine ilişkin ifade edilen hususlar da dikkate alındığında, trafik sigorta poliçe limiti itibarıyla yukarıda açıklandığı üzere KTK’nın 96. Maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiği de açık olup, mahkemece bu konuda bir araştırma yada inceleme yapılmış değildir.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, dava konusu kazada yolcu otobüsü ile davacıya sigortalı tırın çarpışması sonucu çok sayıda yolcunun vefat ettiği ve yaralandığı kaza tespit tutanağı ile sabit olup ölenlerin hak sahipleri ve yaralananlar için ödenecek tazminat miktarının kaza başına poliçe teminat limiti olan 2.000.000,00 TL’yi aşacağı aşikar olduğu halde davalı sigorta şirketinin zarar görenlere ödenecek tazminat miktarı yönünden garame hesabı yapmadığı,

her ne kadar bir kısım ödemeler mahkeme kararına dayansa da, bir kısmının zarar görenlerin başvurusu sonucu açılan hasar dosyalarına istinaden yapılmış ödemeler olduğu ve davanın açılma tarihi (2013) dikkate alındığında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin iyiniyetli yapılmış ödeme olarak kabul edilemeyeceği, bu itibarla davalı sigorta şirketinin davacıya karşı sorumluluğunun devam ettiği gözetilerek ( dava konusu kazaya ilişkin Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/914 Esas 2020/4283 Karar, 2020/1402 Esas 2021/3299 Karar, 2015/18128 Esas 2018/9655 Karar, 2017/3157 Esas 2018/8372 Karar sayılı ilamları),

kazada zarar görenlere ilişkin tüm hasar dosyaları, mahkeme kararları ve ödemeler dikkate alınarak garame hesabı yapılmak suretiyle davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödenmesi gereken tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak hüküm kurulması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilin istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.