Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1121 K.2024/752

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 23.11.2019 tarihinde davacının park halinde bulunan ... plaka sayılı aracının yanına gittiği esnada plakasını alamadığı bir aracın çarpıp kaçması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını, davacının yaralanmasına sebebiyet veren plakası bilinmeyen araç nedeniyle davalı ... başvuru yaptıklarını, yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını belirterek belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkini hakları saklı kalmak kaydıyla 5.900,00 sürekli iş göremezlik tazminatı,

100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 6.100,00 TL maddi tazminatın davalıya başvuru tarihi olan 07.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 17.01.2022 tarihli talep artırım dilekçesi ile geçici iş göremezlik tazminat talebini 100,00 TL, sürekli iş göremezlik tazminat talebini 389.900,00 TL, bakıcı gideri talebini 8.840,56 Tl olarak belirlemiştir.

Davalı vekili, 23.11.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davalı şirkete başvuru dilekçesinin tebliğ edildiğini, davacının başvurusunda eksik olduğu tespit edilerek durumun davalıya bildirildiğini, eksiklik tamamlanmadan dava şartını yerine getirmeden dava yoluna başvurduğunu, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddini, kusur oranlarının tespitini, davalı şirketin sorumluluğunun zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan/plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kazanın oluşumundaki kusuru ile sınırlı olup,

bu sorumluluğunun kaza tarihindeki poliçe limiti dahilinde ZMMS poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zarar ile sınırlı olduğunu, zarar görenin müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, SGK tarafından gelir bağlanıp bağlanmadığı, geçici iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığının belirlenmesini, davalı şirketin geçici iş göremezlik ve bakıcı giderleri talepleri ile ilgili sorumluluğu bulunmadığını, temerrüt koşulları oluşmadığından faiz talebinin ve davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, davacı tarafından, 23.11.2019 tarihinde aracının yanına gitmek üzere yaya durumunda iken plakası ve sürücüsü belli olmayan aracın çarpıp kaçması neticesinde davacının yaralanması nedeni ile maddi tazminat istemine yönelik açılan davada, davacının kaza nedeni ile bedensel engel oranının %21 olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği ve tedavi sürecinde ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 3 ay olduğunun tespit edildiği, kazada plakası ve sürücüsü belli olmayan araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacı yayanın kusurunun bulunmadığı,

maluliyet ve kusur durumuna göre TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamada davacı lehine 56.107,87 TL geçici iş göremezlik, 729.420,79 TL sürekli iş göremezlik ve 8.840,56 TL geçici bakıcı gideri zararı bulunduğu, poliçe limiti ve davacı vekilinin talep artırım dilekçesi gözetilerek davanın kabulü ile.

100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 389,900 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.840,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 398.840,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen araçların neden olduğu kazalarda aracın varlığı kesin deliller ile tespit edilemediği takdirde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, plakası belli olmayan aracın varlığının şüpheden uzak kesin bir biçimde ispat edilemediğini, başvuru şartının yerine getirilmediğine yönelik itirazlarının değerlendirilmeksizin karar verildiğini, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, mahkemece resmi ve yetkili hastane tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik esas alınarak rapor aldırılmasını,

hesaplamada TRH 2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, kusur belirlemesinin hatalı olduğunu, bakıcı giderine hükmedilmesinin ve bakıcı tutulduğu belge ile ispatlanmadan brüt ücret üzerinden bakacı giderine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kaza tarihi itibariyle kişi başına sakatlanma ve ölüm teminat limitinin 360.000,00 TL olup mahkemece limitin üzerinde tazminata karar verildiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davalı ... vekilinin HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davacının park halinde bulunan aracının yanına gittiği esnada plakasını alamadığı bir aracın çarpıp kaçması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını belirterek davalı ... maddi tazminat talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

1-5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. Maddesine ve ... Yönetmeliğinin 9. Maddesinde ...,

a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,

b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,

c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,

ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeye göre trafik kazası sonucu zarar görenlerin zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanma olanağının ortadan kalkmış olması durumunda, 5684 Sayılı Yasa'nın 14. maddesi gereğince kazaya neden olan motorlu araç belirlenememiş ise, kaza sırasında geçerli poliçesi yoksa veya eksikse, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi iflas etmişse veya ruhsatı iptal edilmişse, çalınan veya gasp edilen araçlardan dolayı işleten sorumlu tutulamıyorsa, ...’na başvurulabilecektir. ... işletenin kusuru oranında sorumludur.

Mahkemece trafik kusur bilirkişisinden alınan 01.01.2022 tarihli kusur raporunda, plakası, markası, rengi ve modeli tespit edilemeyen aracın kimliği belirsiz sürücüsünün karışmış olduğu dava konusu kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, olay tarihinde davacı yaya ...'in yaralanması ile sonuçlanan kazada kusurunun bulunmadığı belirlenmiş ve mahkemece bu kusur raporuna göre karar verilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan davacının beyanına göre olay günü saat 00:00 sıralarında 736. Sokakta park halinde bulunan aracına binmek için gittiğini, aracının kapısı açacağı esnada Sedat Simavi Caddesi yönünden 796. Sokak üzerine giren plakasını göremediği bir aracın kendisine çarpıp kaçtığını beyan ettiği, dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının hazırlık soruşturma dosyasının bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosyada davaya konu kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağı bulunmadığı, plakası belirlenemeyen aracın davacıya çarptığı yerin ve çarpma noktasının belirlenmediği, dosya kapsamında kazaya karışan araç sürücüsü ve yaya davacının kusur oranlarının belirlenmesi için yeterli bilgi ve belge bulunmadığı, alınan rapora karşı davalı tarafın itiraz ettiği, itirazların değerlendirilmediği anlaşılmakla kusura ilişkin araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Bu durumda mahkemece davaya konu kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağı ve olaya ilişkin soruşturma dosyası getirtilerek, kaza yeri, çarpma noktası belirlenerek davalının itirazları da gözetilerek konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi veya bilirkişi heyetinden kazanın meydana geliş şekli, çarpma noktası gibi hususlar belirlenerek buna göre davacı yaya ve kazaya karışan araç sürücüsünün kusur oranlarının tespiti için gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

2-Davacının dosya kapsamına göre kaza tarihinde SGK kaydının bulunduğu anlaşılmış olmakla yaralanması nedeniyle çalışamadığı, %100 malul bulunduğu geçici iş göremezlik süresi için SGK tarafından yapılan ödeme var ise ödeme kadar zararın karşılandığı, davaya konu edilen zarara ilişkin olarak davacının SGK'dan tahsil ettiği bedel için davalının sorumluluğu bulunmayacağından zarar görenin aynı zarar nedeniyle iki kez ödeme alarak sebepsiz zenginleşmesinin önlenmesi gerekir. (Yargıtay 17 HD 2016/7132 E-2019/1957 K. )

Mahkemece davacıya dava konusu olay sonucu yaralanması nedeniyle SGK’dan geçici iş göremezlik ve rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı ve yapılmış ise ilk peşin sermaye değeri sorularak sonucuna göre SGK tarafından yapılan ödeme kadar zararın karşılandığı, davaya konu edilen zarara ilişkin olarak davacının SGK'dan tahsil ettiği ve rücuya tabi bedel için davalının sorumluluğunun bulunmayacağı gözetilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması isabetli değildir.

3-Dosyada mevcut SGK hizmet döküm cetvelinden, davacının kaza tarihinde sigortalılık bildirimi olduğu anlaşılmış olup hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda, davacının 2019 yılı ortalama aylık brüt kazancı üzerinden yasal kesintiler düştükten sonra AGİ hariç aylık net gelir belirlenerek net asgari ücretin 2.913 katı gelir elde etiğinin kabulü ile sürekli iş göremezlik zararının hesaplandığı görülmüştür.

Davacının jeoloji mühendisi olarak çalıştığı ve belirli bir aylık gelirinin olduğu belirtildiğine göre bilinen dönem için farazi hesap yapılamaz.

Bu nedenle, davacının kaza tarihinden 6 ay öncesinden rapor tarihine kadar olan tüm maaş bordrolarının çalıştığı işyerinden getirilmesi ve kaza tarihinden rapor tarihine kadar davacının aylık gelirinin net olarak belirlenmesinden sonra sürekli iş göremezlik zararının hesaplanması için aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması doğru değildir.

Açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.