Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1533 K.2024/909

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ...AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

30.12.2019 tarihinde, davalı ... adına kayıtlı, davalı ... idaresindeki, davalı şirket nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın, yaya olan davacının babası ...'a çarparak ölümüne neden olduğunu, davacının üniversite öğrencisi olup babasının desteğinden mahrum kaldığını belirterek HMK’nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile destekten yoksun kalma tazminatı talebini 41.774,95 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ...AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava öncesi davalı şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, kazaya karışan araç için düzenlenen poliçe kapsamında sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında ölüm/sakatlık halinde her biri için ayrı ayrı azami 390.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminatın poliçe teminatı kapsamında olmadığını, müteveffanın davacılara gerçekten destek olduğunun ispatı gerektiğini, davacının kazanın olduğu tarih itibari ile 18 yaşını tamamladığını ve bu suretle müteveffanın desteğinden çıktığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalılar ... ve ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı, müteveffanın kızları ... ve ...’nin 1993 doğumlu ve evli olmaları nedeniyle, davacıdan başka destek tazminatı alacak hak sahibi olmadığı, davacının üniversite öğrencisi olduğu ve bu nedenle 25 yaşına kadar babasının desteğini alacağı gözetilerek, TRH 2010 yaşam tablosu uygulanmak suretiyle (1.8 teknik faiz uygulanmadan) yapılan hesaplama neticesinde 41.774,95 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin belirlendiği,

TBK’nın 56. maddesi gereğince davacı lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davacının destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kabulüne, 41.774,95 TL'nin (davalı sigorta şirketi yönünden 06.03.2020, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 30.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine; davacının manevi tazminat isteminin kabulüne, 30.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 30.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiş;

karara karşı davalı Maprfe Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafın alınan bilirkişi raporuna yönelik bir itirazda bulunmadığını, bu nedenle davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunu, bu nedenle davalı tarafın itirazı üzerine alınan ve davacı tarafın lehine olan ek raporun hükme esas alınarak karar verilemeyeceğini, aktüerya hesabında bilinmeyen dönem için %1.8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılmamasının hatalı olduğunu, müteveffanın olay tarihinde bekar olduğu anlaşılsa da, yeniden evlenme ihtimali gözetilerek pay hesabının yapılması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu kabul edilmesinin doğru olmadığını,

müteveffanın aniden yola çıktığını, davalı şirket usulüne uygun temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır. Davacı vekili, davalı ... adına kayıtlı, davalı ... idaresindeki, davalı şirket nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın, davacının babası ...'a çarparak ölümüne neden olduğunu belirterek destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep etmiştir.

1-Mahkemece, davacının destekten yoksun kalma zararının hesaplanması yönünden aktüer bilirkişiden rapor alındığı, rapora karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu, davacı vekilinin ise duruşmada raporda aleyhe yönleri kabul etmediğini bildirdiği, bunun üzerine aktüer bilirkişiden 09.01.2022 tarihli ek raporun alındığı, ek raporda itirazların karşılandığı ve güncel asgari ücret esas alınarak yeniden hesaplama yapıldığı, ek raporda tazminat miktarının daha fazla hesaplandığı, ek rapor ile hesaplanan tazminat miktarı üzerinden davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile talebini artırdığı,

mahkemece ek rapor hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verildiği görülmüş olup davacı vekilinin kök raporu kabul ettiğine dair bir beyanının bulunmadığı, aleyhe yönlerini kabul etmediklerini bildirerek itiraz ettiği anlaşıldığından davalı vekilinin, davacının kök rapora itiraz etmediği, bu nedenle davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu yönündeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

2-2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.1.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 Esas - 2020/40 Karar sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40 - 2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Bu itibarla, mahkemece, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılmasında, kaza tarihinde müteveffanın evli olmaması, AYİM tablosuna göre müteveffanın yaşı itibariyle evlenme ihtimali bulunmaması gözetilerek desteğin gelirinden eş için pay ayrılmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3-Davalı vekilinin, mahkemece benimsenen kusur oranına yönelik istinaf itirazı bulunmaktadır. Kazaya ilişkin kaza tespit tutanağının incelenmesinde, davacının, ışık kontrolsüz kavşakta yaya geçidini kullanarak yolun karşısına geçmek istediği, geçiş önceliğinin davacı yayada olduğu, davalı ...’ın tam kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Mahkemece, makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, davalı sürücüsü ...’ın, yönetimindeki araç ile yağışlı havada seyrederken hızını azaltması, kavşağa yaklaşırken hızını azaltarak dikkatli davranamadığı, yolun ilerisini ve yakın çevresini dikkatle kontrol edemediği, fren tedbirine başvurmadığı,

böylece sebebiyet verdiği olayda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 74. maddesindeki “Sürücüler, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan ancak trafik işareti veya levhalarıyla belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışları ile yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, varsa buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.” hükmünü ihlal ettiği, davacının çizgi ile belirlenmiş geçitten geçiş yapmasında kurallara aykırı bir davranışı olmadığı,

kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunun mütalaa edildiği görülmüş olup raporun, kaza tespit tutanağı ve kazanın oluşumu ile uyumlu, ayrıntılı ve gerekçeli tanzim edilmekle denetiminin mümkün olduğu görülmekle hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

4-Sigorta şirketi, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigorta şirketinin merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır. O halde, davacı vekili tarafından dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ise başvuru tarihinden itibaren sekiz iş günü sonrası temerrüde düşeceği, bir başvuru yapılmamış ise en erken dava tarihinde temerrüdün oluştuğunun kabul edilmesi gerekir.

Somut olayda, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı tartışmasız olup başvurunun tebliğinden (06.02.2020) itibaren sekiz iş günü sonrası temerrüde düştüğünün kabul edilmesi gerektiği gözetildiğinde mahkemece, başvurunun reddi (06.03.2020) tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilip hükmedilen tazminata bu tarihten itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi davalı lehine olduğundan davalı vekilinin faiz başlangıcına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık görülmediğinden istinaf başvurusunun HMK.nın 353/1.b-1.maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.