Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1640 K.2024/1108

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı sigorta vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 31.01.2021 tarihinde davalı ...’ın işleteni olduğu ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın çarpıştığını, kazanın meydana gelmesinde davalıya ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, davacının aracında oluşan hasar bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından eksik karşılandığını, sigorta eksperi tarafından tanzim edilen raporda hasar bedelinin 33.195,53 TL olarak tespit edildiğini, kaza nedeniyle araçta değer kaybı oluştuğunu, onarım sürecinde davacının aracını kullanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL hasar bedeli,

50,00 TL ekspertiz ücreti 50,00 TL değer kaybı ücreti olmak üzere şimdilik 200,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 50,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı işletenden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 28.03.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile hasar bedeli talebini 20.595,53 TL, 50,00 TL ekspertiz ücreti talebini 450,00 TL, 50,00 TL araç mahrumiyet bedeli talebini 5.950,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili, davalı sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti olan 41.000.00 TL ile sınırlı olduğunu, aracın 2.el fiyatının 80.000,00 TL civarında olduğunu, aracın bulunduğu servis tarafından anahtar teslim 20.000,00 TL + KDV mutabakatlı yapılacağının taraflarına şifahen bildirildiğini, davalı tarafından yapılan piyasa araştırması ile hasar gören parça ve işçilik toplam hasar bedelinin 12.721,55 TL + KDV civarında olduğunu, bunun üzerine araç ile ilgili alternatif onarım çalışması yapıldığını ve Ankara Deniz Oto firmasından KDV hariç 12.500,00 TL anahtar teslim onarım teklifi alındığını,

davacıya bu dava açılmadan önce 12.500,00 TL onarım bedeli ödenerek zararın karşılandığını, davacının seçtiği serviste onarım tamamlandıktan sonra kazanın ihbar edildiğini, fatura sunulmadığını, eksik evrakla başvuru yapıldığından davanın usulden reddi gerektiği, tarafların kusur oranının tespitini, pert – total işlemi gören araç için değer kaybı talep edilemeyeceğini, hesaplamanın Genel Şartlara göre yapılmasını, avans faiz talebinin haksız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi vermemiş, savunma yapmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazası nedeniyle oluşan hasar bedeli, ekspertiz ücreti ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkin olduğu, davalının %100 oranda kusuru ile gerçekleşen kaza nedeniyle, kusur oranına göre hesaplanan ve karşılanmayan hasar bedeli ve değer kaybı zararından tüm davalıların müşterek ve müteselsilen, dolaylı zarar olan araçtan mahrum kalınan süre için belirlenen bedelden ise araç sürücüsü ve malikinin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle ıslah dilekçesi ve taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davanın kabulüne,

ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesine 20.695,53 TL hasar bedeli ve 50 TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde) tahsili ile davalı sigorta şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi olan 16.03.2021 tarihinden itibaren, diğer davalı yönünden olay tarihi olan 31.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, değer kaybı talebi yönünden fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına,

6.000,00 TL araç mahrumiyeti bedelinin olay tarihi olan 31.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava tarihinden önce davacıya yapılan 12.500,00 TL ile zararının karşılanmış olduğunu, hasar gören parçaların macunlu olduğunu, aynı bölgeden kazadan önce de hasar almış olduğunu, hasarlı parçaların kazadan önce de orjinal olduğu ve orjinali ile değişim yapıldığını gösterir hiçbir belge sunulmadığını, aracın daha önceki kazasından dolayı pert-total işlemi görmüş olduğunu, aracın hasar gören parçaları orijinal olmadığından davalıdan orijinal parça bedeli talep edilemeyeceğini, aracın onarımını yapan servis tarafından onarım bedelinin 20.000,00 TL karşılığı yapıldığının öğrenildiğini,

davacının zararın artmasına neden olduğunu, aracın onarımının davacının seçmiş olduğu serviste tamamlanmasından sonra kazanın davalıya ihbar edildiğini, davalı şirket ile koordineli çalışılmış olsaydı aracın anahtar teslim onarımının 12.500,00 TL’ye mal olacağını, davalı şirket sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu,

bilirkişi tarafından yapılacak hesaplamalarda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal ve muadil parçalar da göz önüne alınarak zararın tespiti yapılması gerekirken genel şartlara aykırı tespit yapıldığını, onarım faturaları sunulmadığından KDV sorumluluğu bulunmadığını, bilirkişi tarafından sovtaj çalışması yapılmadan aracın pert total işlemine tabi tutulmasının uygun olmadığı tespitinin yerinde olmadığını, aracın pert total sayılarak rayiç değer üzerinden tazminat ödemesi yapılması durumunda değer kaybının talep edilemeyeceğini,

704.597 km’de 7 (yedi) adet hasar kaydı ve ticari taksi geçmişi olan aracın rayiç değerinde dava konusu kaza nedeniyle değişiklik olmayacağını, ödenmesine karar verilen arabuluculuk ücretinin ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyeti bedeli nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 31.01.2021 tarihinde davalı ...’ın idaresinde olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın, davacının işleteni olduğu araç ile çarpışması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunu belirterek hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyeti bedeli talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece makine mühendisi bilirkişiden alınan 22.12.2021 tarihli raporda, aracın yaşı, 2. el hasarsız değeri, kazanın oluş şekli, kaza sonrası hasarlı resimleri, değişmesi-onarımı gereken parçalar listesi ve işçilik değerleri incelendiğinde ...

Ekspertiz Hizmetleri tarafından düzenlenen hasar raporunun uygun ve makul görüldüğü, hasara ilişkin değişen parça ve malzemeler, onarım montaj ve işçiliklerinin, yapılan piyasa araştırmaları sonucu olay tarihi itibariyle toplam 33.195,53 TL olduğu, dava konusu kazadan önce aracın 30.10.2020, 26.04.2020, 02.02.2020, 06.12.2019, 13.03.2019, 29.11.2016 ve 31.10.2016 tarihli yedi adet hasar kayıtlarının bulunduğu, 2021 yılı Aralık ayı itibariyle 5 adet emsal nitelikte aracın 2. el piyasa değer ortalamasının 142.000,00 TL olduğu,

dava konusu aracın kilometresinin (704.597 km) ve olay öncesi yedi (7) adet kazasının da olması dikkate alınarak kaza tarihi olan 31.01.2021 itibariyle 2. el piyasa rayiç bedelinin 97.000,00 TL olduğu, aracın yaşı, kilometresi, önceki kazaları, dava konusu kaza nedeniyle değişen/onarım gören/boyanan parçalar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının 2.500,00 TL olduğu tespit edilmiş, 08.02.2022 tarihli ek raporda kaza nedeniyle hasar gören sol arka çamurluk, bagaj kapağı ve arka tampon kısımlarından onarımının 12 günde tamamlanabileceği,

ticari taksi olan aracın günlük mahrumiyet bedeli 500,00 TL olmakla toplam zararın 12 x 500 = 6.000,00TL olduğu belirlenmiştir.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Davacıya ait araca ilişkin dava dilekçesi ekinde sunulan ekspertiz raporunda onarım bedeli KDV dahil 33.195, 50 TL tespit edildiği halde Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtlarına araç onarımının yapıldığı firma tarafından bildirilen eksper raporunda onarım bedelinin 12.823,91 TL olarak belirtildiği, bilirkişi raporunda bu farkın sebebi açıklanmamış olup anılan raporun aracın hasar bedeli yönünden denetime uygun ve yeterli olmadığından hükme esas alınması doğru görülmemiştir.

Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda - amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti; tamiri ekonomik değilse (araç pert ise ) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın belirlenmesi gerekmektedir.

Bu nedenlerle, davacı tarafından sunulan ...

Ekspertizden alınan ekspertiz raporu, varsa tamir faturaları, davacıya ait aracın dava konusu kazadan önceki kazalara ait hasar kayıtları ve ekspertiz raporları ve tamir belgeleri dosyaya getirilerek başka bir makine mühendisi bilirkişiden; kaza nedeni ile hasar gören parçalar tek tek belirlenerek, ekspertiz raporları arasındaki farkın sebebinin açıklanması, parça bedeli + işçilik bedeli + KDV gösterilmek suretiyle araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesi, buna göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı,

tamiri ekonomik ise ayrıntılı hasar bedeli, tamiri ekonomik değilse (araç pert ise)önceki kazalara ilişkin hasar dosyaları, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği yönünden değerlendirme yapılarak aracın ikinci el rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespitinin yapılması,

aracın onarımının ekonomik olduğunun tespit edilmesi halinde ise araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesi için önceki kazalara ilişkin hasar dosyaları, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği yönünden değerlendirme yapılarak Yargıtay uygulamalarına göre aracın ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesi gerekirken eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.