Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1653 K.2024/1081

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 28.03.2017 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olup davacının idaresindeki ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazasında bu araçta yolcu olarak bulunan dava dışı ...'nın yaralandığını, SGK nezdinde sigortalı olan ...'ya geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, SGK tarafından ödenen bedelin araç sürücüsü olarak kendisinden talep edildiğini ve tahsil edildiğini, ... plakalı aracın ...

Tic.AŞ'den ...

Ltd.Şti. için kiralandığını, aracın davalı sigorta şirketine ihtiyari mali mesuliyet sigortası ve zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunu ve rücu edilen bedelin davalı sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacının haksız olarak ödemek zorunda kaldığı 8.287,07-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, kazaya sebebiyet verdiği belirtilen ... plaka sayılı aracın, sigortalı ... Tic. AŞ tarafından uzun süreli olarak dava dışı ... Ltd.Şti'ye kiralanmış olduğunu, sigortalının işleten sıfatının bulunmaması sebebiyle davalı sigorta şirketinin dava konusu taleplerden sorumluluğu bulunmadığını, sigortanın sorumluluğunun üçüncü şahısların, sigortalının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlı olduğunu, uzun süreli araç kiralamalarında, kiracı, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiğinden ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğundan işleten sıfatıyla sorumlu olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın işleten sıfatı bulunmayan araç sürücüsü tarafından trafik kazası sonucunda karşı araçta bulunan kişinin yaralanması nedeniyle SGK tarafından ödenen bedelin davacıdan tahsili nedeniyle bu bedelin zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin olduğu, 28.03.2017 tarihinde davacının idaresindeki araç ile çift taraflı kaza yaptığı, karşı araçta bulunan zarar gören ... için SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödemelerinin davacının emekli maaşından kesildiği,

davacının 2918 sayılı Kanun'un 85 ve 91. maddeleri ile Genel Şartlar'ın A.3 maddesi gereği işleten veya sigortalı sıfatının bulunmadığı, ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi yönünden de işleten veya sigortalı sıfatının bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacının işleten sıfatı bulunduğunu, davacının şirketin hissedarı olan oğlundan aracı sık sık alıp kendi hesabına ve tehlikesine kullandığını, işleten yerine geçmiş sayılacağını, sigorta şirketinin talep edilen ödemeden sorumlu olduğunu, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/298 Esas - 2020/541 Karar sayılı dosyasında sigorta şirketinin sorumluluğunun kabul edildiğini, maddi tazminata hükmedilmemesinin sebebi maddi zararın doğmamış olması değil, zararın SGK tarafından karşılanmış olması olduğunu, SGK tarafından dava dışı kişiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin davacıdan rücu edildiğini, bu tutarın davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiğini ve sigorta şirketinin sorumlu olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 28.03.2017 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk ve ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçeleri ile sigortalı olan ve davacının idaresinde bulunan ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, karşı araçta yolcu konumunda bulunan dava dışı kişinin yaralandığını ve SGK tarafından bu kişiye ödenen geçici iş göremezlik ödemelerinin davacıdan tahsil edildiği,

davalı sigorta şirketinin bu ödemelerden sorumlu olduğu belirtilerek yapılan ödemenin davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece davacının 2918 sayılı Kanun'un 85 ve 91. maddeleri ile Genel Şartlar'ın A.3 maddesi gereği işleten veya sigortalı sıfatının bulunmadığı, ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi yönünden de işleten veya sigortalı sıfatının bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğinden, 28.03.2017 tarihinde davacının idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında karşı araçta bulunan dava dışı ...'nın yaralanması nedeniyle SGK tarafından geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı, kazaya karışan ... plakalı aracın 14.07.2016 - 2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, 01.01.2017 - 2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği ve sigortalının dava dışı ... Ticaret AŞ olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”.

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 1. Maddesinde "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve KarayollarıTrafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, zorunlu mali sorumluluk sigortası aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zararları işletenin kusuru oranında teminat altına alır. İhtiyari mali sorumluluk sigortası ise zorunlu mali sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmı teminat altına alan sigorta türüdür. Davacı ... ... plakalı aracın sürücüsü olup zorunlu mali sorumluluk ve ihtiyari mali sorumluluk sigorta sözleşmelerinin tarafı olmaması nedeniyle trafik kazasında zarar gören üçüncü şahsa SGK tarafından yapılan ödemenin kendisine rücu edilmesi nedeniyle bu ödemeyi davalı sigorta şirketinden talep edemeyeceğinden davanın reddine karar verilmiş olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.