Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1670 K.2024/947

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... İnşaat Kerestecilik Mobilya Dekorasyon Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin ortağı olduğunu, diğer ortak ve temsile müşterek yetkili müdürlerden dava dışı ... tarafından davalı banka şubesine hitaben yazılmış nakit ödeme talimatlarında müşterek yetkili diğer şirket müdürü ...'ın imzası taklit edilerek şirket hesabından nakit para çekildiğinin bilirkişi raporu ile soruşturma kapsamında tespit edildiğini, çekilen paralar şirket hesaplarında olmadığı gibi şirket defterlerinde de kayıtlı bulunmadığını, çekildiği tarih itibarıyla yüksek meblağ içeren bir paranın talimatla istenilmesi halinde dışarıdan bir uzmanın yardımına başvurulabileceği gibi, mudiye de durumu telefon,

faks gibi araçlarla duyurmak suretiyle davalının sahteciliği önleyici tedbirlere başvurabileceğini, davalının objektif özen görevini açıkça kötüye kullandığını, davalının çift imza ile temsil olan şirketin diğer imza yetkilisinin imzasını kontrol etmeden şirket hesabındaki paraları diğer müdürün şahsına ödemekle yasal sorumluluğunu ihlal ettiğini, müvekkilinin şirketin uğradığı zararın şirkete tazminini talep edebileceğini belirterek şimdilik 1.000,00 TL'nin zararın doğduğu tarihlerden itibaren, aksi durumda ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte dava dışı ...

İnşaat Kerestecilik Mobilya Dekorasyon Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle de reddi gerektiğini, davanın zaman aşımına uğradığını, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, müvekkilinin dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, davacının kendi kusurlu davranışlarından dolayı müvekkilini sorumlu tutamayacağını, haksız faiz talep edildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava dilekçesinde davacı kısmında ...'ın isminin yazılı olduğu, davacının davasını kendi adına açtığı, fakat sonuç kısmında dava dışı şirket adına karar verilmesini istediği, davanın dava dışı ...'ın davacının imzalarının taklit edilmesi nedeniyle dava dışı ... Ltd.

Şti. firmasının zarara uğratılması nedeniyle tazminat davası olduğu, uygulamada ticari hayatın hızı nedeniyle bankaların faks talimatı ile işlem yaptığı, davalının görünüşte benzer nitelikli imza kontrolü yapmakla üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği, sahtecilik eylemini gerçekleştirdiği iddia edilen dava dışı ...'ın oluşan zarardan sorumlu tutulması gerektiği, dava dışı ...'a atfedilen sahtecilik işlemlerinden kaynaklı dava dışı ... Ltd.

Şti'nin zarar gördüğü, davacının zarar gören şirket yerine geçerek dava ikame etmesinde aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... İnşaat Kerestecilik Mobilya Dekorasyon Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin ortağı olduğunu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/29774 soruşturma nolu dosyası ile yapılan soruşturmada diğer ortak ve temsile müşterek yetkili müdürlerden dava dışı ... tarafından davalı banka şubesine hitaben yazılmış nakit ödeme talimatlarında müşterek yetkili diğer şirket müdürü ...'ın imzası taklit edilerek şirket hesabından nakit para çekildiğinin bilirkişi raporu ile soruşturma kapsamında tespit edildiğini, söz konusu paraların şirket hesaplarında olmadığı gibi, şirket defterlerinde de bulunmadığını,

çekildiği tarih itibariyle dahi yüksek meblağ içeren bir paranın talimatla istenilmesi halinde dışarıdan bir uzmanın yardımına pekala başvurabileceği gibi, mudiye de telefon, faks vs ile durumu duyurmak suretiyle basiretli bir tacir gibi sahteciliği önleyici tedbirlere başvurulabileceğini, bu en basit tedbirlere başvurmamasının bankanın objektif özen görevini açıkça kötüye kullandığını kanıtlayan deliller olarak görüldüğünü, birer itimat kurumları olan bankaların, bu konuda objektif özen borcunun gereği olarak hafif kusurlarından dolayı da sorumlu olduğunu,

savcılık dosyasında sadece nakit para çekim işlemi için yazılan talimatların celp edildiğini, aynı dönemde davalı bankaya eft/havale talimatı içeren belgelerde de taklit imza kullanıldığı haricen öğrenildiğini, savcılık dosyasına göre davalı bankanın şubesine yazılmış talimatlarda sahte imza olduğu halihazırda tespit edildiğini, ancak davalı yanın elinde olan deliller ile gerçek zararın miktarı belli olacağından belirsiz alacak davası ikame edildiğini, davalı bankanın, çift imza ile temsil olan şirketin diğer imza yetkilisinin imzasını kontrol etmeden,

yetkili ...'a adına atılmış imzaları içerir talimatların geldiğini bildirmeden sahte taklit imza ile ... İnşaat Kerestecilik Mobilya Dekorasyon Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin hesabındaki paraları ağırlıklı olarak diğer müdürün şahsına ödemekle yasal sorumluluklarını ihlal ettiğini, TTK'nun 555/1. maddesine göre şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibinin isteyebileceğini, pay sahiplerinin tazminatın şirkete ödenmesi için işbu davayı ikame ettiğini, TTK'nun 555. maddesine göre ikame edilen davada şirket ortağının aktif husumet ehliyetinin olmadığından bahsedilemeyeceğini gerekçeli kararda "sahtecilik eylemini gerçekleştirdiği iddia edilen dava dışı ... oluşan zarardan sorumlu tutulmalıdır." ibaresinin hatalı olduğunu,

dava dilekçesi ve eklerinde sahtecilik eylemini gerçekleştirenin şirket müdürü ... olduğunu, ...'ın şirketin o zamanki ortağı ve diğer imza yetkilisi (şirket çift imza ile temsil edilmektedir) ...'ın imzasını taklit ettiğinin açıkça beyan edildiğini, işlenen sahtecilik suçunun mağduru ...'ı şüpheli olarak gören gerekçeli kararın dosyanın esası hakkında gerekli inceleme yapılmadan verildiğini gösterdiğini, sahtecilik fiilini gerçekleştiren şirket müdürü ... hakkında ceza davası açıldığını, şüpheli ...'ın bu talimat ve havalelerle şirketin parasını uhdesine geçirdiğinin ispatlandığını,

görünüşte benzer nitelikli imza kontrolü yapmakla üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğinin mahkemece belirtilmesinin Yargıtay içtihatlarına uygun olmadığını, davalının gerekli tedbirleri almadığını, dosya kapsamında bir imza incelemesi dahi yapılmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; dava dışı ... İnşaat Kerestecilik Mobilya Dekorasyon Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı bankada bulunan hesabından para çekilmesine ilişkin talimatta yer alan yetkili imzalarından birinin sahte olması nedeniyle şirketin uğradığı zararın şirkete tazmin edilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Hükmün kapsamı başlıklı HMK'nun 297/2 maddesi; "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmünü içermektedir.

Mahkemece karar gerekçesinde davanın davacı tarafından kendi adına açıldığı, dava dilekçesinin sonuç kısmında dava dışı şirket adına karar verilmesinin istenildiği, ileri sürülen sahtecilik işlemleri nedeniyle dava dışı ... İnşaat Kerestecilik Mobilya Dekorasyon Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin zarar gördüğü, davacının zarar gören şirket yerine geçerek dava ikame etmesinde aktif husumet ehliyeti bulunmadığı belirtilerek davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiği belirtilmiştir.

Usule ilişkin anılan gerekçenin yanı sıra karar gerekçesinde davalının ticari hayatın hızı nedeniyle uygulamada faks talimatıyla işlem yaptığı, davalının görünüşte benzer nitelikli imza kontrolü yapmakla üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği, sahtecilik eylemini gerçekleştirdiği belirtilen dava dışı ...'ın oluşan zarardan sorumlu tutulması gerektiği belirtilerek esasa ilişkin davanın reddi gerekçeleri yazılmıştır. Bu durum ise kararın davanın hem usulden hem esastan reddine ilişkin gerekçe içermesi nedeniyle HMK'nun 297/2 maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 355. maddesi gereğince kamu düzenine aykırılık gözetilerek kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.