Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1652 K.2024/1025

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 11.11.2018 tarihinde dava dışı sürücü ... idaresinde olup davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın yaya davacıya çarpması sonucunda davacının yaralandığını, kaza tespit tutanağı düzenlenmemiş olsa da tanık beyanlarından çarpmanın açık olduğunu, kazanın sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusuru ile meydana geldiğini, davacı hakkında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 19.08.2020 tarihli raporda %9 oranında malul kaldığının belirlendiğini, davalı ... şirketine başvuru ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını,

davanın 6100 sayılı HMK’nin 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.390,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında talebini 76.933,30 TL’ye artırmıştır.

Davalı vekili, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı ... şirket nezdinde 27.09.2018 başlangıç tarihli zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kasten zarar vermiş olması ihtimaline binaen ceza soruşturmasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davaya konu kaza karayolu sayılmayan yerde meydana geldiğinden trafik poliçesi teminatı dışında olduğunu, davalı ... şirketinin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi halinde, sigortalısı araç sürücünün kusuru oranında, poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olduğunu,

davacının maluliyet durumu ve sürekli sakatlık oranının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi'nden alınacak rapor ile tespit edilmesi gerektiğini, davacının müterafik kusurunun olup olmadığının tespit edilmesi dolayısı ile ortaya çıkan sonuçta müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarının mahkemece tespiti gerektiğini, davalı ... şirketinin geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderleri nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasında yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, 18.06.2021 tarihli trafik bilirkişisi raporunda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacı yayanın kusursuz olduğunun belirtildiği, davacının müracaatı üzerine Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenen 20.06.2019 tarihli raporda davacının özür oranının %10 olduğu, iyileşme süresinin 6 ay olduğu ve 6 ay bakıcı ihtiyacı olduğunun belirlendiği,

ancak davacının maluliyetin yüzde 9 olduğunu kabul ettiği ve davalı lehine kazanılmış hak niteliğinde bulunduğu, aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen 09.12.2021 tarihli ek rapordaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kısmen kabulü ile 69.239,97 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 10.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davaya konu kazanın karayolu sayılan yerde meydana gelmediğini ve davalı ... şirketinin sorumluluğu bulunmadığı yönündeki itirazları yönünden inceleme yapılmadan karar verildiğini, zararın poliçe teminatı dışında olduğunu, davacı hakkında yargılama sırasında maluliyet raporu alınmadığını, hükme esas alınan raporun adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğini, hüküm vermeye yeterli olmadığını Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplama yönteminin denetime elverişli olmadığını, teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini,

davalı ... şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kasten zarar vermiş olması ihtimaline binaen ceza soruşturmasının bekletici mesele yapılmasını talep edilmişse de mahkemece bu taleplerinin incelenmediğini, yargılama sırasında ihbar taleplerinin reddedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, dava tarihinden önceki bir tarihten itibaren faize hükmedilemeyeceğini, davadan önce usulüne uygun herhangi bir müracaat bulunmadığını, avans faizine hükmedilmiş olmasının hukuki mesnetten yoksun olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 11.11.2018 tarihinde dava dışı sürücünün idaresinde olup davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın yaya konumundaki davacıya çarparak yaralanmasına neden olduğunu belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

1-6098 sayılı TBK’nun 74. maddesi gereğince Ceza hukuku ile ilişkisinde başlığı altında “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmünü içermektedir.

Hukuk hakiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmadığı ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti, gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır. (HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K). Hukuk hâkimi ceza mahkemesi kararındaki fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağını belirleyen maddi olgularla ve ceza mahkemesince verilen mahkûmiyet kararı ile bağlıdır.

Dosya içeriğinden, 11.11.2018 tarihli olay yeri görgü, tespit ve araştırma tutanağında olay tarihinde kasten yaralama olayı ihbarı alınması üzerine yapılan incelemede görgü tanıklarının beyanlarından anlaşıldığı üzere ... isimli şahsın idaresindeki ... araç ile davacıya çarptığının belirtildiği ve olay yeri krokisinin düzenlendiği, davacı aynı tarihli ifadesinde dava dışı ...'in kendisine ait aracı üzerine sürdüğünü ve ezdiğini ifade ettiği, olayla ilgili Bala Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/895 sayılı soruşturma evrakı ile "Silahla Kasten Yaralama" suçundan soruşturma başlatıldığı,

mahkemece olay trafik kazası sonucunda yaralanma olarak nitelendirilerek yargılama sürdürülmüş ise de alınan bilirkişi raporunda olayın kasten yaralanma olarak kabul edilerek kusur belirlendiği anlaşılmakla kasten yaralama suçundan yapıldığı anlaşılan savcılık soruşturmasının sonuçlanıp sonuçlanmadığı konusunda herhangi bir araştırma yapılmadığı gibi olayın niteliğinin de açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda olayla ilgili Bala Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/895 sayılı soruşturması ile silahla kasten yaralama suçunda soruşturma yapıldığı da gözetilmek suretiyle öncelikle 6098 sayılı TBK'nin 74. maddesi hükmü uyarınca maddi vakıanın belirlenmesi bakımından ceza soruşturma evrakının getirtilmesi, kamu davası açılıp açılmadığının, açılmış ise sonuçlanıp sonuçlanmadığının belirlenmesi, ceza davasındaki tespit ve maddi vakıanın kabul şekli de gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken olayın niteliği belirlenmeden yargılamanın sürdürülmüş olması doğru değildir.

2-Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, dava dilekçesi ekinde Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenmiş 19.08.2020 tarihli Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun ibraz edildiği ve raporda davacının engel oranının %9 olarak belirtildiği, davadan önce davacının müracaatı üzerine düzenlenen Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği belirtilen 20.06.2019 tarihli raporda davacının özür oranının %10 olduğunun belirtildiği,

davalı vekili tarafından maluliyet raporlarına itiraz edildiği, mahkemece yargılama sırasında maluliyete ilişkin rapor alınmadığı, davacının maluliyet oranının %9 olduğunu kabul ettiği, davalı taraf lehine kazanılmış hak oluşturduğu gerekçesiyle bu oran esas alınarak yargılama sürdürüldüğü anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesi ekinde ibraz edilen 19.08.2020 tarihli raporun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediği gibi yargılama sırasında maluliyete ilişkin rapor alınmadan davadan önce davacı tarafın müracaatı üzerine düzenlenen rapora dayalı olarak karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece, davacının dava konusu kaza sonucu yaralanması ile ilgili tüm tedavi evrakları getirtilip Yargıtay uygulamalarına göre kaza tarihi olan 11.11.2018 tarihi itibariyle geçerli olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre davacının dava konusu kazada yaralanması sonucu meydana gelen daimi maluliyet oranının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin adli tıp anabilim dalı bölümlerinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi için hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.