Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/203 K.2024/266

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

16.07.2018 tarihinde, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı olan ... plakalı dorsenin, davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarptığını, meydana gelen kaza sonucu davacının yaralanarak geçici ve kalıcı iş göremez hale geldiğini ve bakım ihtiyacı doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının ve 100,00 TL bakıcı giderinin,

kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile geçici iş göremezlik zararı talebini 10.036,50 TL'ye, sürekli işgöremezlik zararı talebini ise 222.273,75 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve taleplerinin yersiz ve mesnetsiz olduğunu, Adli Tıp Kurumundan kazaya karışan araçların ve davacının müterafik kusurunun tespiti gerektiğini, davacının üniversitelerin adli tıp kurumlarından birine sevki ile maluliyet durumunun tespiti için rapor aldırılmasını, hesaplamanın aktüer sıfatına haiz bir bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, Dokuz Eylül Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan raporda, davacıda %15 oranında daimi maluliyet, 180 gün iyileşme süresi belirlendiği, bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, davacının işgöremezlik zararının hesaplanması yönünden aktüer bilirkişiden rapor alındığı, davalı tarafça yapılan ödeme itirazının ispat edilemediği,

davacının emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 8.029,20 TL geçici iş göremezlik, 177.819,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 185.848,20 TL'nin 21.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine, karar verilmiş; karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müterafik kusurun resen dikkate alınamayacağını, defi niteliğinde olduğunu, davacının park halinde olması nedeniyle emniyet kemeri takmasının zorunlu olmadığını, kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, davacı aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aktüer bilirkişi hesabında % 1.8 oranında teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirket tarafından ödenen 25.476,00 TL ödemenin mahsup edilmediğini, maluliyet raporunun üç doktor tarafından tanzim edildiğini, adli tıp kurumundan rapor alınması gerektiğini, geçici işgöremezlik zararının poliçe teminatı kapsamında olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalıya ZMSS poliçesi sigortalı aracın, davacının sürücüsü olduğu araca çarparak davacının yaralanmasına ve malul kalmasına neden olduğunu belirterek davalıdan geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin tazminini talep etmektedir.

1-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.

Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığından davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması ve buna göre, zarar görenin zarara katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir.

Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından, mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının aracıyla seyir halinde iken aracının arıza göstergesinin yanması üzerine ani olarak yavaşladığı, bu esnada arkasından gelmekte olan davalıya sigortalı aracın çarptığı anlaşılmış olup kaza tespit tutanağında davacının emniyet kemerinin takılı olmadığının tespit edildiği, davacının yaralanmasının burun ve yüz kısmı ile boyun omurlarında meydana geldiği gözetildiğinde davacının emniyet kemeri takmaması ile maluliyeti arasında illiyet bağının bulunduğu, bu nedenle hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasının isabetli olduğu kanaatine varıldığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

2-2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.1.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 Esas - 2020/40 Karar sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40 - 2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvelleri ile getirilen %1,8 teknik faizin uygulanması mümkün değildir.

Bu itibarla, davacının sürekli işgöremezlik tazminatı hesabına ilişkin hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3-Davalı sigorta şirketi tarafından mahkemeye gönderilen hasar dosyasının, 18.08.2020 tarihli üst yazısında, “… hasar kapsamında başvurucuya 30.01.2020 tarihinde 25.476,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir” şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüşse de, 05.10.2021 tarihli celsede, davalı vekilinin, davalı şirket ile yaptığı görüşmede ödemeye dair belge olmadığının bildirildiğini beyan ettiği görülmüş olup davalı taraf ödeme iddiasını ispat edemediğinden davalı vekilinin ödemeye ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

4-Davacının kaza nedeniyle geçici işgöremezlik süresinin ve sürekli işgöremezlik oranının belirlenmesi için davacının kaza sonrası tedavi evraklarının dosyaya getirtildiği, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından rapor alındığı, raporun, ayrıntılı, gerekçeli, kaza tarihi itibariyle uygulanmakta olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tanzim edildiği görülmekle mahkemece hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

5-Davalı vekili, geçici işgöremezlik tazminatından tedavi gideri kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumlu olduğu yönünde istinaf itirazında bulunmuşsa da; geçici işgöremezlik tazminatı, yaralanan kişinin iyileşme süresince çalışamaması nedeniyle ortaya çıkan zararı olup 2918 sayılı KTK.nın 98. maddesinde belirtilen sağlık hizmet bedeli sayılamayacağı gibi iyileşme süresince meydana gelen ve TBK.nın 54. maddesinde de sayılan bu zararlardan zarar sorumluları KTK.nın 85. maddesi ve 91. maddesi gereğince araç işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sorumlu olduğundan ve KTK.nın 98. maddesinde belirtilen SGK'nın sorumlu olduğu sağlık

hizmet bedeli kapsamında geçici işgöremezlik zararı bulunmadığından ve yasa ile düzenlenmeyen hususun zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi, kanun maddesine aykırı genel şart hükümleri de getirilemeyeceğinden davalı sigorta şirketinin geçici işgöremezlik zararından sorumlu olacağının kabulü gerekir. Bu itibarla, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

6-Davacı tarafın bakım gideri talebi reddedilmiş olup arabuluculuk ücretinden kabul/red oranına göre davacı tarafın sorumlu tutulması yerinde olduğundan davacı vekilinin arabuluculuk ücretine yönelik istinaf itirazına itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf sebepleri ile kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık görülmediğinden tarafların istinaf başvurularının HMK.nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.