Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/2053 K.2024/1249

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 02.11.2019 tarihinde, davalılardan ... Sigorta AŞ’ye Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı, ...

Müh.Mim.İnş.Özel Sağlık Hizm.Emlak Turizm San.Tic.Ltd.Şti. adına kayıtlı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla yaya geçidinden otobüs durağına geçmekte olan davacı yayaya çarparak yaralanmasına ve malul kalmasına neden olduğunu, 9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesince hazırlanan raporda davacının %25 engel oranı belirlendiğini, kazanın oluşumunda davacının kusuru bulunmadığını, davalı ... şirketine başvuru yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek HMK’nın 107 maddesi fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000 TL geçici iş göremezlik,

1.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 2.000 TL maddi tazminat ile 50.000 TL manevi tazminatın davalı ... limiti dahilinde ve manevi tazminattan sorumlu olmamak kaydı ile kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 01.07.2021 tarihli dilekçesi 17.09.2021 tarihli duruşmadaki beyanıyla maddi tazminat yönünden davalı ...

AŞ ile sulh olduklarından maddi tazminat yönünden tüm davalılar yönünden davadan feragat ettiğini ,davalılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, manevi tazminat yönünden talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... AŞ vekili; kazaya karışan ... plakalı aracın 28.02.2019 - 28.02.2020 tarihleri arasında davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kusur ve maluliyet yönünden ATK’dan, zarar yönünden aktüer bilirkişiden yeni genel şartlara göre rapor alınmasını, geçici işgöremezlik tazminatının teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... Müh.Mim.İnş.Özel Sağlık Hizm.Emlak Turizm San Tic Ltd.Şti ve ... vekili, davacının yabancı uyruklu olması nedeniyle teminat alınması gerektiğini, davacının yaya yolunu 200 metre geçtikten sonra aniden yola çıkması nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza mahallinde keşif yapılarak kusur raporu alınmasını, davacı tarafından sunulan engelli raporunun gerçeği yansıtmadığını, ATK’dan maluliyet raporu alınmasını, maddi tazminattan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın davalı ...'ın sürücüsü, davalı ...

Mühendislik şirketinin işleteni ve davalı ... şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu aracın yaya olan davacıya çarparak yaralanmasına neden olması nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat isteminden ibaret olduğu, dosya içerisinde toplanan tüm deliller, kaza tutanağı, adli tıp raporu, sigorta poliçesi, bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya içeriğine göre; olay tarihinde davalı ... şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı davalı araç sürücüsünün kullandığı aracın yaya olan davacıya çarpması nedeniyle davacının kusursuz, davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğu,

davacının maluliyetinin oluştuğu, kaza tarihi itibarıyla geçerli yönetmelik hükmüne göre davacının %5 oranında sürekli maluliyetinin oluştuğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 ay, bakıcı ihtiyacının 1 ay olduğu, Yargıtay içtihatları uygun olarak davalıların davacının maddi tazminat talebinden müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmış ise da vekaletnamesinde yetkisi bulunan davacı vekili tarafından maddi tazminat talebinden 17.09.2021 tarihli duruşmada feragat edildiğinden maddi tazminat yönündeki alacak kaleminin feragat nedeniyle reddi gerektiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kazanın oluşumu,

kazanın meydana geldiği tarih ile olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davacının açtığı maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacının açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 10.000TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Mühendislik Mimarlık ... Ltd.

Şti.'den kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş; hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın açılmasına davalılar sebebiyet verdiğinden ve dava konusu kazada davalıların kusuru tespit edildiğinden yapılan ödeme nedeniyle maddi tazminattan feragat edilmesi sebebiyle davalılar lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmekte iken yerel mahkeme gerekçeli kararında maddi tazminat talebi bakımından hukuka aykırı bir şekilde davalı ... ve ...'nin yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ve ...'ne verilmesine şeklinde hüküm kurmasının yasaya

aykırı olduğunu, gerekçeli kararın 5. maddesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 1.066,15 TL'sinin davacıdan. 253,85 TL'sinin davalılardan (...

Ve ...'nden) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına şeklinde hüküm kurulmuş ise de hükmün hukuka aykırı olduğunu, davacının maddi zararının davalı ... tarafından karşılanması sebebi ile sulh olunduğunu ve maddi tazminat talebinden feragat edildiğini, hakkın özünden feragat söz konusu olmayıp;

davacının alacağına yargılama sırasında kavuştuğu için feragat edildiğini, esasen davanın konusuz kaldığını, bu sebeple Yerel mahkeme kararındaki 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.066,15 TL'sinin davacıdan alınmasına yönelik hükmün kaldırılması gerektiğini, davacı için 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin çok düşük olup hakkaniyet ve adalet ilkelerine aykırılık teşkil ettiğini belirterek istinaf istemini kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK’nın 355 maddesi gereğince istinaf talebinde bulunan davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalıların işleteni, sürücüsü, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın davacı yayaya çarpması sonucu yaralanan davacı için geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ve manevi tazminat istemi ile açılan davada, yerel mahkemece maddi tazminat yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat yönünden kısmen kabulüne dair verilen karar davacı vekili tarafından maddi tazminat yönünden vekalet ücreti, arabuluculuk ücreti ;manevi tazminat yönünden düşük olmasına yönelik sebeplerle istinaf edilmiştir.

Yerel mahkeme kararının 5. sayfasının son paragrafında manevi tazminata ilişkin gerekçe bölümü “….Bu bilgiler ışığında, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kazanın oluşumu, davacı ...'ın oluşan maluliyeti, davacı ...'ın eşi ve çocuklarının meydana gelen yaralanma nedeniyle yaşadıkları elem, keder, ızdırap, kazanın meydana geldiği tarih ile olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davacı için 10.000,00TL'nin,

kaza tarihi olan 02.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte ….”şeklinde yazılmış ise de davacının isminin ... olmayıp ... olduğu ve davacının kaza sonucu kendisinin yaralandığı gerekçe bölümündeki davacı isminin sehven yazılmış yerinde giderilebilecek maddi hataya dayalı olması nedeniyle bu husus kaldırma nedeni yapılmamış eleştirilmekle yetinilmiştir.

1-Davacı vekilinin maddi tazminat yönünden davalılar yararına hükmedilen vekalet ücreti ile davacı aleyhine hüküm altına alınan arabuluculuk ücretine itiraz etmiştir.

Davacıya dava tarihinden sonra yargılama devam ederken davalı ... AŞ tarafından ödeme yapılması nedeniyle davacı vekili maddi tazminat talebinden feragat etmiş ve müşterek ve müteselsil sorumluluk gereği feragat diğer davalılar açısından da sonuç doğurmuştur. Burada hakkın özünden feragat söz konusu olmayıp; davacı alacağına yargılama sırasında kavuştuğu için feragat etmiş, esasen dava konusuz kalmıştır. Davalılar kendilerine karşı dava açılmasına sebebiyet vermişlerdir.

Bu nedenle, feragat sebebiyle reddedilen maddi tazminat yönünden davalılar lehine davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığı gibi ;zorunlu arabuluculuk gideri yönünden de dava açılmasına davalıların sebebiyet verdiği gözetildiğinde, davadan önce başvurulan arabuluculuk nedeniyle arabuluculuk ücretinin de yargılama giderlerinden olması ve buna göre bu ücretin davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan tahsil edilmesi gerekirken bir kısmının davacıdan tahsili doğru görülmemiştir.

2-Davacı vekili manevi tazminatın düşük olmasına itiraz etmiştir.

Dava konusu 02.11.2019 tarihli saati 16.10 olan kaza tespit tutanağındaki değerlendirme, mahkemece alınan ATK’nı 11.11.2021 tarihli kusur raporu ve KGM fen heyetinden alınan 12.01.2022 tarihli bilirkişi raporlarında 02.11.2019 günü saat 16.10 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile D-200-13 devlet karayolu üzerinden seyir halinde iken olay mahalli yaya geçidine geldiğinde, yolun solundan orta refüj üzerinden yola girerek yaya geçidi üzerinden karşıya geçmek isteyen davacı yaya ...'ya çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza tespit tutanağında olay mahallinde yolun.

10.5 metre genişliğinde, düz, zeminin asfalt, kuru, havanın açık, görüşün açık, kaza yerindeki azami hız limitinin 50 km/s, vaktin gündüz, mahallin meskun olduğu, mahalde yaya geçidi levhasının olduğu, çarpma noktasının yaya geçidi üzerinde olduğu,

davalı sürücü ..., idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken yola gereken dikkatini vermesi ve olay mahalli yaya geçidi mahalline yaklaştığında hızını azaltması ve yolun solundan yola girip karşıya geçmek isteyen davacı yayayı dikkate alması ve ilk geçiş hakkını bu yayaya bırakmasının ardından kontrollü bir şekilde sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmemiş olup meydana gelen kazada asli ve tam kusurlu, davacı yaya ...,

olay mahalli yolda orta refüjden yaya geçidi üzerinden karşıya geçmek istediği esnada sağından seyirle gelen davalı idaresindeki otomobilin sekmesine maruz kaldığı anlaşılmakla meydana gelen kazada kusuru bulunmadığının belirlendiği, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahil Tıp Bilimleri Adli Tıp Anabilim Dalından alınan 10.04.2022 tarihli maluliyet raporunda Salim kızı, 09.07.1993 doğumlu Suha Salim Alhajiv’nin dosyasının incelenmesi, yapılan muayene ve değerlendirmesi sonucunda.

02.11.2019 tarihinde gerçekleşen trafik kazasına bağlı hastada meydana gelen yaralanmaları dikkate alınarak.

Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla bedensel özür oranı hesaplandığında, kas-iskelet sistemi -2. üst ekstremiteye ait sorunlarda engellilik oranları omuz ;sağ proksimal humerus kırığı sonrası sağ omuz eklem hareket kısıtlılığı için, %1 olduğu, sağ üst ekstremite engelliliğinin %1 olduğu, kas iskelet sistemi > alt ekstremite,eklem hareket açıklığı, sağ kalçada dış rotasyon 20 derece diğer hareketlerin doğal olduğu, tablo 3.8a kalça eklemi hareket kısıtlılığının şiddetinin belirlenmesi dış rotasyon hareket kaybı için hafif (15) olduğu,

kişinin alt ekstremite engel oranı Tablo 3.2'ye göre kişinin tüm engel oranına dönüştürüldüğünde %3 olduğu, alın sağ yanda bulunan 1,5x1,5 cm'lik hipertrofil skarın yüzde sabit iz niteliğinde olduğu belirtilen lezyon Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine çerçevesinde değerlendirildiğinde vücut yüzeyinin %1 ini kaplamadığı,ancak yüzde alın sağ yan bölgesinde yer alan sabit iz niteliğindeki bir yaralanmanın vücutta yer alan herhangi bir ameliyat skarı ya da yara izinden farklı değerlendirilmesi gerekliliği olduğu, pek çok Yargıtay kararında da yüzdeki yaralanmaların öneminden bahsedildiği,

yüz bölgesindeki bu özellikteki bir izin sosyal nitelikteki ve insanlarla sürekli iletişim içerisinde olunmasını gerektiren mesleklerde mesleğe kabulde veyâ meslekte yükselmede önemli ölçüde etkili olabileceği, kişinin kendini algılaması, özgüveni ve gelecek beklentisi de dahil olmak üzere yaşamının fiziksel, sosyal, ruhsal ve ekonomik boyutlarını da etkileyebileceği hususları dikkate alınması, yüzdeki sabit iz niteliğindeki yaralanmanın vücudun %1 alanını kaplamaması, Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine çerçevesinde oran olarak karşılığı olmaması nedeniyle.

Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu Ve Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun düzenleme esasları: “MADDE 10 —(5) Bireyin engellilik durumu, Ek-2'de hastalığın adı yer almasa bile, vücut sistemleri üzerinden fonksiyon kayıpları değerlendirilerek belirlenir.” maddesi uyarınca hastanın yüz bölgesindeki mevcut sekelinin kişi özür oranının deri, hipertrofik skar ve keloid, hafif (Vücut yüzeyinin %1-9'unu kaplayan) maddesi hastanın mevcut klinik durumuna göre oranlandığında %1 olduğu, sekel halini aldığı ve kalıcı olduğu kanaatine varıldığı,

kişi engel oranlarına Balthazard formülü uygulandığında %5 olduğu, 02.11.2019 tarihli trafik kazasına bağlı kişinin toplam vücut engel oranının %5 (beş) olduğu, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu,kaza nedeniyle kişinin tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 1 (bir) ay olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 (altı) aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği görülmüştür.

Mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarına davacı vekilince yetersiz olduğu gerekçesiyle itiraz edilmiştir.

Davacının tazminat istemi TBK'nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Davalı sürücünün asli ve tam kusuru ile meydana gelen kaza nedeni ile 26 yaşındaki davacının beyin kanaması geçirdiği, sağ kolunda, kaburga ve leğen kemiğinde kırıklar olduğu yüzünde sabit eser şeklinde skar izi bulunduğu çeşitli ameliyatlar geçirdiği, üç ay hastanede yattığı vücut engel oranının %5 (beş) olduğu,

sekel halini aldığı ve sürekli olduğu,kaza nedeniyle bakıcı ihtiyaç süresinin 1 (bir) ay olduğu,tıbbi iyileşme süresinin 6 (altı) aya kadar uzayabileceği yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında ve davacının yaralanmasının boyutu davacının yaşı ile birlikte değerlendirilmesi halinde, takdir olunan manevi tazminat miktarının bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere karar kaldırılmış, davacı lehine 30.000-TL manevi tazminat ödenmesine,

maddi tazminat yönünden davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin ve davacı aleyhine hükmedilen arabuluculuk ücretinin kaldırılmasına dair yeniden hüküm kurulmuştur.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ilk derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, manevi tazminat miktarı artırılıp, maddi tazminat yönünden davalılar lehine hükmedilen vekalet ücreti ve davacı aleyhine hükmedilen arabuluculuk ücretinin kaldırılmasına dair kesinleşen yönler ve istinaf sebebi yapılmayan hususlar korunarak yeniden esası hakkında karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

I- Manevi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri

a)Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Müh.Mim.İnş.Özel Sağlık Hizm.Emlak Turizm San Tic Ltd Şti 'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, b)Davalılar ... ve ... Müh.Mim.İnş.Özel Sağlık Hizm.Emlak Turizm San Tic Ltd Şti’nin yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 20.000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ... ve ... Müh.Mim.İnş.Özel Sağlık Hizm.Emlak Turizm San Tic Ltd Şti 'ne ödenmesine,

II- Maddi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri

a)Davanın açılmasına sebebiyet veren davalılar ... ve ... Müh.Mim.İnş.Özel Sağlık Hizm.Emlak Turizm San Tic Ltd Şti lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4)Yargılama giderleri:

(a) Dava açılışında alınan 177,61 TL peşin harcın yargılama gideri olarak kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen (... Ve ...'nden) alınarak davacıya verilmesine,

(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı, 2.100,00 TL bilirkişi ücreti, 335,30 TL posta gideri, 730,30 TL diğer giderler olmak üzere toplam 3.220,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınmak suretiyle 1.932 TL'sinin davalılardan (... Ve ...'nden) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına

6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,

II-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafça yapılan 117,00 TL istinaf yargılama giderinin ve 220,70 TL istinaf başvuru harcının davalılar ... ve ... Müh.Mim.İnş.Özel Sağlık Hizm.Emlak Turizm San Tic Ltd Şti 'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Davacı tarafından yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4-Kararın tebliği, kesinleştirme ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 18.10.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır...