Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/2149 K.2024/1318

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 22.10.2020 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası, davalı ...

Sigorta AŞ’ye ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda tek taraflı olarak meydana gelen kazada araçta yolcu olarak bulunan davacı ...’in eşi, diğer davacı ...’ın annesi olan ... ...’nin vefat ettiğini, davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını, davalı sigorta şirketlerine başvurudan ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını,

davanın 6100 sayılı HMK’nin 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek destekten yoksun kalma alacağı tespit edildiğinde artırılmak üzere zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında her bir davacı için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği 22.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe limitleri dahilinde sınırlı olmak üzere davalı ...

Sigorta AŞ’den tahsiline, ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında her bir davacı için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği 22.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe limitleri dahilinde sınırlı olmak üzere davalı ... Sigorta AŞ’den tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında davalı ...

Sigorta AŞ yönünden talebini 398.391,43 TL'ye artırmış, 08.06.2022 tarihli dilekçesinde davalı ... Sigorta AŞ ile sulh olunduğunu, davalı ... Sigorta AŞ'den talep edilen anapara, işlemiş ve işleyecek faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri yönünden davanın konusuz kaldığını beyan etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, davacı tarafça davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumlu olduklarını, destekten yoksun kalma tazminatı için düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerektiğini, davacılara SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesini , aylık gelirin asgari ücretten fazla olduğunun ispat edilememesi halinde net asgari ücretten hesap yapılmasını, davalı sigorta şirketinin yasal faizden sorumlu tutulabileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ve yetkili mahkemenini İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, talep edilmesine rağmen vekaletname olmaksızın başvuru yapıldığını, taleplerin öncelikle zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında karşılanması gerektiğini, kusura ilişkin Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını, müteveffanın gelirinin tespitini, tazminata yasal faiz uygulanmasını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu, 24.01.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu, araçta yolcu konumunda olan müteveffa ... ...'nin kusursuz olduğunun belirtildiği, müteveffa ... ...'nin hak sahiplerinin destekten yoksun kalma nedeniyle oluşan maddi zarar miktarlarının ...'nin 22.832,62 TL, ... ...'nin 375.558,81 TL olmak üzere toplam 398.391,43-TL olduğu,

zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitine göre davacıların poliçe teminat miktarını aşan bakiye maddi zararlarının bulunmadığının belirtildiği, davacılar ile davalı ... Sigorta AŞ arasında harici olarak anlaşma sağlandığı, ödeme yapıldığı ve davanın konusuz kaldığı, davacıların zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitini aşan zararı bulunmadığından ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı davalı ...

Sigorta AŞ yönünden davanın reddi gerektiği gerekçeleriyle davalı ... Sigorta AŞ yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Sigorta AŞ yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, davanın davalı ...

Sigorta AŞ yönünden reddine hükmedilmesine yönelik kısmının hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müteveffanın ev hanımı olduğu ve gelir vergisi ve damga vergisi istisnası içermeyen asgari ücret esas alınarak hesaplama yapıldığını, bu değerlendirme ve hesaplamanın hatalı olup müteveffanın ev hanımı olmasının ücretli bir çalışmasının olup olmamasının tazminat hesabında esas alınacak asgari ücret üzerinde etkisi bulunmadığını, 2022 yılı için belirlenen asgari ücretin 4.253,40 TL olduğunu ve hesap yapılması gerektiğini, itiraz ve ek rapor alınması taleplerinin reddedildiğini,

destekten yoksun kalma tazminatları yönünden ek rapor aldırılması ve ek rapor sonucu ortaya çıkacak trafik poliçesini aşan miktarın artan mali mesuliyet klozu kapsamında davalı ... Sigorta AŞ'den tahsilini talep ettiklerini, poliçede teminatlar içerisinde 5.000,00 TL sigorta bedeli olan ferdi kaza vefat klozu bulunduğunu, davalı ...

Sigorta AŞ’nin artan mali mesuliyet klozu uyarınca sorumluluğunun doğacak olmasından bağımsız olarak ayrıca söz konusu genişletilmiş kasko poliçesi kapsamında talepleri mevcut olmasına rağmen ferdi kaza vefat teminatı dikkate alınmaksızın karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacılar vekili, 22.10.2020 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası, davalı ...

Sigorta AŞ’ye ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetine kaybetmesi sonucunda tek taraflı olarak meydana gelen kazada araçta yolcu olarak bulunan davacı ...’in eşi, diğer davacı ...’ın annesi olan ... ...’nin vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece 24.01.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu, araçta yolcu konumunda olan müteveffa ... ...'nin kusursuz olduğunun belirtildiği, davacılar ile davalı ...

Sigorta AŞ arasında anlaşma sağlandığı, yapılan ödeme ile davanın konusuz kaldığı, aktüer bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davacıların zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi limitini aşan zararı bulunmadığı gerekçeleriyle davalı ... Sigorta AŞ yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...

Sigorta AŞ yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı ... Sigorta AŞ'ne 30.11.2019-30.11.2020 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, ölüm halinde şahıs başına azami teminat limitinin 390.000,00TL olduğu olarak düzenlendiği, ancak, kaza tarihi itibarıyla yayımlanan tarifede ölüm halinde şahıs başına azami teminat limitinin 410.000,00-TL olarak belirlendiği, davalı ... Sigorta AŞ'nin ise kazaya karışan aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğu, bedeni zararlar açısından azami teminat limitinin kombine 200.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.

Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigorta teminatının kapsamı başlıklı 1.maddesinde sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin edeceği düzenlenmiştir.

Dosya içeriğinden mahkemece hükme esas alınan 24.01.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunda müteveffanın geliri yönünden yapılan değerlendirmede ev hanımı olduğunun kabul edildiği ve dönemsel asgari ücretler esas alındığı, hesaplama sorasında esas alınan asgari ücretin fiili bir çalışmanın karşılığı değil, müteveffanın ev hanımı olarak yapacağı ev işleri ile aile bütçesine sağlayacağı katkının karşılığı olup ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için 01.01.2008 tarihinden itibaren getirilen asgari geçim indirimi ile 01.01.2022 tarihinden itibaren getirilen gelir vergisi ve damga vergisi istisnasının, ücretli bir çalışma söz konusu olmadığı,

böyle bir durumda dikkate alınamayacağın gerekçeleriyle 2022 yılında çalışan kişiler için geçerli olan gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanmadan net asgari ücret esas alınarak hesaplama yapıldığının belirtildiği ve davacı ... için 22.832,62 TL, davacı ... ... için 375.558,81 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, davacılar vekili tarafından bu rapora itiraz edildiği anlaşılmıştır.

Asgari geçim indirimi (AGİ), ülkemizde 2008 yılından 2022 yılına kadar uygulanan vergi indirim sistemidir. AGİ asgari ücret üzerinde hesaplanan gelir vergisinden kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu aile içindeki fertleri için verilen bir indirimdir. AGİ, kişinin medeni haline ve ailesi içinde yer alan çocuk sayısına göre farklılık gösterir.

Kişinin brüt maaşı üzerinden hesaplanan asgari geçim indirimi, ancak 16 yaşından büyük işçiler için uygulanır.Asgari geçim indirimi uygulaması ile işverenler çalışanların ücretleri üzerinden vergi oranını hesaplar ve vergi dairesine asgari geçim indirimi kadar daha az vergi öder. Gelir Vergisi Kanununun 32 maddesi 7349 Sayılı Kanunun 3.maddesi ile 22.12.2021 tarihinde yürürlükten kaldırılmış, böylece asgari geçim indirimi uygulamasına bu tarih itibarıyla son verilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 27.01.2022 Günü Resmi Gazetede yayınladığı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin 7. maddesinde “Yapılan düzenleme ile 01.01.2022 tarihinden itibaren 193 Sayılı Kanunun 32. maddesinde düzenlenmiş bulunan asgari geçim indirimi uygulanması kaldırıldığından bu tarihten itibaren yapılan ücret ödemelerinde asgari geçim indirimi uygulanmayacaktır” denilerek 01.01.2022 tarihinden itibaren artık asgari ücret üzerinden gelir vergisi alınmayacağı, bu nedenle de Asgari Geçim İndirimi uygulamasına da son verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda Gelir Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinin 7349 Sayılı Kanunun 3.maddesi ile 22.12.2021 tarihinde yürürlükten kaldırılmış olduğu ve 01.01.2022 tarihinden sonra asgari geçim indiriminin kaldırıldığı anlaşılmakla bu husus nazara alınarak Yargıtay uygulamalarına uygun olarak müteveffanın geliri buna göre belirlenerek bilirkişiden ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken anılan hususun göz ardı edilmiş olması doğru değildir.

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.