Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/41 K.2024/373

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ...vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl dava dosyasında davacı vekili, 07.10.2013 tarihinde ... idaresinde bulunan aracın davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklete çarpması sonucu davacının yaralandığını, davalının aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğunu ve sürücüsünün tam kusurlu olduğunu belirterek 2.100,00 TL daimi ve geçici iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/276 E. Sayılı dosyasında, davacı vekili, ... idaresinde bulunan aracın davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklete çarpması sonucu davacının yaralandığını, kazaya neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığından Güvence Hesabının zarardan sorumlu olduğunu, davacının ... Üniversitesi Elektrik Enerjisi Üretim Dağıtım Bölümü mezunu olduğunu belirterek HMK'nın 107.

Maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2.200,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 30.896,70 TL olarak artırmış, 12.01.2020 tarihli dilekçesi ile dava değerini 40.109,43 TL olarak belirlemiştir.

Asıl dosyada davalı ... Sigorta AŞ vekili, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin kazadan sonra düzenlendiğini, sorumluluğunun 08.10.2013 tarihinde başladığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Birleştirilen dosyada davalı ...vekili, davalının sorumluluğunun sürücünün kusuru ve teminat limiti ile sınırlı olduğunu, davacının kask veya koruyucu elbise giymeden motosiklete binmesi nedeniyle zarardan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece 04.12.2017 tarihli 2015/100 esas 2017/925 karar sayılı ilamı ile asıl dosya bakımından davanın reddine, birleştirilen dosya bakımından ise davanın 24.717,36-TL yönünden kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalı ...vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara BAM 26. Hukuk Dairesinin 13.06.2019 tarihli 2018/1146 esas 2019/1074 karar sayılı ilamı ile davacının yaralanması nedeniyle maluliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin olarak olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre rapor alınmamış olması ve davacının zararının hesaplanırken yaptığı işin,

mesleğinin ve gelirinin net olarak belirlenmesi gerektiğinden davacının öğrenim gördüğü okuldan mezun olup olmadığı, mezuniyet tarihine ilişkin herhangi bir delil toplanmadan karar verildiğinden davalı ...vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kabulü ile kararın kaldırılmasına, yukarıda açıklanan hususlardaki deliller toplanarak yeniden hüküm kurulması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, mahkemece kaldırma kararı uyarınca yapılan yargılama sonucunda, davacının yaralandığı trafik kazasında kaza tarihi itibariyle geçerli bir ZMMS poliçesinin bulunmadığı,

... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, davacının %3,3 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı ve 9 ay süre ile iş göremez halde kaldığı yönündeki tespit ve Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünden alınan yazı cevabına göre davacının kaza tarihi itibariyle belirlenen ücreti ve diğer delillere göre aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen hesap raporuna göre; davalı ...'nın 4.080,57 TL geçici iş göremezlik ve 28.006,98 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 32.087,55 TL maddi tazminattan sorumlu olduğu, davacı yönünden % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı,

bu nedenle reddedilen kısım yönünden yargılama giderlerinden davalı taraf sorumlu tutulduğu ve davalı taraf lehine vekalet ücretine de hükmedilmediği belirtilerek, Mahkemenin 2019/462 esas (BAM Kararı Öncesi: 2015/100 E.) sayılı dosyası bakımından; her ne kadar ...

Sigorta AŞ aleyhine ZMMS poliçesinden dolayı dava açılmış ise de, SBGM'den gelen yazı cevabına göre kaza tarihi itibariyle davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın geçerli bir ZMMS poliçesinin olmadığı, bu nedenle ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğu bulunmadığından asıl davanın reddine, birleştirilen Ankara 5. ATM'nin 2016/276 esas sayılı dosyası bakımından; davanın kısmen kabulü ile.

4.080,57 TL geçici iş göremezlik ve 28.006,98 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 32.087,55 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 23.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece verilen ilk kararın davacı tarafça istinaf edilmediğini, sadece kendilerinin istinaf kanun yoluna başvurduklarını, lehlerine usuli kazanılmış hak oluştuğunu, buna rağmen mahkemece ilk kararda hükmedilen miktardan fazla tazminata hükmedildiğini, zarar gören araç sürücüsü ile 5.000,00 TL karşılığında anlaşma yaptıklarını ve şikayetinden vazgeçtiğini, tazminat hakkından da vazgeçmiş sayılacağını, aksi halde ödenen 5.000,00 TL’nin mahsubu gerektiğini, davacının muayenesi yapılmadan maluliyetinin belirlendiğini, maluliyet raporunun yeterli olmadığını, ATK’dan kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre maluliyet raporu alınmasının gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davalı ...vekilinin HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili birleştirilen dava dosyasında, davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı motosiklet ile ... plakalı aracın çarpıştığını, ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğini, aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının bulunmaması nedeniyle Güvence Hesabının sorumlu olduğunu belirterek davacının yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Mahkemece Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen maluliyet raporu ile belirlenen %3.3 maluliyet oranının ve 9 ay geçici iş göremezlik süresi hükme esas alınmıştır. Anılan raporda her ne kadar olay tarihi itibariyle Yargıtay uygulamalarına göre Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği uygulanması gerekir ise de maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin eki cetvellerinin bulunmaması nedeniyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği eki cetveller kullanılarak yetkili kurumdan ve kaza tarihindeki yasal mevzuata uygun olarak alındığından, bu raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı ...vekili, araç sürücüsünün davacı ile anlaştığını, davacıya 5.000,00 TL ödeme yaptığını, bu ödemenin belirlenen tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK), “İspat Yükü” başlıklı 6. maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” şeklinde.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesinde ise: “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Bu durumda, TMK m.6 ve HMK m.190 gereğince araç sürücüsünün, davacıya kaza nedeniyle ödeme yaptığını ispat yükü davalı ... aittir. Davalı ...tarafından davacıya ödeme yapıldığı ispat edilemediğinden mahkemece 06.01.2021 tarihli aktüer ek raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinafının reddi gerekmiştir.

Davalı ...vekili, mahkemece verilen ilk kararın davacı tarafça istinaf edilmediğini, sadece kendilerinin istinaf kanun yoluna başvurduklarını, lehlerine usuli kazanılmış hak oluştuğunu, buna rağmen mahkemece ilk kararda hükmedilen miktardan fazla tazminata hükmedildiğini ileri sürmüştür.

Mahkemece 04.12.2017 tarih 2015/100 esas 2017/925 karar sayılı ilamı ile; asıl dosyada davacının davasının reddine, birleştirilen dava dosyasında davacının davasının kısmen kabulü ile, 24.717,36 TL tazminatın dava tarihi olan 23.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, 26 HD’nin 13.06.2019 tarih, 2018/1146 esas 2019/1074 karar sayılı kararı ile,

davacının yaralanması nedeniyle maluliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin olarak olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre rapor alınmamış olması ve davacının zararı hesaplanırken yaptığı işin, mesleğinin ve gelirinin net olarak belirlenmesi gerektiğinden davacının öğrenim gördüğü okuldan mezun olup olmadığı, mezuniyet tarihine ilişkin herhangi bir delil toplanmadan karar verildiğinden davalı ...vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda mahkemece ilk kararın davacı tarafça istinaf edilmediği,

bu şekilde davacı açısından kesinleştiği ve davalı ...yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınarak birleştirilen dava dosyasında davacının davasının kısmen kabulü ile, 24.717,36 TL tazminatın dava tarihi olan 23.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulü ile.

4.080,57 TL geçici iş göremezlik ve 28.006,98 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 32.087,55 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 23.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş olması doğru görülmediğinden davalı ...vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı ...vekilinin sair istinaf sebeplerinin reddi ile, usuli kazanılmış hak yönünden istinaf sebebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın düzeltilerek ve 4.080,57 TL geçici iş göremezlik, 20.636,79 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline dair kesinleşen yönler ve istinaf sebepleri ile bağlı kalınarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.