Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/594 K.2024/563

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ...…Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 09.04.2014 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın yaya ...’e çarparak ölümüne neden olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından davacılara 23.03.2015 tarihinde 15.182,63 TL ödeme yapıldığını, davacıların desteğin annesi, babası ve kardeşi olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ... için 1.000,00 TL,

davacı baba ... için 1.000,00 TL ve kardeşi ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı anne ... için 50.000,00 TL, davacı baba ... için 50.000,00 TL ve davacı kardeş ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın sadece davalılar ... ve ...... Tic. Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 02.02.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini davacı ... yönünden 19.179,38 TL, davacı ... yönünden 29.526,06 TL olarak belirlemiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, ... plakalı aracın davalı şirkete 23.10.2013-2014 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ZMSS ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı şirkete ihbarda bulunulduğunu ve şirket tarafından hasar dosyasının açıldığını, destekten yoksun kalan davacılara aktüer hesabı yaptırılarak 15.182,63 TL ödeme yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davanın yetki yönüyle reddinin gerektiğini, yetkili mahkemelerin olayın gerçekleştiği yer olan Karabük mahkemeleri olduğunu, trafik kazası sonucu tarafların eşit derecede kusurlu olduklarını, dava dilekçesindeki taleplerin hukuka aykırı olduğunu, müteveffa açısından destek olma kavramının gerçekleşmediğini, dava konusu kaza nedeniyle davalıdan talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, her ne kadar davalı sürücüden maddi ve manevi tazminat talep edilmişse de öncelikle sorumlunun sigorta şirketi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...…Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, bilirkişi heyeti kök ve ek raporları ile adli tıp raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalı sigorta şirketine sigortalı ve davalı ...... Ltd.

Şti. adına kayıtlı diğer davalı ...'un idaresindeki ... plakalı aracın davacıların desteği yaya ...'in karşıdan karşıya geçişi sırasında çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde vefat ettiği, Karabük 1. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen ve Yargıtay 12. Ceza Dairesinin temyiz incelemesi neticesinde kesinleşen ceza dosyası tarafların eşit kusurlu olduğuna dair İstanbul ATK tespitlerinin kesinleştiği, İstanbul ATK'dan alınan raporda da davacılar murisi ile davalı ...'un %50'şer oranında kusurlu olduklarının belirlendiği, dava öncesinde ve yargılama sırasında davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığı,

davacılar ile davalı sigorta şirketi arasında sulh protokolü ve ibraname imzalandığı, davacıların davalı sigorta şirketine karşı açmış olduğu davadan feragat ettikleri, davacı ... yönünden destekten yoksunluk durumunun bulunmadığı, davacılar ... ve ... bakımından hesap edilen zararın poliçe teminatı dahilinde kalması,

kusur durumu nazara alındığında haricen yapılan ödemelerin haklılığı, sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığı ve protokolde maddi tazminat yönünden sigorta, sigortalı ve sürücüden de başkaca talepte bulunulmayacağının düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde yapılan ödeme uyarınca sigorta şirketi dışındaki davalıların da sorumluluğunun ortadan kalktığının kabul edildiği,

davacıların yakını müteveffa ...'in ve davalı ...'un eşit oranda kusurlu olmaları, kaza tarihindeki gelir durumu, vefat olayının elem ve ıstırabı, davacılar ile müteveffanın yakınlığı, kaza tarihi ve olayın oluş değerlendirilerek davacıların uygun bir manevi tazminat talep edebileceği gerekçesi ile; davacılar ... ve ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden, davalı sigorta şirketine karşı açılan davadan feragat edilmesi nedeniyle davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine, davalılar ... ve ... ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden davanın reddine, davacıların manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00TL, davacı ... için 7.500,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden 09.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı ... ... Ltd. Şti. vekili ve davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, davalı ... tarafından süresi içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmadığından, bu davalı yönünden HMK’nun 344 maddesi gereğince kararın istinaf edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...…Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde, davacılar ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen 18.12.2018 tarihli sulh protokolü ile davacılar, davalı sigorta şirketine yönelik olarak maddi ve manevi tazminatlar yönünden anlaşılmış olup gerekli ödemenin sigorta şirketince yapıldığını, davalı sigorta şirketinin kaza yapan aracın hem zorunlu trafik sigortasının hem de özel kasko poliçesinin keşidecisi konumunda olduğunu, bu nedenle manevi tazminattan da davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu,

sulh protokolünde maddi ve manevi tazminata yönelik sulh yapılması ile davalılar açısından her ne kadar manevi tazminata yönelik ayrıca sorumlu tutulacakları şerh düşülmüş ise de sigorta tarafından yapılan ödeme ile böyle bir sorumluluklarının kalmadığını, davalılar aleyhine hükmedilen manevi tazminatlar yönünden kararın hukuka aykırı olduğunu, aksi kanaat hasıl olması halinde ise, dosya içerisinde yer alan kasko poliçesinden anlaşılacağı üzere, davalı ...

Sigorta AŞ’nin manevi tazminat ve manevi tazminata yönelik vekalet ücreti ile mahkeme masraflarından da sorumlu olduğu açık olduğundan, ... Sigorta AŞ’nin de vekalet ücreti ve mahkeme masraflarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE; Davalı ...…Ltd. Şti. vekilinin HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın yaya ...’e çarpması sonucu, ...’in vefat ettiğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacılara 23.03.2015 tarihinde 15.182,63 TL ödeme yapıldığını, davacıların desteğin annesi, babası ve kardeşi olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ... için 1.000,00 TL, davacı baba ... için 1.000,00 TL ve kardeşi ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

davacı anne ... için 50.000,00 TL, davacı baba ... için 50.000,00 TL ve davacı kardeş ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın sadece davalılar ... ve ......

Tic.Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 02.02.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini davacı ... yönünden 19.179,38 TL, davacı ... yönünden 29.526,06 TL olarak belirlemiş, yargılama aşamasında davalı sigorta şirketi ile sulh olunması nedeniyle davacılar anne ve baba yönünden davadan feragat edildiğinden mahkemece davacılar ... ve ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden feraget nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden davanın reddine,

davacıların manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden tahsiline ve bu davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı ...…Ltd. Şti. vekili kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortasının ve İhtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinini davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiğinin, hükmedilen manevi tazminattan sorumlu olduğunu, davacılar ile davalı sigorta şirketi arasında tanzim edilin sulh protokolü ile davalıların manevi tazminat yönünden sorumluluklarının kalmadığını, aksi halde vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden davalılarla birlikte diğer davalı sigorta şirketinin de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürmüştür.

6100 sayılı HMK’nın Tasarruf ilkesi başlıklı 24.maddesinde (1) Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın, kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz.

(2) Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz.

(3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder.

6100 sayılı HMK’nın 25. Maddesinde “Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Kanunla belirtilen durumlar dışında, hâkim, kendiliğinden delil toplayamaz.” düzenlemesi gereğince taraflarca getirilme ilkesi benimsenmiş olup hakimin tarafların söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alması hukuka aykırılık oluşturur.

HMK’nın taleple bağlılık ilkesini düzenleyen 26. Maddesinde ise “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü gereğince hakim tarafların taleplerinin aşacak şekilde karar veremez.

Davacılar vekili dava dilekçesinde manevi tazminat talebine ilişkin olarak davacı anne ... için 50.000,00 TL, davacı baba ... için 50.000,00 TL ve davacı kardeş ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın sadece davalılar ... ve ......

Tic.Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, manevi tazminat talebi yönünden davalı sigorta şirketinden talepte bulunmamış, destekten yoksun kalma tazminatını da davalı sigorta şirketinden zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesine dayalı olarak talep edilmiş, davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesine dayalı husumet yöneltilmemiştir.

Zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığı gibi davacılar vekilinin bu yöne ilişkin talebi de yoktur. Dosyaya ibraz edilen 18.12.2018 tarihli “Sulh Protokolü ve İbraname” başlıklı belgenin, davacılar vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından imzalandığı, protokolde açıkça “…...

Sigorta AŞ haricindeki diğer davalılara karşı manevi tazminata ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla…” ibaresinin olması karşısında davalılar ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin hükmedilen manevi tazminattan, manevi tazminata ilişkin yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmalarında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle dosyadaki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmamasına nedeniyle davalı ...…Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.