Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/126 K.2025/171

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 17.02.2021 tarihinde, davalılardan ... Tic.Ltd.Şti ile ... ... Tic. Ltd. Şti.’nin adi ortaklık olarak uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraladıkları, davalı ... ...

AŞ’ye ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ....plakalı aracın, yaya olan davacıların babası ... çarparak ölümüne neden olduğunu, davacıların babalarının ölümü ile büyük üzüntü duyduklarını, ayrıca ölenin tüketici kredisi kullandığını, kredi ödemelerini ölüm tarihine kadar murisin yaptığını, ölüm sonrası kalan kredi borcunun kendileri tarafından ödenmek zorunda kalacağını belirterek davacı... için 170.000,00 TL, davacı ... için 130.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müteselsilen tahsiline,

ödemek zorunda kalacakları tüketici kredisi nedeniyle fazlası saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; .... plakalı araç için kaza başına 750.000,00 TL limiti olan manevi tazminat koruması sağlayan genişletilmiş kasko ... poliçesi düzenlediklerini, sorumluluklarının poliçe koşullarında yer alan riskin gerçekleşmesi sonrası yine poliçede belirtilen limit ile sınırlı olduğunu, manevi tazminatın zenginleşmeye yol açmayacak miktarda takdiri gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ölen kişinin trafik kurallarına uyarak yolun karşısına geçmesi gerekirken, dikkatsiz davrandığını, olayda davalının tamamen kusurlu kabul edilemeyeceğini, kaza sonrası hemen ambulans çağırdığını, yaralı ile ilgilendiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olarak talep edildiğini, tüketici kredisinin kalan ödemesinin hayat sigortası düzenleyen şirketten talep edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle; olayda tek kusurlunun araç sürücüsü olmadığını, ölenin de yolun karşısına geçmek isterken trafik kurallarına uygun davranmadığını, düzenlenen tutanak ve anlatımların kazanın oluş şekline uygun olmadığını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, olay haksız fiil olduğu için avans faizi talep edilemeyeceğini, ölüm olayının trafik kazasından meydana gelip gelmediğinin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ... Tic.Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın yolun karşısına geçmek isterken trafik kurallarına uygun davranmadığını talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, olay haksız fiil olduğu için avans faizi talep edilemeyeceğini, ölüm olayının trafik kazasından meydana gelip gelmediğinin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu, tüketici kredisi yönünden talep edilen zararın henüz gerçekleşmemiş olması nedeniyle talep koşullarının oluşmadığı, davacıların babalarını kaybetmeleri nedeniyle TBK’nın 56. Maddesi gereğince davacılar lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacıların maddi tazminat isteklerinin reddine, davacı... için takdiren 50.000,00 TL manevi tazminatın tüm davalılardan müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine,

davacı alacağına davalı ... ... AŞ yönünden 26.04.2021 dava tarihinden itibaren, diğer tüm davalılar yönünden 17.02.2021 kaza tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi uygulanmasına, fazla istemin reddine, davacı ... için takdiren 50.000,00 TL manevi tazminatın tüm davalılardan müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine, davacı alacağına davalı ... ...

AŞ yönünden 26.04.2021 dava tarihinden itibaren, diğer tüm davalılar yönünden 17.02.2021 kaza tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi uygulanmasına, fazla istemin reddine, karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili ve davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın çok düşük olduğunu, davanın kısmen reddi nedeniyle kabul oranına göre davalıların yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ceza dosyasında alınan kusur raporu ile mahkemece hükme esas alınan kusur raporu arasında çelişki olduğunu, müteveffanın, yolu karşısına geçerken yayaların uymak zorunda oldukları kurallara uygun davranmadığını, araç sürücüsünün tamamen kusurlu kabul edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda davalı sürücünün tam kusurlu kabul edilmesinin hatalı olduğunu, müteveffanın, yolu karşısına geçerken yayaların uymak zorunda oldukları kurallara uygun davranmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1-Mahkemece, kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının belirlenmesi yönünden üç makine mühendisinden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alındığı, kaza tespit tutanağı ve kaza anına ilişkin kamera görüntülerinin ayrıntılı şekilde incelenip değerlendirildiği, davalı sürücü ...’nin, karayolu üzerinde geri manevra yaptığı, gerekli dikkat ve özeni göstermediği,

müteveffanın yolun karşısına geçişi esnasında ters yönden geri manevra ile üzerine gelmekte olan davalı idaresindeki aracı görmesinin beklenemeyeceği belirtilerek davalı sürücünün Karayolları Trafik Kanununun 67. Maddesinin (b) bendinde düzenlenen “Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek ve geriye gitmek yasaktır” kuralını ihlal ettiğinin, kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun mütalaa edildiği;

bilirkişi raporunun, kaza tespit tutanağı ve kazanın oluşumu ile uyumlu, kazaya ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin 2022/1680 Esas 2023/104 Karar sayılı esastan red kararı ile kesinleşen, Ankara 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/196 Esas 2022/415 Karar sayılı ceza kararında belirlenen maddi olgulara uygun, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde düzenlenmekle denetiminin mümkün olduğu görülmekle mahkemece hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiş, davalı tarafın kusur oranına yönelik istinaf itirazları redi gerekmiştir..

2-Davacıların manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda, kazanın gerçekleşme biçimi, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olması, davacıların müteveffaya yakınlık dereceleri, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kaza tarihinde (2021) paranın satın alma gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğu kanaatine varılmış; bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, dosya üzerinden yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler çerçevesinde yeniden yapılan değerlendirmede;

davacı ... için 100.000,00 TL, davacı... için 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin somut olayın özelliğine, hak ve nesafete ve manevi tazminatın amacına uygun olacağı takdir edilmiş, davacılar vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmüştür.

3-Kabul şekline göre; davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verildiğine göre, kusur oranının belirlenmesi yönünden alınan bilirkişi raporu ücretinin yargılama giderleri arasına dahil edilmesi ve talebin kabul/red oranına göre davalıların sorumlu tutulması gerekirken bilirkişi ücretinin maddi tazminat talebi içerisinde değerlendirilerek davacı üzerinde bırakılması isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, davalıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1mddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

III-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 156,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 220,70 TL istinaf başvurma harcı olmak üzere toplam 376,70 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,

3-Harçlar Kanunu gereğince davalılardan alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.496,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.334,80 TL harcın davalılar ... ve davalı ... Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

4-Taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

5-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ikmali işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 13.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.