Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/535 K.2025/554

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Seyahat Turizm Tic.Ltd.Şti vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 15.12.2014 tarihinde, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, davalı ...'nın sevk ve idaresinde olan ve davalı ... Seyahat Turizm Tic.Ltd.Şti’ne ait olan ... plakalı aracın, davacı yayaya çarptığını ve davacının yaralandığını, geçici ve sürekli işgöremezliğinin oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.500,00 TL maddi tazminatın, davalı ... ve ...

Seyahat Turizm Tic.Ltd.Şti.’nden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise poliçe limitini aşmamak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ve ... Seyahat Turizm Tic. Ltd.

Şti.’nden olay tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama aşamasında maddi tazminat talebinin tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması olarak açıklamış, ıslah dilekçesi ile talebini, geçici işgöremezlik tazminatı için 1.161,04 TL’ye, sürekli işgöremezlik tazminatı için 54.987,25 TL’ye, tedavi gideri için 7.561,27 TL’ye yükseltmiş, sigorta şirketi yönünden olay tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı için talebini 99.373,49 TL’ye artırmıştır.

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yaralamalı trafik kazasına karışan ... plakalı aracın davalı şirket tarafından 87528987 sayılı ve 04.09.2014/04.09.2015 dönemini kapsamak üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesiyle teminat altına alındığını, poliçede teminat limitinin 268.000.00 TL olduğunu, dava konusu olayda tarafların kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, davacılara SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı, gelir bağlanıp bağlanmadığı,

gelir bağlandı ise peşin sermaye değerinin miktarı ve rücuya tabi alacak olup olmadığı ve tabi olan miktarın araştırılması gerektiğini, davalı şirketin geçici iş göremezlik tazminatı nedeniyle hukuki ve yasal sorumluğu olmadığını, davacı yanın avans faizi isteminin hukuki ve yasal dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kusurlu davranışları ile kazaya sebebiyet verdiğini, davacı yanın kuyumcuda 2.700 TL maaşla çalıştığını belirtildiğini, ancak öğrenebildikleri kadarıyla "Prokon Galvaniz" isimli bir firmada çok daha düşük bir maaşla çalışmakta olduğunu, bu nedenle davacının SGK kayıtlarının celbi gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın da afaki ve fahiş olduğunu, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... Seyahat Turizm Tic. Ltd. Şti. tebliğ edilen dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %90, davacının %10 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Adli Tıp Kurumundan alınan raporda, davacının kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının %3,3, tıbbi iyileşme süresinin 3 ay olduğunun belirlendiği, davacının geçici ve sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması için aktüer bilirkişiden rapor tedavi gideri için doktor bilirkişiden rapor alındığı, alınan raporların hüküm kurmaya elverişli olduğu,

davacının kazada yaralanması nedeniyle TBK’nın 56. maddesi gereğince davacı lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 1.161,04 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 99.373,49 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı ve 7.561,27 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 108.095,80 TL maddi tazminatın davalılar ... Seyahat Turizm Tic. Ltd. Şti ve ... yönünden olay tarihi olan 15.12.2014 tarihinden itibaren, davalı ...

Sigorta AŞ yönünden dava tarihi olan 24.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Seyahat Turizm Tic. Ltd.

Şti ve ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacıya atfedilen kusur oranını kabul etmediklerini, davacının kusursuz olduğunu, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, davacının gelirinin daha fazla olmasına rağmen asgari ücretten hesaplandığını, prim ve sair alacakların dahil edilmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının yola kontrolsüz ve dikkatsiz şekilde çıkması nedeniyle kazanın gerçekleştiğini, bu nedenle daha yüksek oranda kusurlu kabul edilmesi gerektiğini, tedavi giderlerinden SGK’nın sorumlu olduğunu, hesaplanan tedavi giderlerinin fazla olduğunu, belge ile ispatlanmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Seyahat Turizm Tic.Ltd.Şti vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının belirlenmesi yönünden alınan raporlar arasında çelişki olduğunu, davacının daha yüksek oranda kusurlu kabul edilmesi gerektiğini, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, maluliyet raporunda hatalı yönetmelik hükümlerinin uygulandığını, tedavi giderlerinden SGK’nın sorumlu olduğunu, davacının mahkemece alınan ilk aktüer raporuna itiraz etmediğini ilk hesap raporunda belirlenen veriler yönünden davalı lehine usulü kazanılmış hak oluştuğunu, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının maluliyetinin belirlenmesi yönünden güncel bir rapor alınmadan karar verilmesinin doğru olmadığını, aktüerya hesabında %1.8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, yasal faiz yerine avans faiz uygulanmasına karar verilmesinin doğru olmadığını, kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının belirlenmesi yönünden alınan raporlar arasında çelişki olduğunu, davacının daha yüksek oranda kusurlu kabul edilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, davalı ...'nın sevk ve idaresinde olan ve davalı ... Seyahat Turizm Tic.Ltd.Şti’ne ait olan ... plakalı aracın, davacı yayaya çarparak yaralanmasına ve malul kalmasına neden olduğunu belirterek daimi işgöremezlik tazminatı, geçici işgöremezlik tazminatı, tedavi gideri talep etmiştir.

1-Davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.500,00 TL maddi tazminat talep edildiği; davacı vekilinin, ıslah dilekçesi ile talebini, geçici işgöremezlik tazminatı için 1.161,04 TL’ye, sürekli işgöremezlik tazminatı için 54.987,25 TL’ye, tedavi gideri için 7.561,27 TL’ye yükselttiği görülmüşse de, davacı vekilinin, 19/10/2022 tarihinde ikinci kez ıslah dilekçesi sunarak sürekli işgöremezlik tazminatı talebini 99.373,49 TL’ye artırdığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak davasını kısmi dava olarak açmıştır.HMK'nın Kısmi dava başlıklı 109/1. maddesinde ise "Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir." hükmüne yer verilmiş, ıslaha ilişkin 176. maddesinde, "Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. (2) Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir." düzenlemesi yapılmıştır.

Mahkemece, davacı vekilinin 19.10.2022 tarihinde sunduğu ikinci ıslah dilekçesinin usule aykırı olduğu, kısmi dava açan davacının bir kez ıslah yoluna başvurabileceği, bu nedenle davacı vekilinin ikinci kez sunduğu ıslah dilekçesinin hukuken geçersiz olduğu gözetilerek karar verilmesi gerekirken ikinci kez artırılan bedel üzerinden sürekli işgöremezlik tazminatının kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2-Davacının, dava konusu kaza nedeniyle gördüğü tedaviye ilişkin olarak SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin de davalılardan tahsilini talep etmiş olup talep edilen bu zararın miktarı TBK'nın 50/2. maddesi ve 51. maddesine göre belirlenmelidir. Bu durumda mahkemece, tedavi giderleri konusunda uzman doktor bilirkişiden, davacının kazadaki yaralanmasının niteliği, tedavisinin mahiyeti, tedavi süresi ve şekli ile tedavi belgeleri dikkate alınmak suretiyle, tedavi sürecinde yapılması muhtemel ve belgelenmemiş tedavi giderlerinin miktarı konusunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınması gerekmektedir.

Somut olayda, mahkemece, belgelenemeyen tedavi giderlerine ilişkin olarak doktor bilirkişiden rapor alınmış ise de, raporda tedavi giderleri içinde "refakatçi gideri" masrafına da yer verildiği görülmüş olup refakatçi gideri, bakıcı gideri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden tedavi gideri içerisinde hesaplanması doğru görülmemiştir.

Davacının talep ettiği tedavi giderlerine ilişkin olarak doktor bilirkişiden, davacının kazadaki yaralanması ile tedavisinin mahiyeti, tedavi süresi ve şekli ile tedavi belgeleri dikkate alınmak suretiyle, dava konusu kaza sonucu yaralanması nedeniyle illiyet bağı bulunan, tedavi sürecinde yapılması zorunlu olan ve KTK’nın 98. maddesi kapsamında kalmayan, belgelendirilmiş ve/veya belgelenmemiş tedavi giderlerinin miktarı konusunda (refakatçi giderleri dahil edilmeden) hesaplama yapılması hususunda ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Davalılar, dava konusu kaza nedeniyle oluşan davacının gerçek zararından sorumludur. Davacının yaralanması nedeni ile uğradığı geçici ve sürekli işgöremezlik zararının tespit edilebilmesi için, öncelikle davacının gelirinin doğru saptanması gerekmektedir.

Dosya içeriğinden, davacının kaza tarihinde özel bir şirkette çalıştığı anlaşılmış olup hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda, davacının kaza tarihindeki maaşı esas alınarak sonraki dönem için asgari ücretin 1.17 katı üzerinden sürekli işgöremezlik zararının hesaplandığı görülmüştür. Davacının bir şirkette çalıştığı ve belirli bir aylık gelirinin olduğu anlaşıldığına göre bilinen dönem için farazi hesap yapılamaz. Bu nedenle, davacının kaza tarihinden rapor tarihine kadar olan maaş bordrolarının dosyaya kazandırılması ve kaza tarihinden rapor tarihine kadar davacının aylık gelirinin net olarak belirlenmesinden sonra sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Seyahat Turizm Tic.Ltd.Şti vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre tarafların sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.