Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/552 K.2025/580

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... AŞ vekili ve davalı ... Bujiteri Otomotiv Tic. Ltd. Şti vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.01.2021 tarihinde, davalı ... AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, diğer davalı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, davacıya ait Almanya Berlin trafik siciline kayıtlı ... plakalı araca arkadan çarparak hasar oluşmasına neden olduğunu, aracın kazadan sonra Almanya'da ekspertiz yaptırıldığını, araçta oluşan hasar nedeniyle yaptırılan ekspertiz sonucu aracın hasarının 2.871,26 Euro olduğu, yenisinin bedelinin ise 2.500,00 Euro, hurda değerinin 300,00Euro buna göre davacının zararının 2.200,00 Euro olduğunun belirlendiğini belirterek 2.200,00 Euro hasar bedeli ve 782,43 Euro ekspertiz ücreti ile 708,00 TL tercüme bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, hasar ve kusur yönünden rapor alınması gerektiğini, aracın hasarlı şekilde nasıl yurtdışına çıktığının tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, davalı ... şirketinin ekspertiz ücretinden sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Bujiteri Otomotiv Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının sorumluluğunun poliçe teminat limitini aşan kısımla sınırlı olduğunu, hasar ve kusur yönünden bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden alınan rapora göre, kazanın meydana gelmesinde davalıların işleteni ve sigortacısı olduğu araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, araçta meydana gelen hasar bedelinin 1.006,42 Euro olduğunun belirlendiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 1.006,42 Euro alacağın, davalı ... Bijuteri Otomotiv Tic. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden, davalı ...

AŞ yönünden 15.11.2021 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince Euro cinsinden yabancı para borcuna devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak hüküm altına alınmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yurtdışında yaptırılan ekspertiz sonucu aracın hasar bedelinin 2.871,26 Euro olarak belirlendiğini, aracın ikinci el rayiç değerinin ise 2.500,00 Euro olarak tespit edildiğini, bu bedelden 300,00 Euro sovtaj bedeli tenzil edilerek davalı taraftan 2.200,00 Euro talep edildiğini, taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini, bilirkişi tarafından belirlenen hasar bedelinin az olduğunu, yurtiçi fiyatlarına göre değerlendirme yapıldığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından belirlenen hasar bedelinin fahiş olduğunu, zararın Türk Lirası olarak hesaplanması gerektiğini, tamirin yurt içinde yapılması mümkünken yurtdışında tamir ettirilmesinin iyiniyet kurallarına uygun olmadığını, ekspertiz ücreti talebinin reddi gerektiğini, kararda sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğunun belirtilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Bijuteri Otomotiv Tic.Ltd.Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından belirlenen hasar bedelinin fahiş olduğunu, davacının aracında çok hafif bir hasar meydana geldiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 18.01.2021 tarihinde, davalı ... AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, diğer davalı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, davacıya ait Almanya Berlin trafik siciline kayıtlı ... plakalı araca arkadan çarparak hasar oluşmasına neden olduğunu, aracın kazadan sonra Almanya'da ekspertiz yaptırıldığını, araçta oluşan hasar nedeniyle yaptırılan ekspertiz sonucu aracın hasarının 2.871,26 Euro olduğu, yenisinin bedelinin ise 2.500,00 Euro, hurda değerinin 300,00Euro, buna göre davacının zararının 2.200,00 Euro olduğunun belirlendiğini belirterek 2.200,00 Euro hasar bedeli ve 782,43 Euro ekspertiz ücreti ile 708,00 TL tercüme bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesinin talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dava konusu kazanın İstanbul ilinde meydana geldiği, davacıya ait araçta meydana geldiği belirtilen hasar bedeli için Almanya'da yaptırılan ekspertiz raporuna dayalı olarak talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, davacıya ait aracın yurt dışında tamir edileceği kabul edilerek yurt dışındaki fiyatlar ve işçilik üzerinden tamir bedelinin hesaplandığı, aracın Türkiye’de tamir edilmesi halinde tutarın çok daha az olacağı belirtildiği halde buna ilişkin bir hesaplama yapılmadığı görülmüştür.

Davalı taraf, davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zarardan sorumludur.

Bu durumda, kazanın Türkiye’de meydana geldiği, davacının yurt dışında yapılan ekspertiz incelemesi sonucu pert total olarak değerlendirilen aracın hasarlı olmasına rağmen Türkiye’den yurt dışına gitmesinin mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi, kazanın oluş şekline göre kazada hasar gören parçaların ayrı ayrı gösterilmesi, eksper raporunun kaza ile uyumu olup olmadığının tespit edilmesi, davacıya kasko sigorta şirketi veya başkaca hasar ödemesi yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, her ne kadar davacı aracını Türkiye’de onarılmaya zorlanamaz ise de Türkiye’de onarılmasının mümkün olduğu durumda;

mahkemece, öncelikle aracın Almanya'da ve Türkiye’de tamir edilmesi hallerindeki tamir bedellerinin ayrı ayrı hesaplanması, aracın hasar bedeline göre onarımının ekonomik olmayacağının tespit edilmesi halinde aracın kaza tarihi itibariyle Almanya’daki ikinci el rayiç değeri ve sovtaj değerinin tespit edilmesi için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden emekli üç kişilik makine mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hüküm kurmaya elverişli bulunmayan bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Ayrıca, davacı, aracında meydana gelen hasarın tespitine yönelik olarak Almanya'da yaptırdığı ekspertiz raporu ücretinin, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ise de. HMK'nın 400.

Maddesinde taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebileceği, delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerektiği, kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılacağı, HMK'nın 401.

Maddesinde ise; henüz dava açılmamış olan hâllerde delil tespiti, esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden veya üzerinde keşif yahut bilirkişi incelemesi yapılacak olan şeyin bulunduğu veya tanık olarak dinlenilecek kişinin oturduğu yer sulh mahkemesinden istenebileceği düzenlenmiş olup davacının Türkiye'de meydana gelen kaza nedeniyle aracında meydana gelen hasar bedelinin Almanya'ya götürülerek orada ekspertizinin yaptırılmasının HMK'nın 400 ve devamı maddeleri kapsamında Türkiye'de açılan davada delil tespiti olarak kabulü mümkün olmadığı gibi, davacının zararının belirlenmesi için zorunlu giderlerden de olmadığından,

zarar sorumluların borcun kapsamının belirlenmesi açısından sorumluluğu makul gider ve gerçek zarar ile sınırlı olduğundan, davacının Türkiye'de açmayı düşündüğü dava çerçevesinde delil tespiti görev ve yetkisinin Türk Mahkemelerine ait olması, ekpertiz ücreti yönünde de sorumluluğun makul giderle sınırlı olması karşısında, ekspertiz ücretinden ve tercüme giderlerinden davalıların sorumlu tutulmuş olması doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekili, davalı ... AŞ vekili ve davalı ... Bujiteri Otomotiv Tic. Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre tarafların sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.