Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/710 K.2025/879

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 18.04.2012 tarihinde, davalı ...AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı otomobil ile davalı ...

AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı kamyonetin çarpıştığını, davacının ... plakalı araçta yolcu olup kaza sonucu yaralandığını ve %15 oranında maluliyetinin bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde her iki araç sürücüsünün de kusurlu olduğunu belirterek zarar tam ve kesin olarak belirlenince artırılmak üzere 500,00-TL geçici iş göremezlik, 500,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalı ...

AŞ'den, 500,00-TL geçici iş göremezlik, 500,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalı ...AŞ'den tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini davalı ...AŞ yönünden 4.022,71-TL geçici iş göremezlik, 98.983,96-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, davalı ...

AŞ yönünden 1.724,02-TL geçici iş göremezlik, 25.562,03-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olarak belirlemiş; ıslah dilekçesi ile sürekli işgöremezlik tazminatı talebini davalı ...AŞ yönünden 225.000,00 TL’ye, davalı ... AŞ yönünden 131.699,63 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ...AŞ. vekili, davacı tarafça dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediğini, davalının sorumluluğunun sigortalısının kusuru ile ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalının dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, SGK tarafından davacıya ödenen 10.076,24-TL geçici iş göremezlik tazminatının rücu edilmesi için Amasya İş Mahkemesinin 2014/438 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, mükerrer taleplerin reddi gerektiğini, maluliyet tazminatı belirlenirken bilinen ve belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücretin baz alınmasını, davacının müterafik kusurunun ve maluliyetinin belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... AŞ vekili, davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadan dava açılamayacağını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı ...AŞ’ye sigortalı araç sürücüsünün %70 oranında, davalı ... AŞ’ye sigortalı araç sürücüsünün %30 oranında kusurlu olduğu, ...

Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümünden alınan raporda, davacının kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının %6,2 olduğunun, tıbbi iyileşme süresinin 4 ay olduğunun belirlendiği, davacının geçici ve sürekli işgöremezlik zararı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alındığı ve sonuç olarak davanın kısmen kabulü ile, 103.006,68-TL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı ...AŞ'den, 27.286,04-TL tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...

AŞ'den tahsiline karar verildiği, karara karşı davacı vekili ve davalı ...AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 2020/369 Esas 2022/1966 Karar sayılı kararı ile, davacının 18.04.2012 kaza tarihinden itibaren çalıştığı ve SGK kaydının olduğu,

bazı yıllara ait bir kısım maaş bordroları dosyaya sunulduğuna göre davacının gelirinin net olarak belirlenmesi için kaza tarihinden itibaren çalıştığı tüm iş yerlerinden maaş bordroları ve yapılan ödemelere ilişkin belgeler getirilerek sonucuna göre bilinen dönem hesabında bu bordrolara göre hesaplama yapılması ve bilinen en son kazanç esas alınarak bilinmeyen dönem hesabında gelirin belirlenmesi ve buna göre tazminatın hesaplanması gerektiği, ayrıca mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda davacının 34 yaşında olduğu,

28.11.2037 tarihinde 60 yaşında pasif emeklilik dönemine geçeceği ve gelirinin yıllık 67.599,00-TL olacağı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de; pasif dönem hesabında Yargıtay uygulamalarına göre kişinin gelirinin asgari geçim indirimsiz (AGİ'siz) asgari ücretin esas alınması gerektiği gerekçesi ile kararın HMK’nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verildiği; kaldırma kararı doğrultusunda aktüer bilirkişiden ek rapor alındığı, ek raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, poliçe limitinin 225.000,00 TL olduğunun gözetildiği gerekçesi ile davacının davasının ...

AŞ yönünden kısmen kabulüne, 225.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 30.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının davasının ... Anonim Şirketi yönünden kısmen kabulü ile, 1.280,59 TL geçici iş göremezlik ve 130.419,03 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam.

131.699,62 TL'nin 30.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Anonim şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş, karara karşı davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aktüerya raporunda davacının esas alınan gelirinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bilinen dönem hesabının hatalı olduğunu, gelir araştırmasının yetersiz ve eksik olduğunu, davacının emniyet kemeri takmadığını, müterafik kusurlu olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ...AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı otomobil ile davalı ... AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı kamyonetin çarpıştığını, davacının ... plakalı araçta yolcu olup kaza sonucu yaralandığını belirterek geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 103.006,68-TL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı ...AŞ'den, 27.286,04-TL tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...

AŞ'den tahsiline dair verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ...AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup Dairemizce, mahkemece maddi tazminatın hesaplanmasına ilişkin hükme esas alınan 04.03.2019 tarihli ek raporda aktüer bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada, davacının gelirinin, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılına ait bir kısım bordrolara göre 30 günlük net ücret ve dönemsel AGİ tutarları hesaba esas alınarak ve davacı tarafından 13.12.2018 - 13.06.2019 dönemini kapsayan hizmet akdine göre belirlenen 1480 USD aylık ücretin,

tahakkuk tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı olarak da ödenebileceği düzenlendiğinden bu tutarın 02.01.2019 tarihli merkez bankası efektif satış kuruna göre TL'ye çevrilerek netleştirildiği belirtilerek hesaplama yapılmış ise de gerçek gelir belirlenebilecekken faraziyeye göre gelirin belirlenmesinin uygun olmadığı, davacının gerçek zararının hesaplanabilmesi için gelirinin net olarak belirlenmesi gerektiği, bu nedenle davacının 18.04.2012 kaza tarihinden itibaren çalıştığı ve SGK kaydının olduğu,

bazı yıllara ait bir kısım maaş bordroları dosyaya sunulduğuna göre davacının gelirinin net olarak belirlenmesi için kaza tarihinden itibaren çalıştığı tüm iş yerlerinden maaş bordroları ve yapılan ödemelere ilişkin belgeler getirilerek sonucuna göre bilinen dönem hesabında bu bordrolara göre hesaplama yapılması ve bilinen en son kazanç esas alınarak bilinmeyen dönem hesabında gelirin belirlenmesi ve buna göre tazminatın hesaplanması gerektiği gerekçesiyle kararın HMK’nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiş ise de; davacının, kaza tarihinden rapor tarihine kadar çalıştığı işyerlerinin mahkemece araştırılmadığı,

bu işyerlerinden maaş bordro ve ödemelerinin getirtilmediği, bilinen dönem hesabının yine bir kısım maaş bordrolarına göre yapıldığı, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 17.12.2019 tarihli dilekçede, davacının son bordrosuna göre aylık gelirinin 1.480 USD olduğu ve buna ilişkin bordroyu ibraz ettiklerini bildirdiği halde hükme esas alınan 17.12.2023 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda Ocak 2019 tarihinden itibaren davacının 1.750 USD aylık gelirinin olduğu kabul edilerek hesaplama yapıldığı, davacının bir işyerinde düzenli olarak çalışıp çalışmadığı,

aylık gelirinin sabit olup olmadığı belirlenmeden davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 2022 yılı Eylül ve Ekim aylarına ilişkin sadece iki maaş bordrosu fotokopisi esas alınarak davacının aylık kazancının 1.750 USD olduğunun kabulü ile bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının yapıldığı görülmüş olup mahkemece kaldırma kararının gereğinin yerine getirilmediği, hükme esas alınan 17.12.2023 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin aktüer raporuna yönelik istinaf itirazları yerinde görülmüştür.

Bu durumda davacının olay tarihinden hükme esas alınan aktüer bilirkişi rapor tarihine kadar olan gelirine ilişkin tüm belgelerin çalıştığı iş yerlerinden getirilerek gerçek gelirinin belirlenmesi ve sonucuna göre bilinen dönem hesabında her ay için elde ettiği gelir üzerinden, bilinmeyen dönem için bilinen son geliri esas alınarak hesaplama yapılması için kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. Maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.