Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/766 K.2025/925

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 26.03.2014 tarihinde, davalı ... Genel Müdürlüğü adına kayıtlı, davalı ... Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, davalı ... idaresinde bulunan otobüsün, davacıya çarptığını ve davacının yaralanmasına neden olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00 TL geçici, 50,00 TL kalıcı işgücü kaybına ilişkin olmak üzere toplam 100,00 TL maddi tazminat ile 200.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi bakımından dava tarihinden, diğer davalılar bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile geçici işgöremezlik tazminatını 1.184,40TL’ye, kalıcı işgücü kaybı tazminatını 55.462,24TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davalılardan otobüs şoförü ..... Genel Müdürlüğü’nün değil ... AŞ'nin işçisi olduğunu, bu nedenle husumet itirazında bulunulduğunu, davalının işleten sıfatıyla hiçbir kusuru bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının çok fazla olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı sürücünün kusursuz olduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının oldukça fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davalının sorumluluğunun poliçedeki limitler dahilinde araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, davacının müterafik kusurunun dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; kazanın meydana gelmesinde davacının %30, davalı sürücünün %70 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümünden alınan raporda, davacının kazadan kaynaklanan daimi maluliyetinin %9,3 oranında, tıbbi iyileşme süresinin 2 ay olduğunun belirlendiği, davanın kabulüne dair verilen karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 2019/2360 Esas 2022/368 Karar sayılı kararı ile,

bilirkişi raporlarında kusur dağılımına dair çelişki olduğundan mahkemece öncelikle ceza dosyası da eklenmek suretiyle dosyanın İTÜ'den seçilecek uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile davalıların itirazları da değerlendirilmek suretiyle raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek mahiyette, uzlaştırıcı, denetime açık, ayrıntılı ve kusur oranlarının belirtildiği rapor alınması gerektiği gerekçesi ile kararın HMK’nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verildiği; kaldırma kararı doğrultusunda, İTÜ’den bilirkişi kurulu raporu alındığı, kazanın meydana gelmesinde davacının %40, davalı sürücünün %60 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği,

raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile maddi tazminat talebi bakımından davanın kısmen kabulüne, 1.015,20 TL kazanç kaybı, 47.539,07-TL meslekte kazanma gücü kaybı olmak üzere toplam 48.554,27-TL maddi tazminatın olay tarihi olan 26.03.2014 tarihinden itibaren (davalı sigorta şirketi bakımından dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat talebi bakımından davanın kısmen kabulüne, 18.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 26.03.2014 tarihinden itibaren (davalı sigorta şirketi bakımından dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili, davalı ...

Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaldırma kararı sonrası yeniden aktüer bilirkişi raporu alınmadığını, önceki aktüer bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, güncel asgari ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde davacı yayanın tamamen kusurlu olduğunu, dikkatsiz şekilde aniden aracın önüne geçmeye çalıştığını, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davanın kısmen reddine karar verildiği halde davalı lehine vekalet ücreti verilmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ceza dosyasında alınan kusur raporu ile hükme esas alınan kusur raporu arasında çelişki olduğunu, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, maluliyetin belirlenmesi yönünden adli tıp kurumundan rapor alınması gerektiğini, davanın kısmen reddine karar verildiği halde davalı lehine vekalet ücreti verilmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ... Genel Müdürlüğü adına kayıtlı, davalı ... Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, davalı ... idaresinde bulunan otobüsün davacıya çarptığını ve davacının yaralanmasına neden olduğunu belirterek geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ve manevi tazminat talep etmiştir.

1-Mahkemece, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi yönünden İTÜ’den bilirkişi kurulu raporu alındığı; raporda, davalı otobüsü sürücüsü davalı ...’nin, kavşak yaklaşımında durdurduğu otobüsü tekrar harekete geçirmeden önce, kavşakların yaya geçişlerine izin verilen mahaller olduğunu dikkate alarak, yayaların, bu arada, otobüsten inen yolcuların karşıdan karşıya geçmelerine karşı müteyakkız davranması, seyredeceği alanı sürekli ve etkin biçimde kontrol etmesi,

yolun serbest olduğuna, yolu geçen veya geçmek üzere olan yayalar bulunmadığına kanaat getirince ancak otobüsü harekete geçirmesi gerekirken, bu hususlara riayet etmediği, gerekli kontrolü yapmadan otobüsü harekete geçirdiği ve yolu geçmekte olan davacı yayaya çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiği olayda %60 oranında kusurlu olduğunun, davacı ...’ün ise, yolcu konumunda otobüsten indikten sonra aracın tekrar hareket edeceğini dikkate almadan, yolu geçme teşebbüsünde bulunarak, kendi can güvenliğini tehlikeye düşürdüğü,

tedbirsiz, dikkatsiz, dikkat ve özen yükümlülüklerine ve yaya hareketlerini düzenleyen kurallara aykırı şekilde hareket ettiği, bu hatalı davranışı nedeniyle kazanın oluşumunda %40 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, belirlenen kusur oranının, kaza tespit tutanağı ve kazanın oluşumu ile uyumlu olduğu, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde tanzim edildiği, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderildiği anlaşılmakla davalı tarafın kusur oranına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

2-Mahkemece, davacının maluliyetinin belirlenmesi yönünden Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından rapor alındığı; raporda, davacının kaza sonrası tedavisine ilişkin tıbbi evrakların ve raporların incelendiği, kurul tarafından fiziki muayenesinin yapıldığı, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre, davacının daimi maluliyet oranının ve tıbbi iyileşme süresinin belirlendiği anlaşılmakla maluliyetin belirlenmesi yönünden adli tıp kurumundan rapor alınması gerektiği yönündeki davalı taraf istinaf itirazının reddi gerekmiştir.

3-Davacının manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Dava konusu olayda, kazanın meydana geliş şekli, davacının yaralanmasının niteliği, daimi maluliyet oranı (%9,3), tıbbi iyileşme süresi (2 ay), kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihindeki (2014 yılı) paranın alım gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının hak ve nesafet kurallarına ve manevi tazminatın amacına uygun olduğu kanaatine varılmış, tarafların manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

4-Davacının maddi tazminat talebinin, geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı olarak toplam 56.646,64 TL olduğu, mahkemece talebin kısmen kabulü ile toplam 48.554,27 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verildiği, talebin kısmen reddi nedeniyle yargılamada kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine, kısmen reddedilen miktar gözetilerek 8.092,37 TL vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken bu hususta olumlu ya da olumsuz hüküm kurulmaması doğru görülmemiş, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş, yeniden verilen kararda davalı ... Şirketinin istinaf başvurusunda bulunmadığı, anılan davalı yönünden ilk kararın kesinleştiği gözetilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun, vekalet ücreti yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ... vekilinin sair istinaf sebeplerinin, davacı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

III-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davalı ... Genel Müdürlüğü ve davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde adı geçen davalılara iadesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile arta kalan 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 123,83 TL tebligat ve posta masrafı ile 492,00 TL istinaf başvuru harcının, davalı ... tarafından yapılan 492,00 TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak adı geçen davalılar verilmesine, davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

3-Taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

4-Kararın taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 03.07.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.